nieuws

Oud-bouwdirecteur knokt voor ambachtsschool: ‘vmbo niet praktisch genoeg’

bouwbreed 13159

Oud-bouwdirecteur knokt voor ambachtsschool: ‘vmbo niet praktisch genoeg’

Voormalig bouwdirecteur Frank Knotter timmert aan de weg met het opleiden van jeugdgedetineerden en dropouts van vmbo’s. Nu wil hij de ambachtsschool nieuw leven inblazen. De eerste reacties zijn wisselend. “Past het wel in deze tijd?”

Een ambachtsschool kansloos? Wie zijn trackrecord van het afgelopen jaar bekijkt, kan alleen maar beamen dat de kersverse opleider Frank Knotter, met een kampioensboek van Feyenoord op het tafeltje in de ontvangsthal, woorden in daden omzet.

Nauwelijks twee jaar geleden was Rijnmond Bouw op sterven na dood met nog slechts twee leerlingen in opleiding. Sinds Knotter het overnam zijn dat er weer honderd. Of het nu gaat om oud-gedetineerden, autisten, uitvallers van het vmbo of werklozen; Rijnmond bouw vangt ze allemaal op en leidt ze binnen twintig weken op tot timmerman, tegelzetter of metselaar.

Maar Knotter wil meer. Een ambachtsschool, met een doorlopende leerlijn richting mbo en zelfs hbo, voor kinderen die moeite hebben met leren, die vooral met hun handen denken en doen, voor kinderen die na de basisschool zonder besef maar besluiten te kiezen voor een of andere opleiding op een vmbo.

“Later dit jaar presenteren wij de details. Maar het komt erop neer dat wij de bouw aantrekkelijker willen maken voor toekomstig bouwtalent dat zijn weg nu niet naar de sector weet te vinden.’’

“De noodzaak is hoog”

De oud-directeur van verschillende bouwbedrijven  is in gesprek met scholen, de VO-raad (voortgezet onderwijs) en hoopt uiteindelijk op steun van de staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker.

“Regelgeving hoeft niet zozeer te worden aangepast. Het gaat vooral om een andere mindset, het verknopen van verschillende opleidingen en de aanvoer van jongeren. Maar het zou heel mooi zijn als de staatssecretaris dit initiatief ondersteunt. Overigens zijn wel al met een soort voorloper begonnen. Met het Entree College (mbo 1) werken we intensief samen.”

Volgens Knotter is de noodzaak voor een vakschool groot. “Met de instroom is het al jaren slecht gesteld en er zijn ook steeds meer jongeren die halverwege de rit een bouwopleiding bij een vmbo staken. Aan de andere kant zitten bouwbedrijven te springen om nieuw personeel.”

Rotterdam-Zuid

Frank Slooten, onderwijsadviseur bij Bouwend Nederland, beaamt dat de aanwas van jeugdig vakmannen achterblijft bij de vraag. “In Rotterdam-Zuid zijn er twee vmbo’s met een bouwopleiding. Samen zijn ze goed voor slechts dertig leerlingen. Op zo’n grote stad zijn dat er veel te weinig. Landelijk is het beeld niet veel anders.”

Slooten vindt het inspirerend om te zien hoe Frank Knotter aan de weg timmert met opleidingsbedrijf Rijnmond Bouw in Schiedam. “Hij heeft hart voor de zaak en een maatschappelijk oog. Vooral omdat hij ook niet de meest voor de hand liggende doelgroepen perspectief biedt.”

Ontvangsthal Rijnmond Bouw

Toch is Slooten niet louter enthousiast over het plan voor een ambachtsschool. Ik juich het initiatief toe, maar het moet dan wel een aanvulling zijn op de vmbo’s en geen vervanging.” Zo klinken meer reacties op de plannen van Knotter, nauwelijks twee jaar directeur van opleidingsbedrijf Rijnmond Bouw uit Schiedam. ‘‘Interessant plan, maar of het ook haalbaar is?‘‘

Afscheid nemen

“Ik vind het een sympathieke gedachtegang, en heb helemaal niets tegen de plannen, maar ik denk dat een ambachtsschool in deze tijd weinig kans van slagen heeft. Het druist namelijk helemaal in tegen het idee van een leven lang leren dat nu de beweging is”, zegt Henk Klein Poelhuis (70) van de Aannemersfederatie.

Klein Poelhuis spreekt van de zoveelste poging om de vakschool uit de as te doen herrijzen. “We moeten daar ook gewoon een keer afscheid van nemen. Ik denk ook niet dat de jeugd van tegenwoordig op een vakschool zit te wachten.”

Dat neemt niet weg dat vakmanschap de afgelopen tientallen jaren met sprongen achteruit is gegaan, wil Klein Poelhuis wel kwijt. “De kloof tussen onderwijs en beroepsopleidingen moet wel worden geslecht en jong en oud moet gestimuleerd worden om een leven lang te blijven leren. In de wereld van bijvoorbeeld accountants is dat heel gebruikelijk.”

De Aannemersfederatie (AFNL) timmert ook aan de weg om het vakmanschap meer aanzien te geven. “Zo willen we de ouderwetse titels leerling-metselaar, gezel-metselaar en meester-metselaar weer invoeren met bijbehorende certificaten en een beperkte houdbaarheid van maximaal vijf jaar om doorleren te stimuleren.”

Goud waard

Daarnaast poogt de AFNL het aantal bouwopleidingen bij vmbo’s te vergroten. “Nu krijgen ze de begroting vaak niet rond bij een gebrek aan aanmeldingen. En leerlingen van die leeftijd gaan niet heel Nederland rondreizen om toch een bouwopleiding te kunnen volgen. Wij proberen dat probleem op te lossen.”

Onderwijsadviseur Slooten ziet graag dat meer vmbo’s gaan samenwerken met bouwbedrijven. “Soms gaat dat goed, maar landelijk kan dat nog beter.” Hij besluit dat vakopleidingen nog steeds “goud waard zijn.” “Natuurlijk vraagt de huidige tijd ook om andere vaardigheden, maar vooral in de renovatiemarkt zijn vakmannen nog steeds hard nodig.”

Ruim honderd jaar oude bloembak gemetseld door de grootvader van Henk Klein Poelhuis

Voor de bouw misschien wel interessant

Een woordvoerder van de VO-raad reageert niet afwijzend op het plan van Knotter. “Maar wij geloven niet in de ambachtsschool als apart schooltype. Kinderen worden in een dergelijk model wel erg vroeg één bepaalde richting opgestuurd. Misschien is dit voor een heel specifieke doelgroep wel interessant.”

De ambachtsschool was tot ongeveer 1968 een schooltype in Nederland. In 1968 is de naam ambachtsschool gewijzigd in de lts. Sinds 1999 valt dit type onderwijs onder de vlag van het vmbo.

In 1861 stichtte de Maatschappij voor de Werkende Stand de allereerste ambachtsschool in Nederland. Later kwamen er diverse ambachtsscholen bij voor verschillende beroepen zoals timmermannen, bankwerkers, huisschilders en meubelmakers. Vooral onder leerlingen die nagenoeg geen mogelijkheden hadden om naar school te gaan, was de ambachtsschool populair.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels