nieuws

‘Elke gevel vooraf op brandveiligheid testen in laboratorium’

bouwbreed 1560

‘Elke gevel vooraf op brandveiligheid testen in laboratorium’

Nederlandse gevelbouwers hebben onvoldoende in de gaten dat een brandveilige gevel meer vergt dan een onbrandbare buitenschil. Hoog tijd daarom om het Bouwbesluit goed toe te passen, zegt brandveiligheidsspecialist DGMR. Anders is een Grenfell-drama bij ons ook onvermijdelijk.

Dat is de belangrijkste conclusie uit de DGMR-publicatie ‘Brandveilige gevels’. Het adviseursbureau zet daarin de feiten over de rampzalige brand in Londen op een rijtje en formuleert aanbevelingen voor de Nederlandse gevelsector om een soortgelijk catastrofe bij ons te voorkomen.

Bouwers en ontwerpers zouden tenminste moeten weten dat een brandklasse B voor de buitenste 4 millimeter onvoldoende is om een brandveilige gevel te krijgen. “Dat is een wijdverbreid misverstand”, zegt Johan Koudijs van DGMR. “Je moet naar de complete gevelopbouw kijken. Anders kun je met het Bouwbesluit in de hand een onveilig gebouw ontwerpen.”

Aannemer controleert te weinig of onderaannemer vereiste kwaliteit levert

Gevelklasse B volgens EN 13501-1 klinkt als een veilige marge, maar biedt in de praktijk soms onvoldoende zekerheid dat een snelle brandontwikkeling over de gevel wordt voorkomen. Dat komt deels door de werkwijze in de bouw, constateert DGMR. Onderaannemers krijgen vaak de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van een gevel. De aannemer controleert daarna te weinig, of met te weinig kennis van zaken, of de onderaannemer de vereiste kwaliteit levert. Als een brandklasse B gevel vereist is, kan het daardoor zomaar klasse E worden. Dat gebeurde in Londen, maar kan in Nederland dus ook.

Een jaar geleden kwamen bij de brand in Grenfell-tower meer dan 70 personen om het leven. De brand heeft de aandacht voor het brandgedrag van gevels doen oplaaien.

“Een gevel bevat vaak meerdere materialen. Daarbij is brandklasse B + B + B + B is niet altijd B”, zegt Koudijs. “Bij het bepalen van grenswaardes van materialen wordt de snelheid gemeten waarmee energie vrijkomt bij brand en de totale energiehoeveelheid. Als alle materialen op zichzelf aan de grenswaarde voldoen, kan de vrijkomende energie van het samenstel zomaar verdubbelen in plaats van gelijk blijven.” Dat wordt bevestigd door onderzoek bij 312 Engelse gebouwen met aluminiumcomposietgevels sinds de brand op 14 juni 2017. Liefst 280 ervan bleken geen klasse B, maar klasse E bekleding te hebben. Waarschijnlijk speelden kostenoverwegingen vaak een hoofdrol.

‘Single burning item test heeft tekortkomingen’

DGMR pleit er ook voor dat elke gevel een laboratoriumtest ondergaat in de definitieve opzet. Dat vermindert de kans op fatale missers zoals bij de Grenfell Tower aanzienlijk. Koudijs: “Onze ‘single burning item test (SBI)’ heeft tekortkomingen, omdat je die uitvoert met een kleine brand met laag vermogen. Dat is natuurlijk een totaal ander verhaal dan een uitslaande brand in een appartement, zoals in Londen, maar is het beste wat we nu hebben.” Het adviesbureau pleit ervoor dat de buitenste 200 millimeter van de gevel wordt nagebouwd voor een realistische SBI test. Daarbij zou extra aandacht moeten zijn voor de aansluiting bij  kozijnen. Openingen bij de kozijnen kunnen een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van een brand in de spouw.

Grootschaliger tests opnemen in de regelgeving is volgens DGMR wenselijk, maar het kan nog even wachten omdat een Europese testmethode in de maak is. Koudijs is geen voorstander van voorschrijven via een omweg, zoals in Engeland is gebeurd. Engelse voorschriften eisen een nagenoeg onbrandbare gevel binnen het huidige Europese classificatie systeem (brandklasse A2), maar als alternatief mag een bepalingsmethode worden gebruikt, die voorziet in een grootschalige test. Daardoor is een praktijk ontstaan waarbij de brandveiligheid van de gevel achter het bureau werd bepaald.

Brandgedrag Grenfell-gevel was ook slechter dan verwacht

In Londen was het brandgedrag van de gevel ook slechter dan verwacht door een combinatie van ACM-panelen met brandklasse E, brandbare PIR-isolatie en ineffectieve horizontale ‘firestops’, die niet overal doorliepen. Broddelwerk van de aannemers dus. Kun je dat voorkomen met laboratoriumtests? Nee, daarvoor is betere kwaliteitsborging vereist stelt DGMR.

Sinds de Grenfell-ramp is het adviesbureau zelf bij meer dan tien Nederlandse gebouwen betrokken waar sprake is van een brandonveilige gevel. Dat is waarschijnlijk het topje van de ijsberg. Is het niet beter als ieder hoog gebouw een verplichte sprinklerinstallatie krijgt, zoals in de VS? Koudijs: “Daar pleiten wij niet voor. Wie de regelgeving met verstand van zaken toepast, kan een veilige gevel ontwerpen.”

Reageer op dit artikel