nieuws

Stikstof kost bouw 14 miljard omzet: vertraging dreigt ook bij Zuidasdok

bouwbreed 7077

Stikstof kost bouw 14 miljard omzet: vertraging dreigt ook bij Zuidasdok

De bouwsector loopt komende vijf jaar 14 miljard euro aan omzet mis door de uitspraak over stikstof. Vooral infra-projecten lopen vertraging op, becijferde ABN-Amro. De Ring Utrecht ligt al stil, maar vertraging dreigt eveneens voor de ViA 15 bij Arnhem en de Zuidasdok. In totaal staat 43 procent van de wegenprojecten op losse schroeven en ook woninglocaties als vliegveld Valkenburg en Utrecht Merwedekanaalzone lopen gevaar.

De economen van de bank brachten in kaart dat vooral bouwprojecten in de buurt van de 118 zogenoemde Natura 2000-gebieden het grootste risico op vertraging door stikstof lopen. Volgens ABN Amro is bijna de helft van alle wegenprojecten onzeker, bij elkaar goed voor 9 miljard euro aan omzet. Daarnaast lopen bouwers tot en met 2023 jaarlijks zeker 1 miljard euro mis omdat ook  woningbouwprojecten op losse schroeven komen te staan.

Bewijslast stikstof lastig

Net voor de zomer haalde de Raad van State een streep door het Nederlandse stikstofbeleid (PAS). Belangrijk onderdeel van de stikstofuitspraak is dat bedrijven pas mogen bouwen als ze een stikstofplan hebben. Er mag pas worden gestart met projecten als kan worden bewezen dat de natuur in de omgeving er geen last van heeft. De bewijslast daarvoor ligt lastig, omdat er vrijwel altijd stikstof vrijkomt.

Eerder was al bekend dat tientallen projecten op het gebied van landbouw, woningbouw en infrastructuur dreigen te worden geblokkeerd als gevolg van de kwestie.

Ring Utrecht en ViA15 in de problemen

Volgens de lijst die de Raad van State eerder beschikbaar stelde, gaat het in elk geval om twee grote wegverbredingen: Bij de ring Utrecht A27/A12 is het tracébesluit inmiddels al vernietigd. Daarnaast gaat het om het doortrekken van de A15 bij Arnhem, de ViA15.

Voor dit project loopt de tender met twee bouwcombinaties al op zijn einde en is het de bedoeling om het dbfm-contract nog dit jaar te gunnen.  Of ook de gunning vertraging oploopt, is nog onduidelijk. Wel is zeker dat de bouwers niet aan de slag mogen, zolang de procedures niet zijn afgerond. Alleen al deze twee mega-projecten zijn goed voor een omzet van ruim 2 miljard euro.

Ook stikstof probleem voor Zuidasdok

Ook de Zuidasdok met de ondertunneling van de A10 loopt gevaar, ook al is dit project van bijna 2 miljard euro nog niet eens in de rekensom meegenomen. “Maar gezien de huidige stand van zaken is het niet onwaarschijnlijk dat de Raad van State-uitspraak ook dit project raakt”, aldus ABN Amro. Het is namelijk de bedoeling de scope van het project aan te passen nadat de bouwcombinatie de ontwerpfase heeft stilgelegd en heeft aangedrongen op herijking.

Honderden bouwprojecten lopen gevaar

Honderden bouwprojecten lopen gevaar

Het verlies aan omzet zal afhangen van de voortvarendheid van het kabinet. Die zit in zijn maag met de uitspraak en heeft een commissie onder leiding van oud-minister  Johan Remkes op de kwestie gezet om met spoed advies uit te brengen over een nieuwe aanpak.

Blankenburgtunnel doorstaat toets

Daarnaast is het mogelijk om alsnog verder te bouwen als de ADC-toets met succes wordt afgerond. De Blankenburgtunnel bij Rotterdam tussen de A20 en A15 en de verbreding van de A67 van de Kempenbaan in Veldhoven hebben inmiddels met succes de toets doorstaan.

Verder wijst de bank op een oudere lijst van projecten uit een bijlage van de Regeling natuurbescherming die mogelijk geraakt worden. Dit betreft volgens de bank tien infraprojecten met een totale waarde van 4,5 miljard euro. Ook gemeentelijke en provinciale projecten worden getroffen.

Geen woningen op Valkenburg en bij Utrecht?

Voor de woningbouwproductie levert de PAS-kwestie extra problemen op aangezien de bouwsector ook nog kampt met personeelstekort en er een nijpend tekort is aan woningen. Ook daar zijn inmiddels de eerste bestemmingsplannen vernietigd op basis van de oude PAS. Zo mag de bouw van een nieuwe woonwijk van 468 woningen bij Roermond niet doorgaan, is een streep gezet door het Future Center Wageningen en mag het industrieterrein Oosterhorn bij Delfzijl niet uitbreiden. Ook de nieuwbouwwijk Kloosterveen bij Assen waar 500 woningen komen, staat op losse schroeven.

Ook dreigt vertraging voor de twee grote woninglocaties: voormalige vliegveld Valkenburg bij Katwijk en de Merwedekanaalzone in Utrecht. In Valkenburg gaat het om zo’n 5000 woningen en in Utrecht om 6000 tot 10.000 woningen. Deze projecten zijn nog niet onherroepelijk en krijgen dus eveneens te maken met de uitspraak van de Raad van State.

Randstad zwaarste getroffen

De afgelopen vier kwartalen tot en met het eerste kwartaal van 2019 zijn voor 61.755 nieuwe woningen vergunningen afgegeven, waarvan de bouwkosten 7,6 miljard euro bedroegen. Het effect zal in de Randstad het grootst zijn. Daar werden de afgelopen jaren de meeste vergunningen voor nieuwe woningen afgegeven.

Verder is actief gebouwd in de gemeentes Lansingerland, Alphen aan den Rijn, Heerenveen, Hoorn, Apeldoorn, Oss, Heerhugowaard en Ede, bracht ABN-Amro in kaart. De gemeentes Ede en Apeldoorn liggen dicht bij de Veluwe, een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied. In de gemeente Ede zijn al woningbouwprojecten stilgelegd in afwachting van meer duidelijkheid als gevolg van de rechterlijke uitspraak.

    Meer over het stikstofprobleem:

 

Reageer op dit artikel