nieuws

BubbleDeck: “We zijn wel een heel makkelijk doelwit geworden”

bouwbreed Premium 11898

BubbleDeck: “We zijn wel een heel makkelijk doelwit geworden”

Niet één obscuur detail, maar een reeks bouwfouten veroorzaakte volgens BubbleDeck-directeur Rob Plug de instorting van de parkeergarage in Eindhoven. De kwaliteit van een bollenplaatvloer wordt maar voor een kwart bepaald door de prefabplaat. Verder is de aannemer verantwoordelijk en die heeft grove fouten gemaakt.

“BAM heeft de vloeren veel te vroeg laten schrikken. Niet bij de voorgeschreven betonsterkte van 34,5 kN draaide de aannemer de stempels los zodat de vloeren hun eigen gewicht gingen dragen, maar bij amper de helft daarvan. Om snel door te kunnen bouwen en de vaart erin te houden. En ze stortten de vierde verdiepingsvloer bij vorst en hadden veel te grote bossen leidingen bij de plaatnaad gelegd, waardoor het beton de wapening niet goed kon omhullen.”

Het zijn slechts een paar voorbeelden van de uitvoeringsfouten die volgens BubbleDeck-directeur Rob Plug plaatsvonden bij de bouw van de parkeergarage in Eindhoven die eind mei instortte. Hij vertelt niks nieuws, benadrukt hij. Veel staat beschreven in het rapport van Adviesbureau Hageman. Alleen zijn ze niet nader onderzocht, omdat ze volgens Hageman niet de doorslaggevende factor waren. Dat zegt Plug ook niet. Maar hij kan zo nog minimaal dertig uitvoeringsfouten opsommen. En tezamen zijn die volgens hem wel degelijk verantwoordelijk voor het debacle. “Dat is veel plausibeler dan de aanhechtingssterkte rond de voeg waar alle aandacht zich nu op concentreert. Het is zeer de vraag of dit überhaupt een rol heeft gespeeld. Schuifkrachten zijn namelijk niet aan de orde. De beweging bij overbelasting van een plaatnaad is naar beneden in plaats van opzij.”

BAM betaalt al maanden geen rekeningen meer

De eerste maanden na de instorting in Eindhoven hield BubbleDeck de pers buiten de deur. De relatie met BAM moest immers niet onder druk worden gezet. Maar sinds hij zich toch een keer in de media uitsprak, betaalt BAM geen rekening meer en stelt de bouwer BubbleDeck aansprakelijk voor de instorting. Dat was voor Plug het sein om alle schroom te laten varen en maar gewoon te zeggen waar het op staat. Ook al vindt hij daarbij Nederlands grootste aannemer tegenover zich.

 

Volgens BubbleDeck-directeur Rob Plug is het bij het schrikken van de vloeren door BAM al fout gegaan en is daarbij onherstelbare schade aangericht. (Foto: Suzanne van de Kerk)

“Erger misschien nog dan het vroege schrikken van de vloeren, was het feit dat BAM sommige vloervelden niet als één geheel liet schrikken”, pakt hij de draad van zijn betoog weer op. “Eén helft van een vloerveld van de derde verdieping werd bijvoorbeeld al geschrokken terwijl de andere helft nog afgestort moest worden. Sterker, de breedplaten voor de vierde verdieping waren daar al neergelegd en zorgden via de stempels voor een flinke belasting op het deel dat voortijdig werd ontlast.

Daardoor is de wapening ter plaatse van de koppelingen vermoedelijk gaan slippen, moeten er scheuren zijn ontstaan en is de vloer doorgebogen, waardoor de kolommen weer grotere momenten voor de kiezen kregen.”

Hoe kan het dat een door grove bouwfouten overbelaste vloer het toch hield?

“En tóch hield die vloer het’’, benadrukt Plug, toen BAM een paar weken later begon met het weghalen van de stempels. ‘‘En dat deden ze niet van boven naar beneden, zoals was voorgeschreven, maar juist andersom. Daardoor drukte op een bepaald moment het gewicht van de vierde verdiepingsvloer voor minstens de helft op die van de derde. Die vloer kreeg dus zeker zo’n 400 kilo/m2 extra voor de kiezen, terwijl de ontwerplast slechts 200 kg /m2 bedraagt. En hij hield het gewoon! En die medewerker van TNO tijdens de persconferentie maar roepen dat de vloer niet eens zijn eigen gewicht kon dragen!”

Dat er door dat roekeloze verwijderen van de stempels nogmaals extra scheuren ontstonden, is volgens Plug evident. “Die vloeren waren een spinnenweb blijkt uit foto’s die wij later onder ogen kregen. Maar op dat moment wisten wij van niks en werden we niet op de hoogte gebracht door de aannemer. Vorige week sprak eindelijk een constructeur van Haskoning zich openlijk uit dat de bouw, op basis van dat scheurbeeld, acuut ontruimd had moeten worden.

Bouwvakkers werden moedwillig blootgesteld aan een levensgevaarlijke situatie

Het is de eerste keer dat een buitenstaander hardop zei dat de vloer medio maart al aan het waarschuwen was. En BAM liet daar gewoon mensen op en onder werken. Die werden moedwillig blootgesteld aan een levensgevaarlijke situatie. De directie van BAM was van de scheuren op de hoogte gebracht, maar heeft geen actie ondernomen.”

Rob Plug van BubbleDeck: De onderzoeksrapporten van Hageman en TNO zoomen in op één detail, terwijl er in de uitvoering onnoemelijk veel fouten zijn gemaakt. (Foto: Suzanne van de Kerk)

De conclusie die Hageman en TNO eind september naar buiten brachten, verraste het team van Bubbledeck compleet. Plug voelde totaal niet aankomen dat het die kant op ging. Hij had altijd meegewerkt aan het onderzoek en had de proefstukken voor het laboratorium van de TU Eindhoven bekeken. “Het contact was altijd prima. BAM had immers ook al kort na het ongeval benadrukt dat het niet aan de BubbleDeck-vloeren lag en dat ze gewoon bleven bouwen met het lichtgewichtvloersysteem. Maar achteraf lijkt het bijna of bureau Hageman bewust naar de voorlopige conclusie heeft toegewerkt. Ze werden immers betaald door BAM hè. Het is toch een kwestie van u vraagt wij draaien. Net als bij dat onderzoeksbureau van het ministerie van Justitie, dat nu in opspraak is. Dat paste de conclusies ook heel soepel aan naar de wensen van de minister.”

De hoofddraagconstructie was nauwelijks in beschouwing genomen

Plug kreeg de conclusie over de gebrekkige afschuifsterkte bij de voegen dus pas te horen op de vrijdagmiddag, voor de maandagmorgen waarop Hageman en TNO tijdens een persconferentie hun bevindingen bekendmaakten. Er werd ook duidelijk gemaakt dat hij niet welkom was op die bijeenkomst en zich moest onthouden van commentaar. Hij begreep er niks van. De hoofddraagconstructie was nauwelijks in beschouwing genomen. Alles concentreerde zich op één detail.

Alle proebelastingen van afgelopen weken doorstonden de vloeren probleemloos

De proeven, uitgevoerd in het laboratorium van de TU Eindhoven waar naar werd verwezen, waren volgens Plug bovendien helemaal niet representatief voor de praktijksituatie. ‘‘De rekenwaarde waarmee Hageman op de proppen kwam was gebaseerd op een element waarvan de tralieliggers al waren beschadigd bij het hijsen. Dat die waarde onrealistisch laag is, blijkt wel nu bij alle proefbelastingen die de afgelopen weken plaatsvonden op bestaande vloeren, de waarde van Hageman van 0,4 ruimschoots kan worden overschreden, zonder dat er een signaal is dat ook maar wijst richting bezwijken. Een vergelijkbaar werk met dezelfde vloeren en in eenzelfde legrichting als bij Eindhoven Airport, is door Hageman in de praktijk getoetst. Maar die resultaten worden nu niet naar buiten gebracht, omdat ze dan hun eigen rapport niet meer kunnen verdedigen.”

Er zaten ook flinke scheuren in de kolomkoppen

Terug naar Plugs lijst met bouwfouten. Want die telt nog veel meer punten. Medio maart constateerde een bedrijf dat de vloeren voor de parkeergarage zou coaten, grote scheuren in de vloeren. Een andere onderaannemer ontdekte op 14 maart 2017 scheurvorming in de kop van een van de kolommen van de derde verdieping en maakte hier foto’s van. Beide onderaannemers meldden deze zaken bij de aannemer, die er vervolgens niets mee deed. Plug: “Als je de foto ziet krijg je koude rillingen. Die kop lijkt aan het bezwijken.”

Dat er wel meer niet goed ging bij de kolommen werd Plug en consorten gaandeweg duidelijk. Bij de eerste verdiepingsvloer waren de kolommen bijvoorbeeld veel te hoog afgestort. Daardoor voldeed de ponswapening niet. BAM heeft aangegeven dat de kolommen zijn ingezaagd en afgehakt, maar dat moet geen sinecure zijn geweest. Foto’s van die aanpassingen zijn er vreemd genoeg niet. Plug: “De kolommen waren sowieso kritisch, omdat constructeur Archimedes aanvankelijk uitging van dunnere vloeren en dus ook slankere kolommen. Dat moesten ze rechtzetten toen ze ontdekten dat ze een te hoge elasticiteitsmodulus hadden gebruikt bij hun berekeningen. Maar toen waren de kolommen voor de eerste verdieping al gestort. Hageman stelt dat er feitelijk een nieuwe stabiliteitsberekening van de constructie gemaakt had moeten worden. Maar dat is natuurlijk nooit gebeurd.”

Welles-nietes discussies proberen te vermijden

“Misschien hadden we toch zelf een onderzoeksbureau in de arm moeten nemen”, mijmert Plug. Afgezien van het  feit dat dat voor ons heel erg duur is, hebben we het aan het begin bewust niet gedaan om niet in een welles-nietes-discussie te verzanden waarin iedereen zich verschuilt achter de in eigen opdracht opgestelde rapporten. Maar daardoor zijn we nu wel een makkelijk doelwit geworden. Makkelijker dan hoofdconstructeur Archimedes. Want als BAM dat bedrijf aansprakelijk zou stellen, zou het de relatie met opdrachtgever Eindhoven Airport onder druk zetten. Archimedes werkte namelijk rechtstreeks in opdracht van de luchthaven.“

Alle hoop gevestigd op de Onderzoeksraad voor Veiligheid

Plug hoopt dat meer partijen zich uitspreken, zoals Jan Font Freide van Haskoning vorige week deed. En eerder ook Rob Nijsse van de TU Delft. Verder heeft hij zijn hoop vooral gevestigd op de Onderzoeksraad voor Veiligheid. “We hebben goed contact met hun onderzoekers. Ze stellen goede vragen en nemen geen genoegen met halve antwoorden en spreken partijen erop aan als die te lang aarzelen voor ze met informatie over de brug komen. Alleen kan het zomaar nog een half jaar duren voor de OVV met haar bevindingen komt. Dat duurt voor ons te lang.”

Maar ze realiseren zich “bij de Raad volgens de BubbleDeck-directeur dat zo’n prefabplaat nog geen kwart is van het eindproduct: de bollenplaatvloer. De overige driekwart komt voor rekening van de aannemer. Er zijn meer partijen die zich dat realiseren, want er lopen nog voldoende BubbleDeck-projecten. Gelukkig is niet iedereen verblind door de collectieve angst die uitbrak na publicatie van de rapporten van Hageman en TNO.”

Dit-ging-er-volgens-BubbleDeck-onder-andere-mis-bij-de-bouw-van-de-parkeergarage-in-Eindhoven


Rob Plug van BubbleDeck heeft de tekst van het interview vooraf ter inzage gekregen. Op zijn verzoek heeft Cobouw enkele feitelijke onjuistheden aangepast. De wens van Plug om het verhaal niet te publiceren is niet gehonoreerd.


BAM is gevraagd om een reactie op het verhaal. De woordvoerder laat weten dat BAM al langer bekend is  met de standpunten en mening van de BubbleDeck-directie. “Er zijn uitvoerige onderzoeken uitgevoerd door Adviesbureau Hageman en TNO en hun conclusie is duidelijk. Daar houden we het bij.” 

Reageer op dit artikel