nieuws

‘Waar is architect in Wet kwaliteitsborging?’

bouwbreed Premium 732

‘Waar is architect in Wet kwaliteitsborging?’
Tilburg, 23 juni 2017 portret Privat Law van Tilburg Law School foto: Dolph Cantrijn

De Eerste Kamer vergadert binnenkort over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Bouwadvocaten en hoogleraren (bestuurs- en privaatrecht) waarschuwen voor grote problemen. Een van hen is Stéphanie van Gulijk, hoogleraar Privaatrecht aan de Tilburg Law School. “Het schort aan een bouwbrede benadering.”

“Ze liggen hier allemaal hoor, die rapporten van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over de versnippering in de bouwketen”, begint Stephanie Gulijk, hoogleraar Privaatrecht, te vertellen.

Gulijk is  gespecialiseerd in bijzondere overeenkomsten, weet als geen ander hoe bouwpartijen nieuwe vormen van samenwerking zoeken om de constructieve veiligheid beter te waarborgen, mede na de instorting van de parkeergarage in Eindhoven, een ontzettend actueel onderwerp.

En net zoals Richard Neerhof, hoogleraar bestuursrecht aan de Vrije Universiteit, is Gulijk kritisch op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Hoogleraar Neerhof voorspelt eindeloze discussies over de vraag wie waar straks verantwoordelijk is. U ook?
“Ik ben het helemaal met hem eens.”

Maar minister Ollongren wil de wet juist redden met het Bestuursakkoord. Is dat niet gelukt?
“Het Bestuursakkoord is op zichzelf een verbetering, omdat het gemeenten meer handvatten geeft om te handhaven als toezichthouder. Maar in zijn totaliteit wordt het bouwtoezicht, zoals de minister voorstelt, te ingewikkeld. Te veel partijen zijn er straks bij betrokken in allemaal verschillende hoedanigheden die straks naar elkaar gaan wijzen als het misgaat.”

Kritiek Gulijk

Te veel focus op aannemer
“Uit talloze onderzoeksrapporten blijkt dat rollen, taken en verantwoordelijkheden van bouwactoren vaak onduidelijk zijn. Daar liggen verbeterkansen voor de bouw. Echter, niet is verkend hoe alle bij de bouw betrokken partijen, dus niet alleen de aannemer maar in het bijzonder ook de architect, ertoe kunnen worden aangezet verantwoordelijkheid te nemen voor bouwkwaliteit, procesverantwoordelijk kunnen zijn voor bouwkwaliteit, en welke rol verzekeringen daarbij zouden kunnen spelen.”

Overdrachtsdossier vaag
“Het overdrachtsdossier is nog erg vaag omschreven in het voorstel, moeilijk in te schatten wat daarvan in de praktijk precies moet worden verwacht.”

Zoals de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) juist ook na grote ongevallen in de bouw constateert?
“Precies. De OVV wijst er al langer op dat het verantwoordelijkheidsvraagstuk diffuus is. Wie waar verantwoordelijk voor is, weten partijen vaak niet. Dat komt omdat er bij een bouwproject te veel contracten een op een met elkaar worden gemaakt. Ook bij de parkeergarage bij Eindhoven is traditioneel gecontracteerd. Tussen de opdrachtgever en de architect, tussen de opdrachtgever en de aannemer. Iedere partij kijkt vervolgens vooral naar de eigen afspraken, niet naar die van andere betrokken partijen.”

Waar gaat het mis?
“In het wetsvoorstel wordt vooral op de aannemer gefocust, terwijl ook de architect een hele belangrijke rol kan spelen als het gaat om constructieve veiligheid. Het schort aan een bouwbrede benadering.”

Private kwaliteitsborgers kijken ook mee in het beoogde stelsel, wat vindt u daarvan?
Tjibbe Joustra van de Onderzoeksraad heeft heel helder gezegd: de sector is niet klaar voor meer privatisering. Ik heb ook mijn twijfels. Uiteindelijk zijn de kwaliteitsborgers straks ook contractpartners. Hoe onafhankelijk zijn die dan?”

Dat eventuele probleem van kwaliteitsborgers die hun eigen vlees keuren moeten Toelatingsorganisatie en de gemeenten toch juist zien te voorkomen?
“Dat is waar, maar hoe je het ook wendt of keert: de minister legt de verantwoordelijkheid voor kwaliteitsborging bij de markt. Maar juist de verdeling van de verantwoordelijkheid over bouwveiligheid tussen die partijen is onduidelijk. Daar zou je in breder privaatrechtelijk perspectief naar moeten kijken.”

Moet de Eerste Kamer tegen dit wetsvoorstel stemmen?
“Ik denk dat het voorstel te onvoldragen is, dus ja. Neem vooral de tijd.”

Wat is de oplossing?
“Daar is meer onderzoek voor nodig. Hoe dan ook zul je veiligheid (bouw/omgeving/en constructieve veiligheid) beter moeten beleggen aan de voorkant en daarbij nadrukkelijk private partijen moeten betrekken.”

Reageer op dit artikel