nieuws

Ecoloog Heijmans: ‘We moeten knokken voor de vleermuis’

bouwbreed Premium 1065

Ecoloog Heijmans: ‘We moeten knokken voor de vleermuis’

Bouwen en vleermuizen gaan moeilijk samen. Voor je het weet heb je maanden vertraging en lopen de kosten gierend uit de klauwen. “Dat kun je voorkomen”, zegt Vincent Nederpel, fulltime ecoloog bij bouwbedrijf Heijmans. “Veel weerstand? Zo ervaar ik dat niet.”

Heijmans heeft als een van de weinige bouwbedrijven in Nederland een interne afdeling landschap en ecologie. “Een luxe”, vindt vleermuisspecialist Vincent Nederpel. “En handig. Je kunt namelijk sneller op ecologische kwesties anticiperen. Direct als ecoloog mee kunnen denken biedt meerwaarde.” Een gesprek over een groeiend aantal problemen met vleermuizen en bouwprojecten.

Ineens regent het problemen met vleermuizen en bouwprojecten. Hoe komt dat?
“Dat heeft een meerledige oorzaak. Begin 2017 ging de nieuwe natuurwet in, de Wet Natuurbescherming. Iedereen moet daar weer aan wennen en was vertrouwd aan de oude regels. Daarnaast merk je dat de economie en dus ook de bouw aantrekt. Meer en meer oude panden worden gerenoveerd en sommige steden hebben veel aandacht voor stedelijke vernieuwing. Maar die oude panden zijn juist bij uitstek geschikt voor beschermde soorten zoals de vleermuis. De trefkans wordt daarmee dus groter.”

De verduurzaming als vijand van de vleermuis?
“Als je als bouwer geen maatregelen treft, zou je dat zo wel kunnen formuleren. Iedere woonwijk in Nederland heeft vleermuizen.”

Waarom zijn vleermuizen eigenlijk zo belangrijk?
“Iedere vleermuis heeft het in zich om honderden tot duizenden muggen per nacht te vangen. Dat is dus heel nuttig. Steden zijn als het ware kunstmatige rotspartijen. Vleermuizen voelen zich er comfortabel en maakten daar hun thuis van.”

Toch lijkt er maar weinig sympathie voor het beestje…
“Vaak denkt men dat vleermuizen gevaarlijk zijn of dat je er dood aan kunt gaan. Dat komt door onder meer de films over Dracula. Hoewel dat indianenverhalen zijn, moeten we dat wel aan bewoners en bouwers uitleggen. Anders dan de huismus of het roodborstje is de aaibaarheidsfactor van een vleermuis ook niet zo groot. Soms moeten we dus echt knokken voor de vleermuis.”

Verwacht u dat er meer projecten last krijgen van de vleermuis?
“Wel als je niet op tijd kunt meedenken als ecologische afdeling of bouwbedrijf. Nu ontstaat vaak het beeld dat iemand van groen de boel komt stilleggen. Maar dat betekent vaak dat er te laat in het proces wordt stilgestaan bij ecologie en natuurwetgeving. Huismussen en gierzwaluwen zitten overigens in hetzelfde schuitje als de vleermuis.”

Die vleermuis kost de maatschappij bakken met geld…
“Als een project wordt stilgelegd, is dat natuurlijk kostbaar. Maar als je er op tijd bent, hoeft omgaan met vleermuizen helemaal niet zo duur te zijn. Het gaat erom da je rekening houdt met vleermuizen een nieuwe plek teruggeeft in een gebouw of gebied. Je kunt ze een voorziening geven in een gevel of onder de dakgoot of pannen. En je kunt dat zo vormgeven dat de dieren niet bij de mensen kunnen komen. Dus zonder stank of overlast. Natuurinclusief bouwen noemen we dat. De kosten daarvan zijn nihil. Soms minder dan een half procent van een project.”

Bij de ringweg in Groningen kost het tonnen.
“Daar kan ik niet veel over zeggen, maar sommige projecten zijn omvangrijk en hebben een grote impact op de omgeving. Dan kunnen de bedragen oplopen, ook om overtredingen te voorkomen.”

Hoe kijkt u eigenlijk tegen vleermuizen aan?
“De vleermuis is kort na de dinosaurus ontstaan. Er kwamen allemaal varianten bij maar het prototype is nog steeds hetzelfde. Ik vind dat fascinerend. Als we de reuzenpanda uit China hier naartoe laten overvliegen vind ik dat je ook zuinig moet zijn op onze inheemse beestjes.”

Houden bouwers te weinig rekening met vleermuizen?
“Dat zou ik niet zo durven stellen. Ik denk dat we op de goede weg zijn en dat we steeds vleermuisvriendelijker worden. Maar we zijn er nog niet.”

Nog even naar uzelf. U bent fulltime ecoloog bij een bouwbedrijf. Waarom is dat handig? “In de media lees je steeds meer berichten over de verarming van de biodiversiteit, de gevolgen van bestrijdingsmiddelen en van ons opgeruimde Nederland. Over hittestress, plagen en ziektes. Als bouwbedrijf heb je daar dus ook voortdurend mee te maken.”

Hoe is dat eigenlijk? Ecoloog zijn bij een bouwbedrijf?
“Toen ik als jongetje aan mijn studie begon, had ik nog het beeld van een boswachter. Dat ik ooit bij een bouwbedrijf terecht zou komen, had ik niet verwacht. Nu vind ik het juist gaaf dat ik in deze positie zit. Als aannemer zit je dicht op het vuur en is je slagkracht is groot. Een strijd met uitvoerders? Zo ervaar ik dat niet. Ook zij beseffen steeds meer dat het van belang is om als makers van de toekomst rekening te houden met verschillende maatschappelijke issues zoals de natuur.”

Reageer op dit artikel