nieuws

‘Bouwers kunnen nog veel meer buiten hun eigen schuur bouwen’

bouwbreed Premium 865

‘Bouwers kunnen nog veel meer buiten hun eigen schuur bouwen’

Gedoe. Vechtcontracten. Gebrek aan begrip. In die staat verkeerde de bouwwereld toen Serena Scholte Baanbrekers in de bouw oprichtte. Inmiddels bestaat het leertraject, dat als een van de eerste innovatie in de bouw wilde aanjagen, tien jaar en is er veel veranderd. Tijd voor het verhaal achter Baanbrekers. ‘‘De tijdgeest is leuker dan tien jaar geleden.’’

Scholte wist niet wat ze zag. Een wereld zonder businessleven, zonder de drive om te onderscheiden, een wereld zonder begrip voor de andere partij. Dat was haar eerste ervaring met de bouw tien jaar geleden. Bouwers, opdrachtgevers en adviesbureaus kreeg ze nauwelijks bij elkaar aan tafel. Niets wilden ze van elkaar weten. Scholte keek er met verbazing naar.

‘Hoe gaan we hiermee om?’

“In het begin dacht ik echt: waar zijn we aan begonnen? Hoe gaan we hiermee om? Want het doel van Baanbrekers is juist om partijen bij elkaar te brengen. Om op die manier veranderingen teweeg te brengen”, vertelt ze terugblikkend op tien jaar Baanbrekers. “Ik was een heel andere manier van werken gewend.”

Scholte komt namelijk niet uit de bouwwereld: ze is veranderkundige. Tien jaar geleden werden Jaap de Koning (Witteveen + Bos) en zij door de Stichting Post Academisch Onderwijs en CBPI gevraagd een nieuwe leergang op te zetten. Er moest een totaal ander soort opleiding komen, een opleiding die innovatie zou stimuleren in de traditionele bouwwereld. Scholte was daar als veranderkundige de aangewezen persoon voor.

‘Als we meer delen, kunnen we een megasprong maken’

Ga als opdrachtgever of bouwer eens buiten de hekken kijken

Ze bedacht een leertraject met de focus op samenwerking. Waar werknemers uit diverse sectoren van de bouw bij elkaar om de tafel kwamen. Dat was vrij nieuw, want opdrachtgevers en aannemers bespraken in de tijd eigenlijk nooit zomaar met elkaar hun problemen. “Ik vond het van essentieel belang dat dit ging gebeuren, want innovatie hangt samen met de manier hoe we met elkaar omgaan”, legt de oprichter uit. “Als iedereen maar in de eigen schuur blijft bouwen, dan komen we nooit verder. Ik ben ervan overtuigd dat de bouw door meer te delen, een megasprong kan maken.”

Het bleek een schot in de roos. Veel managers, projectleiders en andere werknemers in de bouw liepen namelijk al rond met hetzelfde gevoel. “Tijdens de eerste gesprekken kwam dit duidelijk naar voren”, vertelt Scholte. “Het zat ze dwars dat ze de bouw waren in gegaan om mooie dingen te creëren, maar dat ze in plaats daarvan alleen maar verwikkeld zaten in vechtcontracten en gedoe. Een van de baanbrekers liet zijn agenda zien en kon gewoon precies aanwijzen op welke dagen hij gedoe verwachtte.”

Verademing en begrip voor elkaars situatie

Voor de deelnemers was het een verademing om van elkaar te horen dat ze niet de enige waren, vervolgt Scholte haar verhaal. Maar wat vooral belangrijk was, was dat ze begrip voor elkaars situatie kregen. “Vragen als: ik kom met een goede innovatie, maar waarom doe jij als opdrachtgever daar niets mee? Werden opeens tegen elkaar uitgesproken. Dat was vrij nieuw voor de bouw.”

Al snel gingen steeds meer mensen het leertraject volgen. In het begin zaten er vooral afgevaardigden van opdrachtgevers en grote bouwers aan tafel. In 2015 werd het traject totaal aangepast en doen steeds meer kleine bedrijven mee. “Iedereen die in projecten actief is, kan deelnemen. Veel mensen die meedoen lopen al een tijdje rond met een idee. Of zitten met iets wat ze graag willen veranderen, maar wat ze niet van de grond krijgen. Bij Baanbrekers gaan we daarmee aan de slag”, legt Scholte uit.

Elke deelnemer die het leertraject volgt, moet zelf zijn of haar eigen leertraject ontwikkelen. Ze gaan aan de slag met de vraag: hoe optimaliseer ik de processen op de bouwplaats? Door er met anderen over te sparren moeten er nieuwe innovaties of oplossingen ontstaan. Los van de bestaande structuren.

Baan opgezegd door inspiratie Baanbrekers

De meesten die de afgelopen jaren de opleiding volgden, hebben ook daadwerkelijk iets kunnen veranderen in hun eigen werkveld, vertelt Scholte. “Er is er zelfs een geweest die zo’n gaaf idee had dat hij zijn baan ervoor heeft opgezegd. “Deze Baanbreker ergerde zich aan de manier waarop grondmetingen werden uitgevoerd. Want daarbij moet de weg worden afgesloten, wat een hoop overlast en impact heeft op de omgeving. Hij ontwikkelde apparatuur voor op de auto waar hij grondmetingen mee kon doen, waardoor de weg niet meer afgesloten hoeft te worden.”

Andere Baanbrekers bedachten methodes om afvalstromen op de bouwplaats te beperken, kwamen op hele nieuwe vormen van aanbesteden of leerden puur hoe een andere werkhouding kan bijdragen in een bedrijf. “Bij Baanbrekers in de bouw krijg je een rugzak op met tools om je ideeën waar te maken. Maar je moet het allemaal wél zelf doen. Je moet blijven knokken en doorzetten.”

Van vechtcontracten naar duurzaamheid

De problemen die de Baanbrekers wilden oplossen, verschoven de afgelopen jaren van vechtcontracten en weinig begrip naar vraagstukken over duurzaamheid. “Zo zie je ook hoe de bouw de afgelopen jaren is veranderd”, stelt Scholte. “De tijdgeest is leuker dan tien jaar geleden. Er zijn meer vormen van samenwerking gekomen en er is meer focus op duurzame thema’s. Er is ook meer energie voor verandering.”

Toch zijn er volgens de veranderkundige nog steeds flinke sprongen te maken. “Samenwerking mag op een nog veel grotere schaal gebeuren”, vindt Scholte. “De begroting op tafel leggen is echt niet de sleutel, juist op het gebied van innoveren kun je nog zoveel van elkaar leren. Ga als opdrachtgever of bouwer eens buiten de hekken kijken. Ga eens een middagje op de koffie bij start-ups en kijk wat zij allemaal voor mooie ideeën hebben. Ga meer met je concurrenten praten en leer van elkaar. Zo kunnen we laten zien dat we een spannende innovatieve sector zijn en ook meer talenten aantrekken. Dat is waar Baanbrekers op dit moment meer over gaat: op innovatief niveau van elkaar leren en een aantrekkelijke sector worden.”

Missie nog lang niet volbracht

Je blijft je altijd Baanbreker voelen

De missie in de bouw is daarom nog lang niet volbracht. Sterker nog: Scholte heeft diverse plannen om het leertraject uit te breiden. De bijeenkomsten regionaal te organiseren, zodat deelnemers met lokale vraagstukken aan de slag kunnen, is er een van. Bovendien hoopt ze de diversiteit in de teams te vergroten. “Want ik ben ervan overtuigd dat diversiteit de bouw inbrengen, de innovativiteit ook sterk kan vergroten. We hebben maar heel weinig vrouwen of niet-technisch opgeleiden gehad. Dat is iets wat ik bijvoorbeeld wil veranderen.”

Totaal zijn er in tien jaar vijfhonderd Baanbrekers opgeleid. Dit klinkt als een kleine groep innovators, maar volgens Scholte kan een kleine groep heel veel effect hebben op de hele sector. En als je eenmaal Baanbreker bent, blijf je dat altijd. “Ze blijven niet lid ofzo hoor, dat is niet eens mogelijk. Maar de meeste deelnemers die dit leertraject hebben gevolgd zijn zo enthousiast, dat ze zich altijd een Baanbreker blijven voelen.”

Ter ere van het tienjarig bestaan heeft Cobouw ook een aantal Baanbrekers gesproken. Deze week leest u elke dag een interview met een Baanbreker in hart en nieren. 


Serena Scholte

Serena Scholte is ondernemer. Naast Baanbrekers in de bouw werkt ze voor de Stroomversnellling en is ze oprichter van Spinwaves (een bedrijf dat duurzaamheidsvraagstukken met Biomimicry oplost). Bovendien is Scholte moeder en is ze een dag in de week volledig beschikbaar voor haar kinderen.

Scholte haalt haar inspiratie uit de natuur. Hoe organiseert de natuur een bouwproces? Welke eigenschappen van de natuur raken we kwijt als we ergens bouwen? Het thema natuur wordt sinds kort ook bij Baanbrekers behandeld.

 

Reageer op dit artikel