nieuws

“Het duurt wel even voordat geen machinist meer een bak in de oren neemt”

bouwbreed 2643

“Het duurt wel even voordat geen machinist meer een bak in de oren neemt”

Twee dodelijke ongevallen leidden tot een nieuwe richtlijn voor het transport van graafbakken op een werk. Hoewel alle grote bouwers de richtlijn inmiddels onderschrijven vreest Veiligheidsmanager Daan Thijssen van VolkerWessels dat het nog wel even duurt voordat ook echt alle machinisten zijn bereikt.

Hoe voorkom ik dat een graafbak die op een andere plek nodig is onderweg valt en een slachtoffer eist?

“Je moet graafbakken stuk voor stuk verplaatsen aan het snelwisselsysteem of op een aanhangwagen sjorren en dan naar de nieuwe plek rijden. Zo staat dat duidelijk in de richtlijn. Hem even in een andere bak leggen, brengt het gevaar met zich mee dat hij er bij zwenken of hard rijden uit valt. Datzelfde geldt wanneer je hem met het mes bovenop de graafbak ‘in de oren neemt’ , zoals machinisten dat noemen. Dat hebben zowel  Volker Wessels als BAM afgelopen jaren op pijnlijke manier ondervonden.”

 

De ongevallen dateren dateren van 2013 en 2015 waarom duurde het zo lang voordat de richtlijn er kwam?

“Wij waren bezig met onderzoek en een interne richtlijn voor Volker Wessels  om toen ik er lucht van kreeg dat BAM met iets vergelijkbaars bezig was. De adviezen die we wilden uitvaardigen bleken bovendien haaks op elkaar te staan.  Wij adviseerden de bakken in het vervolg in de oren te nemen, terwijl mijn collega’s bij BAM juist voorschreven ze in een andere bak te verplaatsen.  Dat had te maken met de aard van het ongeval waar de bedrijven mee te maken hadden. Toen heb ik contact gezocht en zijn we het probleem samen beter gaan onderzoeken. Inhoudelijk zaten we al snel op één lijn.”

 

In de oren

 

Maar dat vertalen naar een richtlijn bleek lastiger?

“Het formuleren van zo’n richtlijn luister nauw. We moesten een paar keer terugkoppelen met de machinisten. Zo gaan die dingen nou eenmaal.  En op een gegeven moment haakte de Governance Code voor de bouw aan. Hartstikke mooi natuurlijk dat een belangrijk veiligheidsonderwerp meteen breed wordt opgepikt, maar het zorgde wel voor wat vertraging.  Het iss wel belangrijk voor het draagvlak, dus hebben we wat extra tijd genomen. Het is beter partijen even de tijd te geven om ze mee te krijgen dan dingen eenzijdig door te drukken. “

 

De inspectie SZW onderzocht de ongevallen natuurlijk ook. Wat concludeerde die?

“Die keek vooral of het in de oren of in de bak vervoeren niet in strijd was met de regels.  Dat is natuurlijk ook hun wettelijke taak. Onze eigen interne onderzoeken gaan verder. Wij willen leren van de ongevallen. Daarom hebben we ook praktijkproeven uitgevoerd bij onze materieeldienst. In een veilige omgeving  hebben we met zwaaiende bakken en gieken rondgereden en alle denkbare situaties nagebootst. “

In de bak

 

Is het moeilijk voor een machinist om de richtlijn na te leven?

“Nee. Het vergt wel extra handelingen en ritjes en dat kost tijd. Ik besef dat het ondanks alle publiciteit die de richtlijn inmiddels heeft gekregen nog wel een tijdje duurt voordat we ook alle machinisten hebben bereikt. Je moet ingesleten gewoonten veranderen. De ene machinist is blij met de richtlijn en zegt: ‘eindelijk is er duidelijkheid’. De andere mort en zegt dat hij al 25 jaar op de kraan zit en echt wel weet hoe hij veilig een graafbak van de ene naar de andere plek kan krijgen. We moeten met toolboxmeetings, publiciteit en controles op de werken iedereen bereiken.”

Mag er echt nooit meer een graafmachine in de oren of in de bak?

“Daarover verschillen de meningen. Onder veiligheidskundigen heb je twee scholen: degenen die zeggen regel is regel en degenen die mensen willen aansporen om vooral ook zelf te blijven nadenken over veiligheid Bij VolkerWessels zijn we van de tweede school. Wij denken dat je met zo’n regel misschien 98% van de gevallen kunt afdekken, maar dat betekent dat je dus in 2%  van de gevallen een bak niet op zijn plek kunt krijgen door hem in te spannen of op een platte kar vast te sjorren. Dan moet je dus de mogelijkheid overhouden van een derde optie. Maar dat zijn echt de uitzonderlijke gevallen hoor. Pas als er echt geen andere oplossing meer is, mag je deze optie inzetten. Ik kan me voorstellen dat je in uitzonderlijke gevallen een bak in een bak vervoert, maar hem dan goed vastsjort. Ons pleidooi is: blijf vooral altijd nadenken. Als machinisten met die bak aan het snelwisselsysteem ineens keihard gaan scheuren over de bouwplaats, creëer je weer een ander gevaar. Dat wil je ook niet.”

Veiligheidsmanager Daan Thijssen van VolkerWessels. Foto: Marina Kemp

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels