nieuws

Deltacommissaris: ‘Stad moet als spons worden’

bouwbreed 619

Deltacommissaris: ‘Stad moet als spons worden’

Nederlandse steden moeten als sponzen worden. Dat zei Peter Glas tijdens zijn eerste openbare optreden als Deltacommissaris tijdens een congres over gezond, slim en groen bouwen in Den Haag. “Als we niets doen kost ons dat tot 2050 70 miljard euro aan economische schade.”

De laatste dag van januari. Den Haag. Donderdagochtend, kwart voor tien. Het congres over slimme, groene en gezonde gebouwen van de Dutch Green Building Council begint iets later dan gepland: files. Files door sneeuwval.

Uitzonderlijk? Nee? Maar weersextremen gaan ons leven de komende jaren meer en meer beheersen. Onderhoudsvriendelijke tuintjes, betonnen straatbeelden met bomen die op een hand te tellen zijn. helpen dan niet mee. Daar gaat het vandaag over.

Over hittestress, over het slim inrichten van stedelijke gebieden, over daken als waterbuffers, over groen bouwen.

Green is blue

Nou ja. Groen bouwen. Peter Glas, voormalig dijkgraaf zonder dijken (lees watergraaf) en sinds 1 januari Deltacommissaris, de waterwereld is zijn wereld, legt het accent net eventjes iets anders.

“Green is eigenlijk blue. Een slimme bebouwde omgeving begint bij water.”

Peter Glas: Green is blue 

Glas was al een keer eerder in het WTC van Den Haag. Om precies te zijn op 23 juni 2016. De dag van de Brexit. Maar ook de dag van die “vernietigende” hagelbui in Zuid-Nederland en België.

“Verzekeraars zijn tot de dag van vandaag bezig met het afhandelen van de schade: 600 miljoen euro in totaal.”

Het had veel erger kunnen zijn. “Had het zo gehageld in de Brainport, bij Eindhoven, ASML, dan hadden we over een veelvoud euro’s schade gepraat. Om nog maar te zwijgen over langere perioden van droogte.”

Glas: “Dit soort gebeurtenissen maken duidelijk dat we flexibel en adaptief moeten worden in de gebouwde omgeving. Het blijft niet bij die ene piekbui of droogte. Droge perioden worden droger en nat natter. Dat valt niet meer te ontkennen.”

Vasthouden dat water

De Deltacommissaris roept bouwers, ondernemers, wethouders en opdrachtgevers zoals Rijkswaterstaat, ProRail en de Rijksgebouwendienst op, aan de slag te gaan. “Klimaatadaptatie moeten we standaard meenemen in onze plannen.”

Geld is volgens hem het probleem niet. “Het ministerie van Infrastructuur stelt hiervoor ook financiële middelen beschikbaar. 20 miljoen euro voor de eerste twee jaar en daarna 350 miljoen. Plus de budgetten van gemeenten en waterschappen. Dan heb je zo een multiplier. En in het Deltafonds zit 25 miljard euro tot 2030.”

Wat er moet gebeuren? “Vasthouden dat water”, vervolgt Glas. “Vasthouden op het gebouw, langs het gebouw, onder het gebouw, in het gebouw. De stad als een spons. Het is een forse opgave, maar het kan gewoon. En het moet ook in aanbestedingen worden meegenomen.”

Safe en beautiful

Green, smart healthy heet het congres. Glas – goed voor meerdere (beste goede) oneliners – doopt het om tot blue, safe en beautiful. En hij wijst op het belang van feiten, een mooi bruggetje naar de volgende spreker, Robbert Snep, onderzoeker groene steden aan de Universiteit van Wageningen.

Snep en zijn collega’s maakten nieuwe factsheets met daarop alle tot nu toe bekende wetenschappelijke kennis over groen in de stad.

Robbert Snep: daken en bomen kunnen veel meer water opvangen dan ze nu doen

“De noodzaak daarvoor neemt snel toe. Jaarlijks willen we 75.000 woningen bouwen. Dan kun je zeggen: moet dat met groen? Ja. En het kan gewoon.”

De onderzoeker houdt het praktisch en geeft tips (zie kader). Snep vertelt dat groen niet alleen goed is voor het voorkomen van hittestress en binnenstedelijke overstromingen. Het reduceert volgens hem ook het ziekteverzuim.

Tips om groen goed in de gebouwde omgeving toe te passen

Tips van Robbert Snep om groen in stedelijk gebied optimaal te benutten.

  1. Weet waar groen aan bijdraagt. Waterberging is belangrijk, maar de waarde van vastgoed groeit ook, en je kunt ook het ziekteverzuim reduceren.
  2. Denk niet in decor groen, maar in functioneel groen.
  3. Een duurzaam watersysteem is de basis voor effectief groen. Groen is een soort machine dat water rondpompt en opneemt. Daken die veel water kunnen opslaan kunnen dat inzetten in periode van droogte.
  4. Maar bewezen effectief groenontwerp. Zet groen op straatniveau slim in. Kan zomaar 9 graden gevoelstemperatuur uitmaken.
  5. Regel de inrichtingsvoorwaarden voor effectief groen. Sedemdaken leveren eigenlijk vrij weinig op. Die koelen weinig en bergen slechts een klein beetje water. Check ook smartroof 2.0. En investeer in sensoren en voorzieningen onder bomen.

“Groen draagt bij aan rust in deze hele gehaaste samenleving. En groen doet ook iets met de vastgoedwaarde.”

Hij noemt als voorbeeld het gebied bij station Sloterdijk in Amsterdam. Ooit was het verpauperd, stond het er bol van de criminaliteit, op zo’n plek wilde je niet zijn. Nu zijn er bloemetjes en bijtjes en is er minder zwerfafval en minder criminaliteit en juist weer meer investeringen in hotels en zo.

Hightech bomen

Ook Snep gelooft in steden als sponzen, daken als waterbuffer en koelelement en lowtech en hightech bomen die onder hun wortels met allerlei constructies veel meer regen kunnen bergen dan ze nu doen. En als je straten slim met groen inricht, kan dat zomaar 9 graden gevoelstemperatuur verschil maken.

“Zonder groen wordt het heet in de stad. Een spons kan water verdampen en koelen. Op gebouwniveau kun je al aan de slag. Regen als gratis grondstof. Duur? In Eindhoven komt er een groene woontoren. Sociale woningbouw.”

 

Reageer op dit artikel