nieuws

Mkb’ers maken zich zorgen om kwaliteit jonge bouwvakkers

bouwbreed Premium 6999

Mkb’ers maken zich zorgen om kwaliteit jonge bouwvakkers

Veel mkb-bouwers zitten met de handen in het haar. Niet alleen leveren de bouwopleidingen te weinig jongeren af; de jongeren die wel instromen, zijn veel minder bekwaam dan voorheen. Hoe groot zijn de problemen? Wie heeft de oplossing? Een rondetafel-gesprek met drie bezorgde mkb-directeuren. “Bouwles geven op de basisschool, dat is een goed idee.”

Drie verschillende mkb-directeuren, alle drie actief in een andere tak van sport. De een zit in de dakbedekkingen, de ander in de nieuwbouw; de derde in de infra- en utiliteitsbouw. Ze kennen elkaar niet, maar zitten op verzoek van Cobouw bij elkaar om de belangrijkste ontwikkelingen in de bouw te bespreken. Over de vraag ‘wat is op dit moment hét grootste probleem in de sector?’ zijn ze opvallend eensgezind: het gebrek aan personeel.

‘Jongeren missen belangrijke kennis’

Voor mkb’ers is het vinden van goed personeel verworden tot een lastige opgave, zegt Roel Jacobs, directeur-eigenaar van Jacobs Dakbedekkingen uit Wanssum. Niet alleen omdat er volgens hem te weinig jongeren zijn die een bouwopleiding volgen, maar ook omdat de jongeren die er wel zijn, belangrijke kennis en kwaliteiten missen.

Jacobs: “Jongeren zijn tegenwoordig veel minder technisch onderlegd. Sinds de lts niet meer bestaat, missen er vaardigheden. Ook is een stuk interesse in de techniek verdwenen. Niet alleen voor de bouw, maar voor de gehele techniek. Als je die eerste aanwas van onder niet hebt, dan stromen er ook veel minder jongeren door naar mbo- en hbo-techniekopleidingen. Met roc’s en andere constructies wordt het wel deels opgevangen, maar daar zit niet de kennis die er vroeger was.”

Roel Jacobs. Foto: Ruben Meijerink/ APA Foto

Hoe hou je een hamer vast?

Jeroen Kuipers merkt dit ook. De directeur-eigenaar van Kuipers en Koers Bouw ziet dat de jongens die nu van school komen en bij hem in het bedrijf beginnen, een stuk minder kunnen dan een paar jaar geleden. “Vooral het werk dat ze met de handen doen”, zegt hij.

Hennie Peek, directeur-eigenaar van Peek Bouw en Infra uit Houten, is het volledig met hem eens: “De timmermannen die bij ons aan de slag gaan, spreken wel drie talen, maar weten niet goed hoe ze een hamer moeten vasthouden”, zegt hij stellig. “Dat klinkt fel, maar zo is het wel.”

Ze zitten liever binnen

Bovendien, vervolgt Kuipers, vinden jongeren het vak steeds minder aantrekkelijk. “Tegenwoordig worden jongeren gepusht om door te leren. Ze leren veel meer met computers werken en willen niet meer met hun handen aan de slag.” Peek knikt instemmend. “Men zit liever binnen”, vult hij aan. “Elke dag in het donker moeten opstaan en buiten moeten werken; het is geen populaire bezigheid. In de machinistenwereld is dit totaal anders. Daar zijn de werknemers nog trots op het werk dat ze doen. Pa is machinist, dus zoon wordt dat ook. Daar zie je nog hele generaties die hetzelfde werk doen. In de bouw is die tijd voorbij.”

Jeroen Kuipers. Foto: Ruben Meijerink/ APA Foto

Peek: “We missen enthousiaste jonge mensen. Met name voor het handwerk, het werk van de timmerman, de grondwerker en de straatmaker. Echte vakmensen zijn bij ons van gemiddelde leeftijd. We hebben nauwelijks jonge aanwas.”

CobouwVak nieuwsbrief

De mkb-directeuren raken niet uitgepraat over het onderwerp. Logisch, want het is een probleem dat hen direct raakt. Alle drie kampen ze al met het alsmaar stijgende tekort aan goede medewerkers in de branche. Een vaste schil en een vaste groep zzp’ers maakt dat ze het nu nog kunnen bolwerken, maar over pak ‘m beet tien jaar zijn de ouderen met pensioen. En dan? Wat voor gevolgen heeft dat voor de kwaliteit van het werk? Het drietal vreest dat die onder druk zal komen te staan.

De lts terugbrengen

Een deel van het probleem vangen ze op door zelf mensen op te leiden. Zo heeft Peek Bouw en Infra veel gedaan voor de Stichting Praktijkopleiding gww. “Daarin proberen we binnen de bedrijven jongelui te krijgen en ze enthousiast te maken voor het gww. Maar ik moet eerlijk toegeven: ze starten wel, maar ze kiezen uiteindelijk toch vaak voor een andere baan, als bewaker bij een ziekenhuis bijvoorbeeld. Hoe dat kan? Zoals ik al zei: de meeste jongeren zitten tegenwoordig liever binnen.”

De mkb’ers vinden dat er wat moet gebeuren. De lts terugbrengen, is een van de opties waar zij aan denken. Maar ook het ontslagrecht versoepelen komt tijdens het gesprek een paar keer als optie naar voren. Het moet makkelijker worden om personeel aan te nemen. En voor jongeren moet het aantrekkelijker worden om de bouw in te gaan.

‘Bouwles geven op de basisschool is een goed idee’

Maak jongeren enthousiast voor techniek, luidt hun pleidooi. Dat kan al beginnen bij de bron: de basisschool. “Standaard bouwles geven op basisscholen? Dat vind ik wel een goed idee”, oppert Peek. Zijn branchegenoten zijn het met hem eens. “Ja, maar het moet wel wat breder. Niet bouwles, maar tech-niekles”, stelt Jacobs. “Mijn dochter zit in het laatste jaar van het basisonderwijs en krijgt een aantal keren per jaar techniekles. Ze moet dan solderen of wat in elkaar timmeren. Elke keer als ze thuiskomt is ze heel trots. Dus ja, ik denk dat dit echt kan werken”, vult Kuipers aan.

Hennie Peek. Foto: Ruben Meijerink / APA FOTO

Nieuw cao levert ook een directe bijdrage

Direct het personeelstekort oplossen doet dat niet, beseffen ze. Een nieuwe bouw-cao kan wél een directe bijdrage leveren. Het onderwerp komt aan het einde van het rondetafelgesprek aan de orde. Jacobs: “De tijden dat alles helemaal uitgekookt in het cao staat, zijn voorbij. De cao moet een basisvoorziening zijn van een paar bladzijden en niet een boekwerk. En moet vooral moderner worden. Dan kun je je als bedrijf namelijk onderscheiden. En kun je je voorwaarden aantrekkelijker maken voor werknemers. En daarmee kun je personeel trekken.”

Volgens Peek is de bouw-cao op dit moment zo slecht dat sommige bouwvakkers onder de afbouw-cao aan het werk zijn. Of onder de groen-cao. “Als andere technische cao’s wel vernieuwen, dan zullen jongeren die van een opleiding afkomen sneller kiezen voor een baan in een ander technisch vak. En niet in de bouw. Er is al zo weinig personeel. Dus daar moet echt wat aan gedaan worden”, besluit hij.


‘Techniekles is een mission impossible’

De PO-Raad, de sectororganisatie voor primair onderwijs, vindt techniekles op de basisschool een ‘mission impossible’. “De zorg wil dat er standaard zorgles komt, de ict wil ict-les, dat past gewoonweg niet in een lesweek van 28 uur. Op de basisschool moet je kinderen een bepaalde basis bij brengen, zoals rekenen en taal. Daarna kun je kinderen ook andere vaardigheden leren, maar daar is maar beperkt de tijd voor. Het kan best zo zijn dat een basisschool af en toe een bouwer laat langskomen om de kinderen een paar uurtjes kennis te laten maken met techniek. Maar wij gaan zeker niet adviseren het standaard in te voeren”, laat een woordvoerder van de organisatie weten.


Hennie Peek
Peek Bouw en Infra Houten

Hennie Peek is directeur-eigenaar van het familiebedrijf Van Peek Bouw en Infra. Peek is van de tweede generatie, zijn vader richtte het bedrijf in 1950 op. De eerste werkzaamheden bestonden uit het ontginnen van grienden en bosgronden. Na de watersnoodramp in 1953 werd de eerste dragline aangeschaft. Hiermee werden dijken versterkt en verhoogd. In de loop der jaren werd ook de sprong naar de bouw gemaakt. Inmiddels is Peek Bouw en Infra een grote speler in de infrasector, maar het bedrijf is ook actief in de utiliteit en de groenbouw (wijk- en stadsparken, herinrichting van woonwagencentra, geluidsschermen etc).

De klanten van Peek Bouw en Infra komen 80 procent uit de overheid en 20 procent van het particuliere bedrijfsleven. De visie van Peek is: ‘wees altijd zuinig op je kleine klanten’. “Kleine klanten kunnen je moeilijke tijden door helpen. Dus wees altijd blij met een klein klusje, zeggen wij altijd.”

Peek is daarnaast medeoprichter van MKB Infra, een tegenhanger van Bouwend Nederland. Deze organisatie komt op voor de belangen van infrabouwers en zet zich onder andere in voor betalingsregeling in de wegenbouw.

Jeroen Kuipers
Kuipers en Koers Bouw

Jeroen Kuipers is directeur- eigenaar van het jonge bouwbedrijf Kuipers en Koers Bouw met ca 30 medewerkers. Kuipers richtte het bedrijf in 2006 op. De directeur had altijd al de droom om zelf een bouwbedrijf op te richten. “Het is echt mijn passie en toen het op mijn pad kwam, heb ik mijn kans gegrepen.”

Kuipers en Koers bouw is gespecialiseerd in nieuwbouw, verbouw, onderhoud, renovatie en restauratie. Het bedrijf richt zich vooral op particuliere huizenbezitters. Duurzame gebouwen is het speerpunt van het bedrijf. “Als wij de vraag krijgen om een huis te bouwen met gasaansluiting? Ja, dan bouwen we die nog gewoon hoor. We bouwen wat de klant vraagt. Maar ik geef daarbij wel het advies dat het misschien slimmer is om voor gasloze huizen te gaan. Want dat is de toekomst”, vertelt Kuipers.

Naast dit bedrijf, heeft Kuipers ook nog een aparte bv genaamd Bioframe. Daarin maakt hij samen met zijn partner allerlei zaken van biocomposiet, zoals fietspaden, geluidsschermen. “Dit soort werkzaamheden doe ik er nog naast”, vertelt hij.

Roel Jacobs
Jacobs Dakbedekkingen

Roel Jacobs is sinds 2007 directeur-eigenaar van Jacobs Dakbedekkingen in Wanssum, een gespecialiseerd mkb-aannemers en dakdekkersbedrijf. In dat jaar nam hij het bedrijf dat in 1945 is opgericht, over van zijn vader. Jacobs is van de derde generatie. Hij is een mkb’er in hart en nieren. Elke dag is hij met het bedrijf bezig. Inclusief de zondag. Maar dat maakt hem niet uit, want hij heeft passie voor het vakmanschap. “Zonder dat red je het niet”, zegt hij.

Jacobs dakdekkingen is gespecialiseerd in dakbedekkingen, dakkapellen, zonnepanelen en dakservice. Volgens de eigenaar is het dé meest veelzijdige dakdekker in de regio Limburg. “We doen alles: hellende daken, platte daken, we werken voor heel verschillende klantengroepen. De ene keer komen we bij Tante Truus, de andere keer bij een groot bedrijf als Aviko. Dus ik denk dat we ons wel veelzijdig kunnen noemen”, zegt hij trots.

Reageer op dit artikel