nieuws

Cobouw Café Brabant: Verduurzaming moet sneller, betaalbaarder, innovatiever en in betere afstemming

bouwbreed Premium 309

Cobouw Café Brabant: Verduurzaming moet sneller, betaalbaarder, innovatiever en in betere afstemming

Dat er nog veel te doen staat om alle nieuwe en bestaande woningen te verduurzamen, daar was iedereen bij het Cobouw Café voor de provincie Brabant in de LocHal in Tilburg donderdagavond het wel over eens. Maar de manier waarop leverde af en toe felle discussies op. En zo werd de verkiezingskoorts al een beetje aangewakkerd zo’n anderhalve maand voor de Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart.

Het tempo moet omhoog, erkennen provinciebestuurders Erik van Merrienboer (PvdA, ruimte en financiën) en Anne-Marie Spierings (D66, energie en ruimtelijke ontwikkeling). Het streven is om 40.000 Brabantse woningen energieneutraal te hebben in 2021.

Hoewel corporaties, bouwbedrijven, gemeenten en de provincie daar al een paar jaar hard mee bezig zijn, is dat streefgetal nog lang niet in zicht. “Het had allemaal wel sneller gekund”, aldus Van Merrienboer. “Maar we hebben in Brabant lang last gehad van de crisis. En er is toen veel kennis verdwenen.”

Innovatie

Spierings, een van de tien genomineerden voor groenste landelijke politicus van het jaar, had gehoopt dat er inmiddels goedkope oplossingen op de markt zouden zijn, maar die bleven tot nu toe uit. Toch is ze positief gestemd, want haar verwachtingen van kansrijke – grotendeels Brabantse – innovaties zijn hoog.

Theo van Vugt interviewt Erik van Merrienboer. Foto: Cynthia van Dijke

En de provincie doet er ook van alles aan om die innovaties aan te jagen, stelt Van Merrienboer, al kunnen kleine bedrijven daarbij misschien nog meer worden ondersteund. “Ik zie wel wat in een open platform waarbij kleine bedrijven kennis kunnen ophalen bij hun grote broer.”

Provincie en gemeenten moeten sterker de regie houden, vindt voorzitter Maxime Verhagen van Bouwend Nederland. “Een van de uitdagingen van de politiek is zorgen voor continuïteit, anders blijf je zitten met pieken en dalen.”

Zo makkelijk is dat volgens Spierings niet. “Veel projectontwikkelaars lieten het afweten tijdens de crisis. Dan is het moeilijk om aan innovatie te doen.”

Zij zou juist van de bouw meer regie willen zien, gezien de “gigantisch grote opgave”. “Ik mis soms leiderschap bij bouwbedrijven.” Een gemeente heeft volgens haar meestal niet de kennis om ook nog eens op wijkniveau te bepalen wat de beste oplossing is.

Betaalbaar

Verhagen ziet dat anders. “Betaalbaarheid en schaalbaarheid zijn belang. Je hebt niets aan luchtkastelen. De bouw moet wel opdrachten krijgen.”

Annemarie Spierings. Foto: Cynthia van Dijke

Tweede Kamerlid Erik Ronnes (CDA), oud-wethouder in Boxmeer, maakt zich vooral zorgen om de particuliere eigenaren. “Hoe krijg je die burger ook mee? Het moet wel betaalbaar blijven.”

Dat die burger inderdaad niet vooroploopt, bleek uit een kleine peiling onder de bezoekers van het Cobouw Café. Op de vraag wie er al beschikte over een nul-op-de-meter woning, stak er maar één van aanwezigen in de goed gevulde zaal zijn hand op. Ook bleek er maar een enkeling te zijn met een warmtepomp.

Een goede fasering is volgens Ronnes van belang om de verduurzaming goed van de grond te krijgen. Gemeenten spelen daarbij een cruciale rol. Lokaal is het makkelijker om concrete zaken voor elkaar te krijgen dan landelijk, weet Ronnes. Als wethouder was hij vooral “oplossingsgericht” bezig. Over zijn eigen invloed in Den Haag is hij realistisch. “Het is meer een tanker die je kan bijsturen.”

Volgens Hans Geertman, directeur VB Holding en regiovoorzitter van Bouwend Nederland, ontbreekt het nog aan een goede infrastructuur en duidelijke afspraken tussen alle partijen die bezig zijn met verduurzaming.

Dat begint met een duidelijke definitie van duurzaamheid, die volgens hem verder moet gaan dan alleen isoleren en het plaatsen van zonnepanelen. Nu kijken we nog veel te veel op “bouwniveau”. Geertman noemt warmtenetten onder meer als kansrijke optie. “We hebben genoeg restwarmte om heel Nederland van warmte te voorzien.”

Duurzaamheidsfonds

Statenlid Hagar Roijackers (GroenLinks), lijsttrekker voor de komende verkiezingen), ziet net als Verhagen ook graag dat de overheid de regie stevig in handen houdt. De overheid moet immers toezicht houden op “cowboys die het niet zo nauw nemen”.

Roijackers, evenals Spierings genomineerd als groenste politicus, pleit voor een gezamenlijk duurzaamheidsfonds van provincie en gemeenten. Dat fonds zou innovaties kunnen aanjagen en de gewenste versnelling van de verduurzaming op gang kunnen brengen.

Erik Ronnes ondervraagd door journalist Thomas van Belzen. Foto: Cynthia van Dijke

Dat ziet voormalig Statenlid Wil van Pinxteren, lijsttrekker voor Lokaal Brabant, ook wel zitten. Hij weet bovendien nog wel een mooi startkapitaal voor zo’n fonds: de miljarden euro’s die nog over zijn na de verkoop van Essent door de provincie aan RWE een paar jaar geleden. Iets vergelijkbaars als zo’n fonds heeft de provincie in feite nu al, meent gedeputeerde Van Merrienboer.

Provinciale Staten is namelijk onlangs akkoord gegaan met een voorstel van het provinciebestuur om 100 miljoen euro te investeren in leningen aan gemeenten om scholen, gemeentehuizen, sportaccommodaties en andere openbare gebouwen in Noord-Brabant sneller te verduurzamen.

Van Pinxteren vindt dat de kennis die er is in Brabant veel beter benut zou kunnen worden, bijvoorbeeld door de twee universiteiten die de provincie rijk is, meer betrekken bij de verduurzaming van de gebouwde omgeving.

Nog meer bouwen

Hoewel Brabant zichzelf graag als landelijke koploper nieuwbouw profileert, mag er van Tweede Kamerlid Erik Ronnes nog wel een tandje bij. Dat er vorig jaar 11.000 nieuwe woningen werden opgeleverd in Brabant, het hoogste aantal sinds tien jaar, is toch nog “domweg te weinig voor de opgave die er ligt”. Ronnes weet wel een oplossing: overprogrammering.

Wil van Pinxteren van Lokaal Brabant. Foto: Cynthia van Dijke

Van Merrienboer reageert fel. “Dat lijkt logisch, maar heeft geleid tot veel schade doordat plannen en ontwikkelingen elkaar in de weg zaten. Dat moeten we niet meer willen. We zitten bovendien nog met veel plannen uit het verleden die niet aansluiten bij de vraag.” De provincie ziet meer heil in een flexibele planning om het tempo te kunnen opvoeren.

“Als Brabant het dan maar niet in zijn hoofd haalt om het recente advies van minister Ollongren op te volgen”, reageert een woedende bezoeker vanuit de zaal.

De minister riep wethouders recent op om woningbouw ook aan de randen van de stad in het groen toe te staan. Alleen de bebouwde kom biedt volgens haar onvoldoende ruimte om een einde te maken aan het woningtekort in Nederland. En dat is tegen het zere been van de boze man.

Hij hekelt bovendien alle leegstaande kantoren. Die zouden eerst maar eens omgebouwd moeten worden tot woonruimte. En de provincie zou ook volgens hem ook meer oog moeten hebben voor betaalbaarheid.

“Moet de jeugd straks 5000 euro betalen voor een woning?” Gedeputeerde Van Merrienboer kan niet uitsluiten dat Brabant aan de randen van de stad gaat bouwen, zegt hij in een reactie. “Maar in Brabant zijn we koploper in transformatie.”

Midden- en kleinbedrijf

Het is mooi dat er veel gebouwd wordt en dat de bedrijvigheid na de crisis weer goed van de grond komt, maar het midden- en kleinbedrijf profiteert daar te weinig van, vindt Ron Wullems, directeur van wegenbouwer Elshout en bestuurslid bij Bouwend Nederland.

Gemeenten en provincie clusteren hun opdrachten steeds meer, waardoor kleine ondernemers bij aanbestedingen buiten de boot vallen. Provinciebestuurder Van Merrienberg heeft begrip voor zijn bezorgdheid, maar vindt dat de provincie het mkb wel degelijk faciliteert. “Uitgangspunt in ons aanbestedingsbeleid is om ook het mkb kansen te geven.”

Roelant Veldboer van Dura Vermeer naast Maxime Verhagen. Foto: Cynthia van Dijke. 

Hij krijgt bijval van Roelant Veldboer, directeur Dura Vermeer Infrastructuur en voorzitter van het infra platform Brabant, die benadrukt dat grote bouwers hun kleinere branchegenoten niet kunnen missen. “Wij kunnen niet alles zelf maken. Die capaciteit hebben we niet.”

Lokaal Brabant-lijsttrekker Wil van Pinxteren snapt heel goed dat lokale bouwers zoals Wullems zich zorgen maken. Alles draait volgens hem dan ook om een goede samenwerking tussen overheid, grote bouwbedrijven en mkb. Als voorbeeld noemt hij de aanleg van de HSL-Zuid, waar naast de grote bouwpartijen ook heel veel kleine bouwers betrokken waren. En ook bij de ombouw van de voormalige rijksweg N50 tussen Den Bosch en Oss tot autosnelweg A59 kregen kleine bedrijven volop kansen, mede dankzij de pps-constructie die daarbij gekozen is.

“Nog altijd het mooiste stukje snelweg in Brabant.”


Cobouw Café Overijssel 26 februari

Op 26 februari vindt het volgende Cobouw Café plaats in Zwolle. Dan gaat het over de woningmarkt, de verduurzaming en de infra in Overijssel. Meer informatie.

Aanmelden kan hier.

Deze serie Cobouw Cafés wordt mede mogelijk gemaakt door Bouwend Nederland en vinden plaats in het kader van de Provinciale Statenverkiezingen.

Marten Kreeft en Henry van der Most zijn als nieuw lid toegetreden tot het algemeen bestuur van Bouwend Nederland.

 

 

 

 

Reageer op dit artikel