artikel

Wereld van vervuilde grond is topsport

infra

Wereld van vervuilde grond is topsport

Werk je in de gww? Dan heb je een gevaarlijke baan. De gww is namelijk een sector met bovengemiddeld veel arbeidsrisico’s, gezondheidsklachten en ongevallen. Werk je ook nog eens geregeld in verontreinigde grond? Dan ben je helemaal de pineut. Dan kun je namelijk ook nog eens blootgesteld worden aan gevaarlijke stoffen, die kanker of andere ziektes kunnen verwekken.

Kortom: veilig werken in de gww, en zeker in verontreinigde grond, is topsport. Maar helaas zijn we niet allemaal topsporters. 

Wat krijgt de sector ervan langs in de Sectorrapportage Grond-, Weg- en Waterbouw 2014 van de Inspectie SZW. En dan vooral de opdrachtgevers in de gww, waaronder ook (decentrale) overheden. Zij zijn slecht bekend met hun verplichtingen als opdrachtgever en vergunningverlener, blijkt uit de rapportage. Het blijft toch curieus: overheid 1, die slecht bekend is met de regels van overheid 2 en zich daar lang niet altijd aan houdt. Uit een wat oudere factsheet blijkt zelfs dat ruim de helft van de opdrachtgevers (ook niet-overheden) serieuze steken laat vallen bij de voorbereiding en uitvoering van werken in verontreinigde grond. Maar ook aannemers komen er niet best af.

Bovenstaande is overigens niet nieuw. Tot 2006 stond ik zelf –letterlijk – met de poten in de klei. En vaak was die klei verontreinigd. Ik zag grondwater binnen seconden van kleur veranderen, grondwerkers zonder helm – met peuk – in de vieze sleuf staan, een machinist uit zijn kraan vallen (onwel geworden, geen overdrukcabine) en ook zelf ben ik dagenlang misselijk geweest van een klus waarbij ik zonder goede persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) in de put stond (bleek benzeen aanwezig, was vooraf niet bekend).

Op feestjes en partijen vertelde ik trots over mijn werk. Maar familie en vrienden reageerden toch vaak sceptisch. Zij zagen ook de negatieve berichtgeving over gifgrond in woonwijken, asbest op het platteland, gesjoemel met ‘schonegrondverklaringen’ en malafide aannemers. Men vond het maar een circus, een louche wereld waarin veel cowboys rondliepen.

Verkeerde afweging

Wat ik bijzonder intrigerend vind aan eerdergenoemde rapportage, is de lijst ‘Belangrijkste oorzaken ongevallen’. Daaruit blijkt dat ‘verkeerde afweging veiligheid versus andere bedrijfsbelangen’ (zoals productiesnelheid) ergens onderaan de lijst bungelt (met 6 procent). Daar waar ‘onvoldoende aandacht voor veiligheid’ (34 procent), ‘onvoldoende goede plannen’ (16 procent) en ‘onvoldoende geschikt materieel’ (14 procent) veel hoger genoteerd staan. Dat wil er bij mij niet in: zijn de gebrekkige focus op veiligheid, slechte plannen en slecht materieel juist ook niet allemaal afgeleiden van een ‘verkeerde afweging veiligheid versus andere bedrijfsbelangen’? Zal wel liggen aan mijn gebrek aan verstand van onderzoekstechniek.
Wat ik maar wil zeggen: ik denk dat het merendeel van de ongevallen in principe kan worden voorkomen door meer te investeren in veiligheid. Maar dan moet de aannemer veiligheid niet inwisselbaar maken voor economisch gewin. En de opdrachtgever moet daar dan wel ruimte voor bieden en veiligheid niet tot sluitpost maken bij een aanbesteding of in een contract.

Scholing

De veiligheid en gezondheid binnen de sector worden niet alleen bepaald door opdrachtgevers en aannemers. Ook andere partijen en personen hebben hierin een rol en verantwoordelijkheid. Lees in mijn volledige weblog hoe CROW denkt bij te kunnen dragen door betere communicatie, actualisatie van richtlijnen en borging van de scholing van gekwalificeerd personeel (waaronder een centraal examen voor de sleutelfunctionaris Deskundig Leidinggevende Projecten, de DLP-er). 

Tja, de wereld van verontreinigde grond. Ik denk dat het topsport is. En zelfs al is het een circus, ik ben gaan houden van dat circus. Na tien jaar volg ik nog steeds, via vrienden en ex-collega’s, wat er allemaal speelt. En zoals de wilde dieren uit het echte circus zijn verdwenen, zullen ook de cowboys uit dat andere circus ooit verdwijnen: ze horen er eigenlijk niet thuis. Maar ze maakten het ook wel weer spannend.

Niels van Ommen, hoofd opleidingen CROW

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels