artikel

Binnensteden blijven bereikbaar met parkattractie

infra

Nieuwe vormen van collectief openbaar vervoer helpen gemeentebestuurders binnensteden vrij van auto’s te houden. Veel van zulke systemen blijven evenwel steken in de status van attractie in een recreatiepark; vooral vanwege het soms exotische karakter.

Bussen zijn probate vervoermiddelen om binnensteden te bedienen. Maar net als alle wegvoertuigen nemen ze ook veel ruimte in op het maaiveld. Dat probleem zegt bedrijfsleider Tom Nagtegaal van Copier Zuid in Uden te hebben opgelost in het concept van de Transfly; een horizontale variant van de stoeltjeslift die in wintersportgebieden skiërs naar de hoger gelegen pistes brengt. De onderdelen van zo’n systeem zijn gangbare handelsproducten. De kabel waaraan de stoeltjes hangen loopt langs palen. Naarmate het tracé bochtiger wordt zijn er daar meer van nodig. Nagtegaal: “Een stoeltjesliftsysteem wordt daardoor duurder en valt meer in het zicht. Dus hoe rechter het tracé hoe groter de kans dat realisatie financieel haalbaar blijft.”

In de eerste opzet verbindt de stoeltjeslift in Uden het transferium in het zuiden van de gemeente met het stadscentrum. “Uden krijgt daarmee tevens de gelegenheid om het gebied rond het transferium eens goed onder handen te nemen”, zegt Nagtegaal. Hemelsbreed overbrugt het systeem een kleine 2300 meter. In de huidige plannen bewegen de stoeltjes heen en weer op een hoogte van 8 tot 12 meter. Een aangepaste versie gaat uit van 6 tot 8 meter hoogte.

Op de Floriade is een soortgelijk systeem in gebruik, vertelt Nagtegaal. “Daar zijn de stoeltjes in een gondel verwerkt. In het gewone dagelijkse gebruik wordt zo’n gesloten constructie al snel een sociaal gevaarlijk hokje waar niemand voo r z’n plezier instapt.”

Bij de stoeltjes dreigt weer het gevaar dat iemand er vanaf kan vallen. “Maar daar zijn tegenwoordig heel goede beveiligingen voor te vinden”, weet Nagtegaal. Technisch zijn er weinig belemmeringen die de realisatie in de weg staan.”

Ligfiets

Het laatste zegt de Copier-bedrijfsleider ook over de Shweeb; een combinatie van een ligfiets in een doorzichtige cabine die aan een monorail boven de grond hangt. De gebruikers bewegen zichzelf al trappend naar hun bestemming. Google heeft er inmiddels ruim een miljoen euro geïnvesteerd in de verdere ontwikkeling van het systeem, zegt Johannes Krens van IntroVation die de Shweeb in Nederland vertegenwoordigt. Met Movares bereidt hij een proefproject voor met de fietsmonorail. Eind oktober hoopt Krens te horen dat de proef doorgaat. Momenteel vervoert de ‘fietsmonorail’ alleen nog bezoekers door het attractiepark Agrodome in Rotorua in Nieuw-Zeeland. Attractie in een recreatiepark is het lot van veel andere verkeerstechnische innovaties, constateert Nagtegaal.

Daarmee gaan kansen verloren om verkeer en vervoer in een stad in betere banen te leiden. Zijn Transfly bijvoorbeeld vermindert het aantal auto’s in Uden. De stad blijft daardoor bereikbaar waardoor die aantrekkelijker wordt voor bezoekers. Het systeem brengt ook minder CO 2 in de lucht en laat meer grond over om zakelijk te exploiteren. Nagtegaal hoopt binnenkort een uitgewerkte variant aan te melden voor de Green Deal, een stimuleringsprogramma van de overheid. De steun bestaat uit immateriële begeleiding bij onder meer het aanvragen van vergunningen.

Promotor van monorailsystemen Jaap Ketel van Ketel Consultants uit Leusden ziet in de Transfly vooral een poging om in de publiciteit te komen. “Niet doordacht en onveilig; stoeltjesliften zijn bedoeld voor getrainde mensen die weten hoe ze werken.”

Daarbij zullen weer en wind de gebruikers parten spelen. “Er komt wel een kapje op maar dat helpt niet veel. De Shweeb noemt hij “uitstekend geschikt voor universiteitsterreinen, maar met een volle boodschappentas gaan mensen er toch echt niet in.”

De fietsmonorail biedt wat hem betreft wel een goed alternatief voor het openbare stedelijke vervoer. In vakjargon heet dat ‘personal rapid transit’ oftewel PRI; individueel openbaar vervoer met rijdende cabines.

Magnetisch veld

De toekomst voor de grotere systemen is wat Ketel aangaat ook aan ‘staande’ monorails van het type Alweg waar voertuigen met rubber banden over een betonnen baan rijden; handelsproducten van fabrikanten als Hitachi, Scomi en Bombardier. Ook sneltrams die boven een magnetisch veld zweven zijn volgens hem een volwaardige vervanger van de auto in het stedelijke gebied.

Als voorbeeld noemt Ketel de Urban Maglev van de Koreaanse machinebouwer Rotem. Deze magneettrein ontsluit momenteel op proef het vliegveld Incheon van Seoul. De Skytran van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa is een PRI die eveneens op een magnetisch veld zweeft. Het overwegen meer dan waard, vindt Ketel omdat die “zeer flexibel inzetbaar is met lage operationele kosten.”

Projectgegevens

kkkkkkkkkkkkkk

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels