artikel

De proeftuin voor drijvend bouwen

infra

De proeftuin voor drijvend bouwen

Zeespiegelstijging vergt innovatieve bouwmethoden in deltagebieden. Rotterdam maakt de ontwikkeling ervan mogelijk met een Aqua Dock. Vanaf eind mei kunnen innovators naar hartenlust experimenteren in deze proeftuin voor drijvend bouwen.

De waterbak in de Dokhaven op Heijplaat lijkt een bedrijventerreintje, maar dan eentje dat dobbert op het water. Langs een ‘backbone’ – een drijvende weg die Rijkswaterstaat eerder met aluminiumconstructeur Bayards ontwikkelde – komen kavels te liggen. Daarop kunnen bedrijven en kennisinstellingen experimenteren met waterbouwinnovaties, drijvende constructies en duurzame energie. “Kavels hebben flexibele afmetingen, we geven ze in principe uit in omvang van 10 tot 800 vierkante meter”, vertelt projectmanager Jaap Peters (Ingenieursbureau Rotterdam).

Testen van toekomstige export

Volgens hem is de belangstelling groot. Er is dan ook volop te testen in de Maasstad. Rotterdam heeft zijn Rijnhaven (21 hectare) bestemd voor deltaconcepten, krijgt drijfwoningen in de Nassauhaven en studeert ook op een drijvende koeientuin. Het is handig om dergelijke ideeën vóór realisatie te kunnen testen op een veilige plek. Het gaat in het Aqua Dock om meer dan alleen projecten in de Maasstad. De initiatiefnemers zijn ervan overtuigd dat hier straks toekomstige exportproducten worden ontwikkeld.

Wereldwijd zijn dertien van de vijftien metropolen gebouwd in kwetsbare deltagebieden. Die krijgen door zeespiegelstijging en bodemdaling te maken met wateroverlast en ruimtetekort. Voor het jaar 2050 is dat tekort becijferd op 22 miljoen vierkante kilometer, grofweg de omvang van Noord-Amerika. “Dan moet je dus het water op”, zegt Rutger de Graaf (directeur DeltaSync). “In het Aqua Dock kun je onderzoeksvragen uitzetten bij de onderwijsinstellingen die hier zitten.”

Kavel huren

Het is de formule die samenwerkingspartners Albeda College, Hogeschool Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam eerder hanteerden in het naastgelegen Innovation Dock. Sinds enkele jaren kunnen innovatieve bedrijven en start-ups in dit voormalige bedrijfsgebouw van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) een kavel huren. Met onderzoeksvragen kunnen zij direct terecht bij de onderwijsvestigingen aan de Dokhaven. Die profiteren doordat studenten praktijkervaring kunnen opdoen in spannende nieuwe technologie.

Oplevering afgelopen maand van een waterlaboratorium was de eerste stap richting het Aq ua Dock. Hogeschool Rotterdam bouwde de betonnen golfslagbak (10×20 meter) in samenwerking met grote marktpartijen uit de watersector. In het waterlab worden innovatieve constructies als drijvende golfbrekers, flexibele waterkeringen of gelsluizen getest en de stabiliteit van drijvende constructies bekeken. Momenteel ligt er een systeem van drijvende vooroevers in.

Projectvergunning

Het principe van ‘uitproberen en kijken of het werkt’ kan straks in het groot buiten in het Aqua Dock. De gemeente heeft inmiddels een publiekrechtelijk kader op maat gemaakt: wie binnen de bestemming ‘handels- en industriedoeleinden valt kan snel aan de slag. Voor projecten met een verblijfsfunctie is een projectvergunning noodzakelijk. Dat geldt bijvoorbeeld voor het drijvende hotel (52 kamers) dat komende zomer in de Dokhaven wordt gebouwd. Volgens een ontwerp van architectenbureau Beladon wordt op een drijflichaam een vierlaags bouwwerk geconstrueerd dat zelfvoorzienend is wat betreft energievoorziening, water, voeding en afvalverwerking. Een trechtervorm vergroot de mogelijkheden voor wateropvang, energieopwekking en daglichttoetreding. Uitvoering en onderzoek gebeurt in samenwerking met TNO en ruimtevaartorganisatie ESA.

Platform

Daarnaast gaat TNO in de Dokhaven een drijvend platform gebruiken voor het beproeven van waterbouwinnovaties. De eerste innovatie die erop wordt uitgeprobeerd is een ‘ontwateringsplaat’, een vondst van enkele mkb-bedrijven. De kunststofplaat met afvoerkanaaltjes moet de levensduur van houten waterbouwconstructies met twintig jaar verlengen, doordat water sneller wordt afgevoerd op plaatsen waar het makkelijk blijft staan. Tests en monitoring door TNO moeten aantonen of die claim klopt.

Aqua Dock-manager Jaap Peters verwacht dat binnen twee jaar alle kavels weg zijn. Hij denkt dat het Dock vooral belangrijk gaat worden voor het perfectioneren van drijvende (gebouw)constructies. “Die markt is zó groot. Je moet er alleen voor zorgen dat ze betaalbaar worden. Bij ons kun je ongestoord uitproberen hoe.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels