nieuws

‘Het is tijd voor een groener kabinet’

bouwbreed 10

‘Het is tijd voor een groener kabinet’

Als stilstaand water. Zo staat het ervoor met de verduurzaming van miljoenen woningen, signaleert Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland. Aan de vooravond van de verkiezingen dringt de oud-vicepremier aan op maatregelen die het water daadwerkelijk doen stromen. “Schaf de btw op zonnecellen en isolatiematerialen af en investeer in infra en bouw.”

Zijn ‘flexplek’ in Zoetermeer, in het voormalige Bouwhuis, voelt vier jaar na zijn aanstelling als voorzitter van Bouwend Nederland als thuiskomen. De oud-vicepremier rijdt elke dag wel even langs. Vaker is hij in het veld, onderweg, op bezoek bij bouwers, bij de trots.

“Afgelopen jaar heb ik 48.000 kilometer gereden. Puur en alleen voor werk, want ik ging met het vliegtuig op vakantie. Ja, ik zit nu een stuk vaker in de auto dan in mijn tijd als minister. Maar toen maakte ik meer vlieguren.”

Wat gaat het nieuwe kabinet doen?

Het gesprek met de man die ooit in een gedoogconstructie regeerde met Geert Wilders, vindt zes weken voor de verkiezingen plaats. Dan moet het toch beginnen te kriebelen bij politieke dieren, zou je zeggen. Dan verlangt de raspoliticus toch stiekem terug naar het Binnenhof, waar het gebeurt?

Via een u-bocht beantwoordt Verhagen de vraag. Zijn voorganger Elco Brinkman was daar ook bedreven in. Een antwoord in zinnen uitsmeren om te voorkomen dat hij zich snijdt aan de scherpe randjes van de vraag. Om zichzelf in het uiteindelijk, soms te lange, antwoord optimaal te kunnen wegcijferen. Het gaat niet om hem. Het gaat om de zaak.

“Voor ons staat er veel op het spel. Wat gaat het nieuwe kabinet doen? Komt er een investeringsagenda of niet? Wat gaat de nieuwe regering doen op het gebied van wonen, infrastructuur en duurzaamheid?”

“De rekening is vooral bij de bouw terechtgekomen”

De bouw laat een grote crisis achter zich, beschouwt de man die zijn eigen huis onlangs liet verbouwen. Inderdaad, door een lid van Bouwend Nederland. Eentje slechts, hij kan immers niet “alle vierduizend bouwers” te vriend houden. Welke? Dat laat hij in het midden.

“Ja, de bouw is weer de snelst groeiende sector, maar je kunt ook redeneren dat het huidige kabinet meer kapot heeft gemaakt. Duizenden bouwbanen gingen verloren, de banenplannen van Asscher zetten nauwelijks zoden aan de dijk. Ik snap dat je de rekening in crisistijd moet delen, maar de rekening is wel vooral bij de bouw terechtgekomen. Niet alleen door beleid, geef ik toe, ook door randfactoren.”

Ook dat doet denken aan Elco Brinkman. Altijd die nuance. De Binnenhof-waarheid is nooit eendimensionaal. Op één politiek paard wedden is niet verstandig, zo vlak voor de verkiezingen. “Maar veel maatregelen van dit kabinet waren onnodig. De bezuinigingen op infrastructuur. De aangescherpte hypotheeknormen. De verhuurdersheffing. Het verlengen van het lagere btw-tarief op verbouwwerkzaamheden was natuurlijk wel goed. Dat was een succesvolle lobby van ons.”

Nauwelijks gehoor aan tegengaan bezuinigingen infrastructuur

Overwinningen claim je. Ook dat hoort bij rasbestuurders. Waar Verhagen ermee pronkt, meent de Aannemersfederatie dat het lagere btw-tarief haar verdienste was. Verhagen reageert er nuchter op. “Als ze dat willen roepen, be my guest. De feiten zijn anders.”

Meer lezen in het weekblad?

Meer lezen in het weekblad?
Een cijfer voor dit kabinet? Daar is hij niet zo van. Maar toegegeven. Dit kabinet gaf nauwelijks gehoor aan de oproepen om bezuinigingen op het gebied van infrastructuur tegen te gaan. Die lobby van Verhagen was minder succesvol. Het ontbrak aan een politieke noodzaak, analyseert de onderhandelaar pur sang, die volgens velen in het echt veel aardiger is dan hij op televisie overkomt.

“Op het oog zag het er natuurlijk best aardig uit; minder files. Maar dat kwam puur door de crisis. Nu staan we met zijn allen weer uren in de file. Ja, ik ook. Of de mensen dan naar me zwaaien? Haha. Ja, soms. Sommige dingen zijn ook niet zo zichtbaar. Wij roepen al jaren dat vierduizend bruggen het einde van hun levensduur naderen. Pas als er iets met de Merwedebrug gebeurt, bam, dan zien we dat ineens. Maar Nederland telt twaalf exact dezelfde bruggen, even oud, zelfde constructie. Waanzin is het dat we bruggen uit 1965 herstellen op basis van het niveau van Bouwbesluit 1965.”

