nieuws

‘Groen beton is ook maar gewoon grijs’

bouwbreed

‘Groen beton is ook maar gewoon grijs’

De belangrijkste en grootste spelers in de betonketen schaarden zich vorige week achter een toekomstig Duurzaam Betonakkoord. Maar de komende maanden moet pas echt duidelijk worden of de sector gezamenlijke afspraken kan maken. Want niet alle belangen zijn hetzelfde.

Het waren niet alleen de betonproducenten en cementmakers die tijdens het ceo-ontbijt vorige week goedkeurend met groene kaartjes wapperden. Ook de bouwers, verwerkers en opdrachtgevers waren aanwezig. De uitgangspunten zijn duidelijk: het verwerken van beton is in Nederland verantwoordelijk voor een kleine 2 procent van de totale CO 2 -uitstoot. Wereldwijd heeft beton zelfs een aandeel van 5 procent.

De betonketen kan daarom een CO 2-reductie tot stand brengen waar elektrisch rijden bij verbleekt. En technisch gezien is de uitdaging niet zo moeilijk. Er is beton te maken met minder cement, of met een duurzamer cementsoort. Zelfs alternatieve bindmiddelen zoals geopolymeren zijn mogelijk. Er kan veel meer gerecycled worden dan nu gebeurt, door meer granulaat te verwerken. En door nieuwe betonsoorten kan ook veel minder beton worden gebruikt.

Verder uitwerken

De komende maanden, als het Betonakkoord verder uitgewerkt moet worden, zijn er vooral andere uitdagingen, denkt Harry Hofman, manager MVO bij Strukton en één van de initiatiefnemers van het betonoverleg. “Dit gaat echt over een nieuwe koers voor de hele keten. Maar de betonsector is een mammoettanker die dan bijgestuurd moet worden. En dat zal niet eenvoudig gaan, want er zijn veel tegengestelde belangen. Een voorbeeld zijn de grindleveranciers die natuurlijk hun producten willen blijven afzetten, tegenover de recyclingbedrijven die graag meer granulaat leveren.”

Aan nieuwe technieken en innovaties ontbreekt het dus niet

Toch is Hofman ervan overtuigd dat het gaat lukken. “Maar niet als het alleen vanuit de producenten moet komen. Juist de opdrachtgevers spelen een bepalende rol. Die moeten meer vragen om duurzame producten.”

En daar zit een allesbepalend probleem. In de bouwsector heeft iedereen de mond vol van duurzaamheid, duurzame materialen, recycling en circulariteit, maar in de praktijk wil de opdrachtgever meestal maar één soort beton: het goedkoopste. Beton is gewoon niet sexy, verzucht Hofman. “Zonnepanelen, nieuwe installaties of andere duurzame maatregelen zijn veel beter zichtbaar en makkelijker te verkopen. Maar van duurzaam beton hebben nog maar weinigen gehoord. Groen beton is ook maar gewoon grijs.”

Overheid

Vreemd genoeg is de met afstand grootste afnemer van beton de overheid. Diezelfde overheid die strenge regels wil stellen over CO 2 -uitstoot. Volgens Hofman gaat het niet lang meer duren voordat een beleidsverandering bij de rijksoverheid de vraag naar duurzaam beton enorm gaat vergroten. “Het is ook een grote stimulans achter het betonakkoord: als wij geen maatregelen nemen, dan wordt het wel voor ons gedaan.”

Ook Boudewijn Piscaer, betonspecialist en partner bij adviseur Sustcon, heeft goede hoop op een betonakkoord. Maar hij zet zijn vraagtekens bij de inzet van enkele deelnemers. “Het is op zich vrij eenvoudig: de meeste winst in CO2-reductie is te halen bij de fabricage van cement. De oplossing is om hogere kwaliteit, maar wel minder cement in beton te gebruiken. En door andere bindmiddelen, zoals geopolymeren, toe te passen. Maar dat heeft gevolgen voor de productie van cement. Daarom doet de industrie zijn uiterste best om het te laten lijken alsof die alternatieven heel ingewikkeld zijn. Maar dat is niet zo. Alleen de regels en certificering werken enorm in het voordeel van de traditionele partners, en in het nadeel van vernieuwende technieken.”

Grote stappen

Maar Ronel Dielissen-Kleinjans, directeur van Mebin en voorzitter van branchevereniging VOBN (cement-betonmortel), voelt zich niet aangesproken. “We gaan met de sector grote stappen vooruit zetten, maar we moeten niet vergeten dat er in Nederland binnen deze sector al heel veel is gedaan. Wij staan achter deze idealen, maar uiteindelijk moet de uitwerking realistisch en haalbaar zijn. Voor iedereen geldt dat we het moeten doen met de middelen die er zijn. Niemand heeft miljoenen in de kast liggen om heel snel grote stappen te zetten. Het betonakkoord is daarom een kans om als sector weer economisch gezond te worden, want ook bij ons heeft de crisis zijn sporen nagelaten. Maar ik ben ervan overtuigd dat iedereen gelooft in het proces dat we nu hebben ingezet.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels