nieuws

Verhagen: ‘verbeteren bouwkwaliteit kan ook zonder wet’

bouwbreed Premium 1550

Verhagen: ‘verbeteren bouwkwaliteit kan ook zonder wet’
PvdA'er Albert de Vries omringd door Kamerleden en Plasterk

Het is als een spannend boek. Er gaat van alles mis, het gaat voortdurend mis, en juist op het moment dat je denkt dat het allemaal ‘goed’ afloopt, krijgt het verhaal toch nog een andere wending. Donderdagmiddag vergadert de Tweede Kamer voor de zoveelste keer over de wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Nog altijd is er onenigheid. Sterker nog: volgens Maxime Verhagen van Bouwend Nederland is de wet niet eens nodig.

Zelfverzekerd. De rust zelve. Alsof hij met zijn lichaamstaal wil zeggen. Mijn wil is wet.

Als een geroutineerd roofdier zit Elco Brinkman op de eerste rij in de hoofdzaal van de Eerste Kamer. Het is 4 juli 2017. De fractievoorzitter van het CDA in de senaat wil de sfeer proeven.

Zo meteen wordt de wet kwaliteitsborging voor het bouwen behandeld. Er lijkt geen wolkje aan de lucht, maar de oud-voorzitter van Bouwend Nederland weet wel beter.

Inhoudelijk speelt hij geen rol vandaag. Greetje de Vries voert het woord namens het CDA. Toch zegt zijn aanwezigheid alles. Vandaag is niets wat het lijkt. En Brinkman weet waarom.

Elco Brinkman.

Elco Brinkman keek in 2017 toe hoe de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen werd afgeserveerd 

Sinds die historische middag bleef de wet die de kwaliteit van bouwen flink moet opkrikken, onbehandeld. Minister Plasterk, die ochtend nog vol vertrouwen, durfde het wetsvoorstel niet in stemming te brengen. Zonder het CDA zou dit ‘gebouw’ niet blijven staan. Zonder het CDA was dit wetsvoorstel house of cards. En het CDA in de Eerste Kamer wilde niet mee. En dus droop Plasterk zonder succes af. Niemand zag dit plotpoint aankomen. Want in de Tweede Kamer was de steun er van de Christendemocraten nog wel.

Hoe dan?

Meer partijen en juristen waren destijds kritisch over het ‘gehavende’ voorstel. Het PvdA had zich ermee bemoeid, het was er niet overzichtelijker door geworden: want wat wordt nou precies de rol van gemeenten? En hoe kunnen zij straks handhaven als zij onvoldoende inzage krijgen in bouwplannen? Hoezo privatisering van het toezicht? Tot hoe ver dan? En wat betekent dat voor de kosten? Moet de wet misschien toch niet worden aangepast?

Hazen

“Nee”, meent de ‘nieuwe’ minister Kajsa Ollongren anderhalf jaar later na die memorabele fourth of july. Ollongren gelooft in de kracht van dialoog en draagvlak. Met gemeenten maakt ze nieuwe afspraken, zodat de kans op succes in de Eerste Kamer groeit.

“Daarmee lijkt de invoering inderdaad dichterbij dan ooit”, zegt Wico Ankersmit, directeur van de Vereniging Bouw en Woning Toezicht Nederland.

Helemaal zeker weten, doet hij het ook weer niet. “De minister doet in elk geval haar best. Maar ik weet niet precies hoe de hazen lopen. Het blijft politiek.”

Kajsa Ollongren wil geen risico’s lopen met nieuwe wet

Een paar maanden geleden was Ankersmit nog boos op de minister. Het ging over een brief aan de Kamer. Ollongren zinspeelde daarin iets te voorbarig op een deal met gemeenten, vond de toezichthouder der toezichthouders. Die storm is gaan liggen.

“Zoals het er nu voor staat, krijgen gemeenten straks een sterkere informatiepositie bij de meer risicovolle projecten. Een seriematige woning in de wei is risico nul, maar gaat het over een krakkemikkig woonhuis in de stad, dan wil je als gemeente wel weten welke risico’s er zijn. Dat is een positieve verandering.”

Hoe de precieze afspraken tussen gemeenten en de minister luiden is echter nog niet duidelijk. Duidelijk is wel dat ook Ollongren geen kleerscheuren wil oplopen met deze toch al omstreden wet.

In verschillende brieven kondigde de minister aan dat de wet pas ingaat als uit nieuwe proefprojecten blijkt dat de bouwkwaliteit beter wordt en dat de kosten niet stijgen.

Nep-evaluatie?

Zeer terecht, vindt Ankersmit: “Het evaluatierapport over eerdere pilots, zegt namelijk niet zoveel. Tijdens die proefprojecten waren de spelregels niet bekend. Hoe kun je dan het spel beoordelen?”

Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland, dringt ook aan op extra pilots met de toekomstige wet. Hij maakt zich vooral zorgen over de kosten.

“Zoals het er nu voor staat nemen de werkzaamheden van de gemeente maar beperkt af. De leges zullen dan ook beperkt dalen. Daar komen dan nog de kosten voor de kwaliteitsborger bij. Zeker bij eenmalige werken (vrijstaande woningen en utiliteitswerken) zullen de kosten flink toenemen.”

Maxime Verhagen: ‘Bouwkwaliteit kan en moet omhoog, maar wet niet per se nodig.’ Foto: Suzanne van der Kerk

Bouwend Nederland is om nog een andere reden kritisch. Verhagen: “Het voorstel maakt geen onderscheid tussen de consument en de professionele opdrachtgever die invloed heeft op bouwproces. Oftewel: Er zit een onevenwichtigheid in de aansprakelijkheid in het geval van een professionele opdrachtgever die zélf het ontwerp laat maken.”

Bouwend Nederland: ‘wet niet nodig’

Verhagen vindt wel dat de bouwkwaliteit omhoog kan en moet. Een nieuwe wet is daar echter niet per se voor nodig, vindt hij.

“Ook binnen het huidige systeem kan een opdrachtgever extra toezicht aanstellen.”

Rob Mulder van Vereniging Eigen Huis is het om er even. Ook hij is blij dat er nieuwe experimenten komen.

“Maar het aanscherpen van de aansprakelijkheid voor bouwers hoeft niet op die proefprojecten te wachten. Dit is namelijk al heel lang onevenwichtig in het bouwrecht en kan direct worden aangepast.”

Bikkelhard

Morgen vergadert Ollongren in de Tweede Kamer over de wet die al jaren verdeeldheid zaait binnen en buiten de bouwsector.

Net zoals in 2017 heeft het CDA de sleutel in handen.

Erik Ronnes: ‘We moeten het debat in de Tweede Kamer dat we met Blok voerden niet over doen.’

Erik Ronnes, Tweede Kamerlid van het CDA, laat zich nauwelijks in de kaart kijken.

“Vuurwerk morgen? Laten we het debat even afwachten. Voor ons is belangrijk dat het toezicht echt snel gaat verbeteren. Maar we moeten als Tweede Kamer niet het debat gaan overdoen dat we met Blok hebben gehad.”

Na morgen is het woord (als)nog aan de Eerste Kamer. Wanneer die gaat stemmen over het wetsvoorstel is onduidelijk. Of Elco Brinkman er dan nog zit, ook. Voor de provinciale Statenverkiezingen nog wel, erna niet meer.

Reageer op dit artikel