nieuws

Rammelend clusterverbod niet aangescherpt

bouwbreed Premium 1172

Rammelend clusterverbod niet aangescherpt

Het stapelen van bouwopdrachten gaat voorlopig gewoon door. Staatssecretaris Mona Keijzer ziet geen aanleiding om het clusterverbod aan te scherpen. “Dat moet in de praktijk veranderen.” Het werd een mantra tijdens het debat over aanbesteden in de Tweede Kamer.

Het is een van de 23 punten die in de praktijk moet veranderen om de ergernissen rond het aanbesteden aan te pakken. De Tweede Kamer boog zich donderdagmiddag over de problematiek, maar ziet weinig aanleiding om in te grijpen. Opvallend vaak verwijst de staatssecretaris naar allerlei werkgroepen die rond het traject Beter Aanbesteden al aan het werk zijn met handvaten en adviezen.

Gebrek aan bewustzijn

Zo ook voor het clusteren. Meerdere Kamerleden vroegen aandacht voor het onnodig clusteren van projecten waardoor het MKB vaak buitenspel komt te staan. “Het midden- en kleinbedrijf verdient vaker een kans. Dat ben ik met alle Kamerleden eens. Maar clusteren is nu ook al bij wet verboden. Het moet bij aanbestedende diensten doordringen dat zijde concurrentie te beperken en zichzelf tekortdoen door alleen grote projecten in de markt zetten. Dat is veel effectiever. Heel veel van deze problematiek draait om bewustzijn. Of eigenlijk om het gebrek aan bewustzijn”, houdt de staatssecretaris de Kamerleden voor.

Nog voor de zomer komt een werkgroep met een advies om dit punt in de praktijk te verbeteren. En dat is hard nodig, want in de bouw was vorig jaar bij 443 bouwtenders sprake van onnodige stapelingen, – “40 procent van het totaal”- , kaartte Maxime Verhagen van Bouwend Nederland vorige week al aan tijdens de hoorzitting.

Er blijft niets meer over

Hij baseert zich op cijfers van het Aanbestedingsinstituut die de afgelopen jaren het percentage zag stijgen van 14 procent in 2014 naar 27 procent in 2016 naar de huidige 40 procent. “Als deze trend doorzet, blijft er niets meer over voor het MKB”, maakt D66-lid Jan Paternotte zich zorgen die wel overweegt enkele moties in te dienen. De staatssecretaris toont zich duidelijk verrast door de genoemde hoge percentages en wijst erop dat veel overheidsopdrachten toch echt bij het MKB terechtkomen.

Grote bouwers in het voordeel

De trend in aanbestedingsland is om raamcontracten te tenderen, onderhoud per gebied te bundelen en prestatiecontracten uit te schrijven. De omvang van de projecten speelt vooral grote bouwers in de kaart.

En daarmee gaan opdrachtgevers lijnrecht in tegen de wens van de Tweede Kamer, die juist de positie van het MKB wil bevorderen. Hoe dat in de praktijk is op te lossen, blijft voorlopig nog onduidelijk, maar de Kamer schuift de problemen weer even op de lange baan.

Tenderkosten vergoed

Keijzer komt ook nog voor de zomer met een advies over de vergoeding van tenderkosten bij ingewikkelde opdrachten.  Daarin wordt ook een vergoeding voor tenderkosten bij mislukte aanbestedingen meegenomen. Nu krijgen marktpartijen helemaal nooit iets vergoed als opdrachtgevers een tender intrekken of niet gunnen. “Uiteraard hoort dat er ook bij”, belooft zij.

Opvallend is dat het ministerie ook duikt in de problematiek rond de scheve rechtspraak rond aanbesteden. Bij geschillen over gunningen worden marktpartijen opvallend vaak in het ongelijk gesteld door rechters die vooral toetsen op hoofdlijnen. CDA-Kamerlid Joba van den Berg pleit daarom voor een aparte Aanbestedingskamer bij de rechtbank. De staatssecretaris geeft aan dat voor het juridische traject een aparte evaluatie loopt, maar verwacht niet eerder dan medio 2019 met resultaten te komen.


Het clusterverbod

De Aanbestedingswet 2012 legt in artikel 1.5 aan aanbestedende diensten de verplichting op om na te denken over de grootte van de opdracht. Opdrachten mogen niet onnodig samengevoegd worden. Bij de beslissing ten aanzien van eventueel samenvoegen moet in ieder geval acht geslagen worden op:

  1. de invloed op relevante markt en de toegang van MKB,
  2. de organisatorische gevolgen en risico’s voor zowel aanbestedende dienst als de ondernemer en
  3. de mate van samenhang van de opdracht.

De invulling van deze verplichting is de verantwoordelijkheid van een aanbestedende dienst. Als hij opdrachten samenvoegt, dan moet hij in de aanbestedingsstukken de reden waarom motiveren.

Bron: Expertisecentrum Pianoo


 

Reageer op dit artikel