nieuws

‘Gammele’ Bouwwet na 658 dagen terug in Eerste Kamer

bouwbreed 1377

‘Gammele’ Bouwwet na 658 dagen terug in Eerste Kamer

Na 658 dagen van bezinning, gepolder en gelobby buigt de Eerste Kamer zich op 23 april opnieuw over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. De vorige keer (4 juli 2017) werd het omstreden wetsvoorstel onder druk van bezorgde gemeenten, bouwers en veiligheidsbobo’s aangehouden door oud-minister Plasterk. Hij beloofde een oplossing. Reparatie van de wet bleef echter uit.

658 dagen geleden.

D-day. 4 juli 2017. Een warme zomerse dag. 15:31.
In de Eerste Kamer vangt Elco Brinkman, voorzitter van de Eerste Kamerfractie van het CDA (en oud-voorzitter van Bouwend Nederland), de eerste glimpen op van het debat over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Peter Fraanje, op dat moment nog directeur van het Nederlands Verbond Toelevering Bouw houdt het halverwege het debat op 4 juli 2017 voor gezien. 

Juristen, gemeenten, maar ook bouwers én veiligheidsgoeroe Pieter van Vollenhoven maken zich grote zorgen over de ‘privatisering’ van het bouwtoezicht. De een vreest meer juridische geschillen, de ander voor meer instortingen, weer een ander voor hogere kosten. Maar in Tweede Kamer was een ruime meerderheid. Dus ambtenaren en demissionair-minister Plasterk rekenen op een zege in de Eerste Kamer.

17:31 (nog altijd is het 4 juli 2017) 
De Eerste Kamer is kritisch. Vooral het CDA. Na de eerste termijn krijgt Plasterk het woord. Hij is opgetogen en verdedigt het wetsvoorstel ondanks alle kritiek die er is. (dat is overigens gebruikelijk voor een minister, dat die een wetsvoorstel verdedigt)

Plasterk zegt dat het gelukkig weer goed met de economie van Nederland, met mede als gevolg dat er een bouwspurt aan zit te komen.

“Het is dus heel belangrijk dat, wanneer er weer meer en sneller gebouwd gaat worden, de kwaliteit van de bouw geborgd wordt. Ik zag vandaag in het nieuws wat foto’s van een ingestorte parkeergarage en andere gebouwen. Die zijn allemaal ingestort onder het huidige stelsel. Wat we zouden willen, is dat dit soort situaties zo veel mogelijk worden voorkomen in de toekomst.”

In de Tweede Kamer had minister Plasterk (rechts) nog wel een meerderheid.

Dondergoed beseft de minister dat niet iedereen enthousiast is. Nauwelijks 2 minuten onderweg spreekt hij zich daarover uit. Net zoals zijn voorganger Stef Blok ook al eens verwoordde: de bouwlobby is hysterisch. 

Lobby

“Ik moet zeggen dat ik niet eerder een veld heb meegemaakt waarin de lobby zo acuut, heftig, permanent en tot de laatste snik actief was als op dit terrein. Ik begreep uit de inbreng in eerste termijn van sommige woordvoerders dat dit ook in de Eerste Kamer geldt”, aldus Plasterk.

Hij somt voordelen op van de wet. Looft het voorwerk van zijn voorganger. Maar het lukt hem niet om de kritiek in de Eerste Kamer op de aangenomen amendementen in de Tweede Kamer weg te nemen.

Plasterk laat zich niet zomaar kisten. Hij hoopt in de tweede termijn nog altijd op een goede afloop. Maar de geschiedenis verloopt anders, niet in zijn voordeel.

Deze Eerste Kamer zal niet voor dit wetsvoorstel stemmen, denkt hij. Vandaag niet, morgen niet, volgende week niet.

Greetje de Vries: “Het is nog altijd een gevoelig onderwerp” 

Onder aanvoering van CDA-senator Greetje de Vries blijkt het verzet te groot. Al wil ze kwijt dat ze de wet “toets op rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid, en niet op basis van lobby”, zoals Plasterk eerder die middag misschien suggereerde.

18:59

Pauze. Plasterk verlaat de Eerste Kamer met Greetje de Vries. Tien minuten later keert hij terug en gooit hij de handdoek in de ring. Of beter gezegd. Neemt hij de ‘handdoek’ terug naar de regering.

“Als ik het zo beschouw en optel, hangt de steun van deze Kamer voor het voorstel op dit moment op de opvatting van de fractie van het CDA. Ik zou het zeer betreuren als dit totale pakket dat in mijn ogen de bouwkwaliteit voor bouwer en consument verbetert bij een eenvoudige stemming zou verdwijnen. Ik zal dus mijn uiterste best doen om te proberen om ook in het kabinet te bekijken of er nog mogelijkheden zijn om hierin, gehoord de opvattingen van deze Kamer, te bewegen.”

Met andere woorden. Plasterk besluit de wet aan te houden en niet in stemming te brengen. Mogelijk volgt er een aanpassing. Mogelijk een novelle.

23 april 2019 (Back to the future) 

De Eerste Kamer zal zich opnieuw buigen over het wetsvoorstel. De huidige minister (Ollongren) heeft de wet niet aangepast. Er kwam ook geen novelle. Wel sloot ze een Bestuursakkoord met gemeenten. Daarin legt ze onder meer uit hoe de nieuwe rolverdeling er straks uitziet, staan nieuwe proeven aangekondigd, en belooft de minister dat de wet pas ingaat als evident is aangetoond dat het doet wat het belooft.

Plasterk en De Vries verlaten samen de zaal op 4 juli 2017. Kort daarna valt voorlopig het doek voor de wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Of de Eerste Kamer daar genoegen mee neemt, is nog maar zeer de vraag. “Het blijft een gevoelig onderwerp”, zei senator Greetje de Vries daar onlangs over tegen Cobouw.

Ook uit schriftelijke vragen van de Eerste Kamer over het Bestuursakkoord blijkt dat de zorgen in de senaat nog altijd niet helemaal zijn weggenomen.

Bouwend Nederland is ook nog niet enthousiast. “De bezwaren van destijds zijn niet weggenomen“, zei voorzitter Maxime Verhagen begin dit jaar.

Overigens is nog onduidelijk of de senaat op 23 april gaat stemmen over de wet. Dat wordt volgende week besloten tijdens een commissievergadering.

Wat de wet ook alweer doet?

Kort gezegd moet die wet opleveren dat bouwers daadwerkelijk en aantoonbaar bouwen wat ze beloven. Na bouwfouten moeten bouwbedrijven ook makkelijker aansprakelijk kunnen worden gesteld. De positie van opdrachtgevers wordt dus sterker.

De rol van de gemeentelijke bouw- en woningtoezichthouder wordt kleiner. Met private kwaliteitsborgers en kwaliteitssystemen – die worden getoetst door een nog op te tuigen overheidsinstantie – krijgt de markt er meer ruimte voor terug.

Voorstanders verwachten dat de kwaliteit omhoog gaat. Tegenstanders vrezen nog altijd voor hoge kosten en een te bureaucratisch systeem en dat alle risico’s op het bordje van hoofdaannemers belanden.

Doorlooptijden van wetten

658 dagen lijkt lang. Maar de doorlooptijden en ‘verblijftijden’ van voorstellen in de Eerste Kamer heeft ook weleens meer dan 1000 dagen geduurd. Meer weten? Check dan deze link. 

Lees ook

Lees hier het hele Kamerverslag van die bewuste 4 juli terug 
Lees hier het verslag terug van Cobouw van die bewuste 4 juli

Reageer op dit artikel