artikel

Ketenaansprakelijkheid en onderbetaling

infra Premium

Ketenaansprakelijkheid en onderbetaling

Op 22 juli 2015 oordeelde de Rechtbank Utrecht dat een onderaannemer bij het project A2-tunnel in Maastricht zijn werknemers zwaar had onderbetaald. Juist begin die maand was de Wet aanpak schijnconstructies (Was) in werking getreden, met onder meer als doel het tegengaan van dergelijke onderbetaling in de bouwsector.

Door invoering van de ‘ketenaansprakelijkheid’ voor loon wil de Was meer verantwoordelijkheid bij de (hoofd-)opdrachtgevers leggen. Bij onderbetaling kan een werknemer niet alleen zijn werkgever aansprakelijk stellen, maar ook diens opdrachtgever en daarna telkens de opeenvolgende schakels in de keten (de volgtijdelijke aansprakelijkheid). De wetgever beoogt hiermee opdrachtgevers in de gehele keten, maar met name de hoofdopdrachtgever, te prikkelen tot maatregelen ter voorkoming van onderbetaling en schijnconstructies. Om aansprakelijkheid voor onderbetaling te voorkomen, dient de opdrachtgever aannemelijk te maken dat hij niet-verwijtbaar heeft gehandeld, door – onder meer – preventieve maatregelen te hebben getroffen. Maar hoe voorkom je als hoofdopdrachtgever onderbetaling van werknemers van een aannemer en – nog lastiger – van een onder-(onder-)aannemer die niet je directe contractspartij is?

Verplicht

De wetgever doet een aantal suggesties. Een belangrijke is het opnemen van bepalingen in het contract met de hoofdaannemer, waarmee deze wordt verplicht zich te houden aan geldende wet- en regelgeving op het gebied van arbeidsvoorwaarden en cao, die arbeidsvoorwaarden goed vast te leggen, mee te werken aan inspecties en hoofdopdrachtgever desgevraagd inzicht te geven in arbeidsvoorwaarden. De opdrachtgever verplicht tevens zijn (hoofd-)aannemer deze bepalingen voor te leggen aan zijn contractspartij(en) en (onder-)aannemers lager in de keten. Ook suggereert de wetgever in de aanbestedingsfase alert te zijn op lage inschrijfsommen, die eventueel gebaseerd zijn op of zullen leiden tot onderbetaling van werknemers.

De wetgever wijst op artikel 2.116 van de Aanbestedingswet, op grond waarvan het voor aanbestedende diensten mogelijk is verduidelijking te vragen van een abnormaal lage prijs. Het lijkt erop dat een kritischere blik ten aanzien van lage inschrijfsommen bijdraagt aan het voorkomen van ketenaansprakelijkheid. Er is nog geen duidelijkheid welke preventieve maatregelen opdrachtgevers precies dienen te treffen om aansprakelijkheid te voorkomen. Het opnemen van de gesuggereerde contractuele bepalingen en een kritische blik op lage inschrijfsommen in de aanbesteding zullen hoe dan ook een beroep op niet-verwijtbaar handelen vereenvoudigen.

Vincent van Os en Eveline Snijders-van Erp, advocaten bij Croon Advocaten NV

Reageer op dit artikel