nieuws

Mona Keijzer frontaal achter MKB: “Ja, ik ben de staatssecretaris voor bedrijven”

bouwbreed Premium 3404

Mona Keijzer frontaal achter MKB: “Ja, ik ben de staatssecretaris voor bedrijven”

Misgrijpen naast een opdracht voor een brug omdat je eerlijk bent? Staatssecretaris Mona Keijzer gruwt van het voorbeeld dat de directeur van NPSP aandraagt. “Ik hoor te vaak dat bedrijven niet eens meer aan aanbestedingen beginnen. Eeuwig zonde.”

We zijn in het Amsterdamse Havengebied bij de start-up Natural Powered Speed Products (NPSP) waar fietspaddestoelen en verkeersborden worden gemaakt van natuurvezels. Het bedrijf weet succesvol mee te dingen bij aanbestedingen van gemeentes, maar kreeg ook de nodige frustraties te verwerken.

Keijzer: “Ondernemen draait om passie en die economisch te gelde maken.”

“Liegen was effectiever geweest”

Als geen ander loopt het bedrijf er tegenaan dat opdrachtgevers vooral naar de laagste prijs kijken en niet nadenken over de levensduurcyclus (TCO) of duurzaamheid. De start-up greep in Leeuwarden naast opdracht voor een brug omdat zij niet konden garanderen dat de brug 100 procent bio-based zou zijn.  “Je hebt nu eenmaal schroeven en bevestigingen nodig. Die eerlijkheid werd afgestraft en we kregen de opdracht niet.” De ergernis nam toe na de constatering dat de winnende partij het project niet volgens de eisen uitvoerde. Liegen was beter geweest voor de orderportefeuille, maar was de directeur zijn eer te na.

Agenda met 23 actiepunten moeten de praktijk van het aanbesteden drastisch veranderen.

Luister en huiver

Met enige huivering hoort staatssecretaris Mona Keijzer het verhaal van de directeur aan, nog voordat ze het rapport Beter Aanbesteden in handen heeft gekregen. “Dit voorval had makkelijk een juridische procedure kunnen worden. Als de gemeente de moeite had genomen om vooraf de markt te consulteren kun je dit soort frustratie bij ondernemers simpel voorkomen. Dan weet je dat de eis van 100 procent biobased voor geen enkel bedrijf haalbaar is.”

Ze moet vooral veel poseren en handen schudden, maar bekijkt ondertussen ook nog de biobased tegels in de werkplaats. De natuurlijke kleuren van plantenvezels steken flets af bij het rood jasje en dito gestifte lippen van Keijzer.

Over voetbal en mededinging

Ze heeft in haar loopbaan als jurist en wethouder al veel frustraties gezien bij lokale ondernemers. Als staatssecretaris wil ze die zoveel mogelijk oplossen. “Laat duidelijk zijn dat Economische Zaken er is voor ondernemers. Ik ben de staatssecretaris van het MKB en zal voor die belangen opkomen. De grote bedrijven en multinationals liggen bij mijn collega Wiebes. En daar ben ik helemaal niet rouwig om. Het MKB sponsort de plaatselijke voetbalvereniging en staat ervoor open om een arbeidsgehandicapte uit de regio een kans te geven. Die kracht zit juist bij het midden- en kleinbedrijf.”

Mededinging en marktordening staat bovenaan haar prioriteitenlijst als bewindsvrouw, nog boven het aanpakken van regeldruk, het MKB en de digitalisering. Bij het traject ‘Beter Aanbesteden’ komen al die onderwerpen bij elkaar. Haar voorganger Henk Kamp zette oud-Kamerlid Matthijs Huizing aan het werk om de problemen in kaart te brengen. Vrijdag nam Keijzer de actieagenda met 23 punten in ontvangst.

Keijzer: Het zit fundamenteel fout

“Uit de evaluatie van de aanbestedingswet kwam veel frustratie boven bij ondernemers, maar ook bij opdrachtgevers. Niet zozeer over de regels, maar vooral over de praktijk. Veel bedrijven reageren met ‘ik begin er niet meer aan’ en dat terwijl er jaarlijks 73 miljard euro aan omzet via tenders op de markt komt. Je bent ondernemer geworden vanuit een bepaalde passie, maar ook om die economisch te gelde te maken. Daar zit iets fundamenteel fout”, houdt Keijzer haar gehoor voor.

De werkplaats van de startup NPSP. Alle borden zijn biobased.

Ruim drie maanden is Keijzer nu staatssecretaris. Het Haagse pluche bevalt haar wel, maar geen moment is ze haar achtergrond vergeten. “Ik kom uit Volendam en ken de bouw heel goed. Veel van mijn familie zit in de bouw, vooral als zzp’er en ook in het MKB. Die busjes elke morgen, dat vergeet je niet als je in Volendam opgroeit.” Net zo graag is ze in Amsterdam. Ze beschouwt het bezoek aan de hoofdstad als een thuiswedstrijd. – “Dat zien we uit de regio als De Stad” – De stad is haar even lief als het platteland. Ook voor problemen op het gebied van aanbesteden zijn er geen verschillen.

Clusteren doorn in het oog

Clusteren van opdrachten is haar een doorn in het oog. “Meestal is het helemaal niet slim om opdrachten bij elkaar te voegen.” Als anekdote haalt Keijzer een voorbeeld aan van een nieuwe weg met een bomenrij uit haar periode als wethouder.

“De opdracht kwam als een opdracht op de markt, waarbij de weg een klus was van 1 miljoen euro en het groen ongeveer 30.000 euro kostte. De bouwer wist keurig een nieuwe weg aan te leggen, maar plantte de bomen in een totaal verkeerd seizoen, waardoor alle beplanting binnen enkele maanden doodging. Tot grote frustratie van de inwoners, want die vonden een mooie bomenrij minimaal even belangrijk als de nieuwe weg. Ergernissen die makkelijk voorkomen hadden kunnen worden als je een groenbedrijf de bomen laat regelen en de wegenbouwer zijn specialisme laat uitvoeren.”

Deel frustratie simpel op te lossen

Keijzer hoopt juist met dit soort praktijkverhalen zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers te overtuigen van ander gedrag. Ze beseft terdege dat ze nauwelijks beschikt over mogelijkheden om de actiepunten af te dwingen. “Die stok achter de deur is misschien helemaal niet nodig. Veel frustratie komt voort uit miscommunicatie. Mijn pleidooi is om met elkaar in gesprek te gaan, voordat er wordt getenderd. Wees daar niet bang voor, dat mag gewoon.

Veel onbegrip is heel simpel op te lossen door als opdrachtgever uit te leggen wat de planning is en wat je verwacht.” Ze gaat zich persoonlijk inzetten om aan te jagen achter uitvoering van de actiepunten en is optimistisch over de kans van slagen omdat partijen van zowel opdrachtgeverskant als markt gezamenlijk de punten hebben geformuleerd. Bij elk punt is minimaal een partij verantwoordelijk voor de uitvoering. “Dit is echt een andere manier om met elkaar om te gaan, waarbij samen werken aan oplossingen een stuk effectiever is dan met boze koppen tegenover elkaar te gaan staan.”


Staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken (1968, Volendam)

  • 1988 – 1991 Studie Bestuurskunde aan de Universiteit van Amsterdam
  • 1991 – 1996 Studie Nederlands Recht aan de Universiteit van Amsterdam
  • 1997 – 1998 Jurist bij de gemeente Almere
  • 1998 – 2005 Wethouder Ruimtelijke Ordening gemeente Waterland
  • 2005 – 2006 Advocaat en mediator bij Abma Schreurs Advocaten Notarissen
  • 2007- 2012 Wethouder Zorg en Sport Purmerend
  • 2012 – 2017 CDA- Kamerlid

Actiepunten Beter Aanbesteden

  1. De publicatie ‘ organisatorische aspecten van inkoop’
  2. Factsheet over de inkoopfunctie
  3. In kaart brengen van de verschillende bestaande inkoopsamenwerkingen
  4. Coördinatiepunt voor het structureel organiseren van marktdagen in het hele land
  5. Pilotproject voor het inzetten van een marktpartij bij het opstellen avn de specificatie
  6. Delen van ervaring minor ‘inkoopmanagement’ met andere HBO-instellingen en ontwikkelen van nieuwe visie op inkooponderwijs
  7. Een paspoort voor aanbestedende diensten
  8. Een uniform SROI-beleid en werkwijze in alle 35 arbeidsregio’s
  9. Aanpassing toelichting VNG-model Uniforme Inkoopvoorwaarden
  10. Opstellen paritaire contractvoorwaarden per branche
  11. Verkennen en bevorderen van ‘ruimere’ wijze van uitvragen
  12. Opstellen van handreiking ‘nader selecteren’
  13. Inzichtelijk maken van de problematiek rond clusteren en voorstellen doen voor verbetering in de huidige praktijk.
  14. Opstellen van een handreiking ‘Tenderkostenvergoeding’
  15. Opzetten van Regionale Adviespunten Aanbesteden
  16. Publiceren en uitleggen van best practices ‘Gunnen op laagste prijs’
  17. Ontwikkelen van een EMVI-tool
  18. Updaten van marktdossiers
  19. Aandacht vragen voor planning, termijnen en kwaliteit van beantwoording
  20. Ontwikkelen van een formulier voor evaluatie van afloop van aanbesteding
  21. Maken van een infographic tendercommunicatie
  22. Het instellen van een prijs voor beste aanbestedende dienst
  23. Opzetten en uitvoeren van de campagne ‘Beter Aanbesteden’

Bron: Actieagenda Beter Aanbesteden


 

Reageer op dit artikel