artikel

Als tenderen zich ontpopt tot horrorscenario

infra Premium 184

Als tenderen zich ontpopt tot horrorscenario

Aanbesteden blijft een beetje wildwest. Je zet een project in de markt, maar moet maar afwachten wie ermee vandoor gaat en hoe het van de grond komt. Het onvoorspelbare karakter hoort erbij, maar de meeste opdrachtgevers gruwelen van rechtszaken.

Vooral overheden hebben geen andere keus dan opdrachten openbaar op de markt te zetten en als het dan misgaat, trekt dat vaak meteen de aandacht. Vooral de periode tussen de voorlopige en definitieve gunning is ronduit spannend, want dan mogen verliezende inschrijvers bezwaar maken. En dat gebeurt regelmatig.

Heijmans al twee keer bij rechter om Westfrisiaweg

Een in het oog springend voorbeeld is de Westfrisiaweg/N23 die momenteel in uitvoering is in Noord Holland. Heijmans ging er met de opdracht vandoor na succesvol bezwaar te hebben gemaakt tegen de voorlopige gunning aan BAM. De spelregels rond Best Value Procurement zouden niet zorgvuldig zijn toegepast. Saignant detail is dat het werk nu stilligt vanwege nieuwe conflicten over meerwerk en inmiddels is voorgelegd aan de Raad van Arbitrage.

Een andere spraakmakende tender was ronda de boortunnel Rotterdamsebaan, waar afgelopen herfst de eerste paal voor de boorschacht is geslagen. Verschillende inschrijvingen schommelden rond de 300 miljoen euro en een hogere emvi-score gaf de doorslag. TBI en Dura Vermeer kwamen in verzet tegen de gunning aan BAM. De emvi-punten voor duurzaamheid zouden niet kloppen en er zou sprake zijn van vriendjespolitiek, maar de rechter stelde de verliezers in het ongelijk en BAM hield de opdracht.

Onrealistisch lage inschrijving?

Ook de onderhoudscontracten bij ProRail gaan gepaard met diverse rechtszaken met de verschillende spoorbouwers. Daar is onlangs een ‘onrealistisch lage’ inschrijving niet gegund, omdat de opdrachtgever dan problemen en discussie voorzag tijdens de uitvoering. De rechter stelde ProRail in het gelijk, maar de bouwers hebben hoger beroep aangetekend.

De drempel om naar de rechter te stappen is hoog en rond de meeste tenders blijft het gemor beperkt tot achter de schermen. Vooral de verplichte toepassing van kwaliteitscriteria (emvi) blijkt lastig. Opdrachtgevers zijn verplicht de behaalde scores uit te leggen en toe te lichten, maar daar blijft een groot grijs gebied omdat de onderlinge vergelijking geheim blijft.

De inschrijvers kennen de eindscores van elkaar, maar krijgen alleen de motivatie van hun eigen score. Het circuit van roddel en achterklap komt dan regelmatig op gang als winnende partijen extreem laag inschrijven zoals bij de A4 Schiedam, de A15 Maasvlakte Vaanplein en de zeesluis IJmuiden.

De verliezers tasten in het duister waarom de winnaar zo laag kon inschrijven: is er sprake van duikgedrag of heeft een spraakmakende innovatie de doorslag gegeven? Dat wordt pas veel later, tijdens de uitvoering, duidelijk. 



Lees woensdag in het weekblad het interview met Matthijs Huizing – aanjager van het traject ‘Beter Aanbesteden’ – over hoe aanbesteden weer een feestje kan worden.

Reageer op dit artikel