Hij blijft doorpraten. “Hetzelfde geldt voor de riolering. Honderdduizend kilometer is aan vervanging toe. De kinderen bij Kockengen zwommen laatst in het rioolwater. Daarom is deze verkiezingscampagne interessant. Het is niet alleen een kwestie van meer asfalt. Het loopt op allerlei terreinen vast. De toch al drukke treinen raken voller, de files stijgen en bij de treinstations kun je nauwelijks je fiets veilig stallen. Dat alles bij elkaar vraagt om andere mobiliteitsconcepten. En als je denkt dat je problemen kunt oplossen zonder investering, zie je dat verkeerd.”

Deur-tot-deurmobiliteit

Iedereen is het daar wel over eens. De ANWB, de bond van transport en logistiek, de Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur. Het is tijd voor een integrale bereikbaarheidsvisie, misschien wel één minister, zonder staatssecretaris. Maar moet er ook geld bij? Ja, vindt Verhagen evenals vele belangenorganisaties. Hoeveel laat hij wijselijk in het midden. Aan dit soort vraagstukken kun je niet direct een dubbeltje hangen. Maar we moeten vooral niet denken dat de zelfrijdende auto alle problemen oplost.”

Hij dringt aan op een “van-deur-tot-deurmobiliteit”, vindt dat corporaties die bouwen daarvoor beloond moeten worden en meent dat er een totaalpakket van maatregelen genomen moet worden, waardoor mensen weer kunnen gaan wonen. Tot slot moet ook de bouwproductie omhoog. Dertigduizend woningen erbij per jaar.

Hoe? “Meer plancapaciteit”, spreekt Verhagen. “Flexibelere bestemmingsplannen”, vult hij aan. “De tijd van Vinex komt niet meer terug. Maar een kabinet kan wel iets doen om het te stimuleren.”

“Ik ben geen nieuwe Thorbecke”

Hele nieuwe dingen zegt hij niet. Nee, wie Verhagen wil zien als de grote hervormer, komt bedrogen uit. “Ik ben geen nieuwe Thorbecke. Ik ben voorzitter van de bouw. Wij willen bouwen, niet om het bouwen, maar om maatschappelijke problemen helpen op te lossen. Nee, ik word niet moe van bestuurlijk geneuzel en getreuzel. Ik richt mij op het nieuwe kabinet en dring nogmaals aan op een investeringsagenda. Zeven miljoen woningen moeten verduurzaamd worden. Dat vraagt om concrete maatregelen. Prima als er een nieuw Energieakkoord komt, maar ook die lost het financieringsprobleem niet op.”

Hij is inmiddels ervaringsdeskundige. Liet zelf zijn huis verbouwen. Heeft nu zelf een A-label. Huh? Verhagen? Energiebesparing? De man die ruzie zocht met de beweging Energienul…

“Ik vind dat ik een bepaalde voorbeeldfunctie heb. Ja, dat bevalt me, maar het is een forse investering. Niet iedereen gaat die plegen. Hoe een kabinet kan helpen? Dat kan het leven makkelijker maken. Neem nou de btw-teruggave op zonnepanelen. Je bent zo een half jaar verder voor je die krijgt. Ik wacht er ook nog steeds op. En als je als regering echt iets wilt, schaf dan de btw op zonnepanelen en isolatiematerialen af. Hoezo kan niet? In de tijd van Bolkestein is het ons ook gelukt in Brussel een speciaal btw-tarief voor kappers te realiseren. Hoezo oneerlijk? Dit is een kwestie van een in Parijs afgesloten klimaatakkoord. Als een product je dichter bij ambities helpt, mag dat. Linksom of rechtsom zul je investeringen in verduurzaming moeten stimuleren als je dat belangrijk vindt.”

Is dit het nieuwe geluid van Verhagen? Moet het volgende kabinet groener zijn? “Ja, dat mag je boven je verhaal zetten. Het is tijd voor een groen investeringskabinet.”

Maxime Verhagen is een van de gasten van het Cobouw Verkiezingen Café op 8 februari op de Bouwbeurs. Deze talkshow staat in het teken van duurzaam bouwen en de maatregelen die een volgend kabinet zou moeten treffen. U kunt daarbij aanwezig zijn. Aanmelden kan via www.cobouw.nl/cobouwcafé.

Vier jaar door als voorzitter

Na bijna vier jaar voorzitterschap tekent Verhagen bij. Het algemeen bestuur benoemde hem kortgeleden voor nog eens vier jaar. “Volmondig zei ik ja, toen ze me vroegen. De sector is leuk. We komen net uit de crisis. Nu is er groei, een andere uitdaging. Maar nog steeds moeten we elke dag ons bestaansrecht bewijzen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels