nieuws

CNV over nieuwe bouw-cao: ‘Werkgevers, investeer in je mensen’

bouwbreed Premium 3114

CNV over nieuwe bouw-cao: ‘Werkgevers, investeer in je mensen’

Een ouderenregeling, een masterplan die het imago en de instroom moet bevorderen en een looneis van 3,5 procent. Gijs Lokhorst, van CNV Vakmensen, roept bouwdirecteuren op, lef te tonen bij de onderhandelingen over de cao die morgen (donderdag 1 februari) beginnen. “Straal uit, dat je wilt investeren in de mensen. Je hebt ze de komende jaren hard nodig, maar ze voelen zich lamgeslagen.”

De onderhandelingen over een nieuwe bouw-cao beloven spannend te worden. Na de FNV, legt ook onderhandelaar Gijs Lokhorst van CNV Vakmensen de bal nadrukkelijk bij werkgevers.

Kort voor het telefonische interview spreekt Lokhorst de mannen in de bouwkeet toe op een project van Jorritsma Bouw. In Friesland. In zijn eigen voertaal. De televisieploeg van omroep Fryslân staat al klaar om hem zo te interviewen over de bouw-cao.

Het zijn hectische tijden. Campagne aan het voeren?
“Nou dat niet. In de bouwkeet legde ik vooral uit wat er op het spel staat. Ja, in het Fries. Ik ben hier opgegroeid en woon sinds enkele jaren weer in Friesland.”

Wat is de teneur in de bouwkeet?
“De mensen willen graag serieus genomen worden. Ik doe dit nu twintig jaar, en zit er precies zo in. Werkgevers zullen nu echt lef moeten tonen. De afgelopen dagen heb ik ook goed nagedacht over wat ik precies wil uitstralen tijdens deze onderhandelingen. Ik vind dat werkgevers zich bereid moeten tonen om te investeren in de sector. We hebben enorm moeizame jaren achter de rug. Het was een tijd van versoberen en afschaffen. Nu moeten we ophouden met defensief denken. Er moet een offensieve agenda komen op verschillende terreinen.”

Op welke terreinen?
“Er moet een masterplan komen voor het verbeteren van het imago van de branche en de instroom. Daarnaast dringen wij aan op goede randvoorwaarden, zodat bedrijven meer jonge mensen en zij-instromers aannemen. De sector moet aantrekkelijker worden gemaakt en mensen in de bouw hebben behoefte aan perspectief.”

Hoe bied je bouwvakkers perspectief?
“Door ze niet na een project een schop onder hol te geven en zeggen, nu wegwezen. Door mensen aan je te binden, door ze te boeien.”

Gijs Lokhorst: bedrijven moeten lef tonen

Laten bouwbedrijven mensen in de keet aan te veel aan hun lot over?
“Absoluut. Zij hebben zich de afgelopen jaren uitermate onzeker gevoeld. Tijdens de crisis verlieten 70.000 mensen de bouw-cao en werden er vooral keuzes gemaakt in het voordeel van zzp’ers en uitzendkrachten. Daardoor voelen de mensen zich lamgeslagen. Ze willen vertrouwen voelen en gewaardeerd worden. Werkgevers zullen daar dus in moeten investeren. Tijdens de onderhandelingen zal ik daar dan ook zwaar aan appelleren. De premies omlaag krijgen om de concurrentiepositie te verstevigen klinkt prachtig, maar de mensen heb je echt nodig.”

De FNV zet in op een loonstijging van 3,5 procent. Niets meer of minder.
“Bij ons is dat niet anders. We hielden een enquête. Binnen no-time reageerden er 1500 mensen. Hogere lonen is hun belangrijkste wens. Dus die 3,5 procent is realistisch. Daar mogen we niet te ver van af zitten.”

Moet er ook iets voor ouderen komen?
“Zonder meer. Er gaat geen dag voorbij dat mensen zich zorgen maken over langer doorwerken. Er moet dus een goede ouderenregeling komen. Metaalachtig.”

Metaalachtig?
“Tachtig procent werken, negentig procent loon en honderd procent pensioensopbouw. Zoiets kun je vanaf 57-jarige leeftijd kunnen laten ingaan. Op die manier kun je ouderen fysiek ontlasten, zodat ze makkelijker in staat zijn om de eindstreep op een gezonde manier te halen. Nu moeten mensen doorwerken tot hun 67e. Veel mensen halen dat niet. Bij het werven van jonge mensen helpt dat niet. Hoe leg je hen uit: je haalt het toch niet.”

Werkgevers zeggen: wat leveren werknemers in? Niets, zegt de FNV. Wat zeggen jullie?
“Wat is inleveren? Ik ken het voorstellenpakket van werkgevers nog niet, maar het is altijd geven en nemen tijdens onderhandelingen. De afgelopen jaren hebben wij forse bewegingen gemaakt. Tijden zijn nu veranderd.”

Het cao-boekje moet flexibelere, moderner en minder dik, zeggen de werkgevers…
“In 2000 praatten we daar al met ze over. Recent heb ik nog gezegd, dat dit de laatste keer is dat ik wil spreken over vernieuwing, maar dan moeten werkgevers wel concreet aangeven wat ze willen. ‘Een moderne cao’ is een beetje een hol begrip geworden. Wel ben ik ervan overtuigd dat je meer algemene, branchegerichte afspraken kunt maken en dat je daarnaast gaat werken met maatwerk voor verschillende disciplines, zoals infra, asfalt en asbest, in de bouw. Je kunt niet één grijze deken over de sector leggen.”

FNV speelt open kaart, werkgevers houden de kaarten tegen de borst. Wat doen jullie?
“Tot vandaag de dag hield ik me ook stil. Aan de andere kant heb ik niet zoveel kaarten tegen de borst te houden.”

Worden de cao-onderhandelingen van 2018 spannend?
“Ik denk van wel. We zitten op een kantelpunt. Nu moet je ballen hebben en investeren. Acht jaar lang was er een crisis van enorme omvang met enorme offers. Nu de signalen, ook voor de langere tijd goed zijn, is het tijd voor werkgevers om voor de werknemers te kiezen. Dat mag ook iets kosten. Toch?”

De FNV stond onder druk. De VUT, de vakantiebonnen, het vorstverlet, we zijn het allemaal kwijt door jullie, kregen ze te horen van hun leden…
“Ik ben medeverantwoordelijk voor het verdwijnen van de vakantiebon. Daar loop ik niet voor weg, en daar mag iedereen mij op aanspreken. Als vakbond kon je je de afgelopen jaren niet populair maken, maar dat hoort ook bij verantwoordelijkheid nemen. Nu ligt die verantwoordelijkheid bij werkgevers.”

Kunt u pokeren?
“Nee.”

Kun je onderhandelen over een nieuwe cao vergelijken met pokeren?
“Nee, dat vind ik niet. Ik ga voor de inhoud. Daar draait het om.”

Maar de inzet is hoog. En ondanks het voorspel staan werkgevers en werknemers nog mijlenver uit elkaar. De marges zijn laag, zegt de gemiddelde bouwer.
“Dan moeten ze daar iets aan doen. Dit mag je niet afschuiven op het bordje van werknemers. Werknemers die je nogmaals hard nodig hebt de komende jaren.”

Hans Crombeen, van de FNV sluit zelfs stakingen niet uit.
“Ik heb verschillende stakingen meegemaakt. Twintig jaar cao-ervaring leert mij ook dat je niets kunt uitsluiten op voorhand. Maar het is niet mijn stijl, staken zit niet in mijn karakter gebakken. Maar als het hard moet, dan heb ik daar geen moeite mee. Maar vergis je niet wat staken van de mensen vraagt. Het heeft een enorme impact op de arbeidsrelatie. In ’90 en ’95 heb ik huilende mensen gezien. Ik loop er niet voor weg, maar de impact ervan wordt vaak onderschat.”

Reageer op dit artikel