nieuws

Eigen hout eerst

bouwbreed Premium 78

Eigen hout eerst

Nederland moet massaal nieuw bos aanplanten en het hout zoveel mogelijk gebruiken in de bouw. Dat vinden de opstellers van het ‘Actieplan Bos en Hout 2050’. “Snelgroeiende houtsoorten zijn dankzij modificatietechnieken veel breder toepasbaar. Dat biedt grote kansen.”

We zouden gek zijn als we niet meer bos gaan aanplanten, want Nederland is nu al voor 90 procent afhankelijk van houtimport. En de vraag zal de komende jaren verdrievoudigen. Bovendien levert bos een serieuze bijdrage aan onze klimaat- en energiedoelstellingen. Daarom moet er minstens 100.000 hectare bijkomen, zo luidt de kernboodschap van het Actieplan Bos en Hout. “Bosaanplant draagt bij aan de realisatie van klimaatdoelstellingen van Parijs. En als het kwaliteitshout produceert, zijn hoogwaardige toepassingen mogelijk”, zegt directeur Paul van den Heuvel van mede-initiatiefnemer VVNH (Koninklijke Vereniging van Nederlandse Houtondernemingen). “Daarom moeten we de juiste boomsoorten kiezen en ervoor zorgen dat er mooie rechte stammen uit voortkomen.”

Want Nederlands hout biedt niet alleen kansen als biobrandstof, het is ook prima geschikt als bouwmateriaal. Als de voorgestelde bosaanplant – grofweg een hoeveelheid ter grootte van de huidige Veluwe – goed wordt afgestemd met de houtindustrie, is het een belangrijke duurzame grondstof. “De houtindustrie is enorm aan het veranderen, daarom is dit plan heel nuttig”, juicht René Klaassen van Stichting Hout Research (SHR). “Snelgroeiende houtsoorten zijn dankzij modificatietechnieken veel breder toepasbaar. Dat biedt grote kansen.”

SHR was mede grondlegger van de succesvolle Arnhemse modificatie-industrie. Die levert onder meer accoya, waaruit tegenwoordig kozijnen, deuren, ramen en zelfs bruggen worden vervaardigd. Door een chemische bewerking – acetylering – is snelgroeiend naaldhout dusdanig te versterken dat het duurzaamheidsklasse 1 krijgt. Het gaat onbewerkt langer mee dan tropisch hardhout, is veel lichter en werkt niet. De Krúsrak-brug over Rijksweg 7 bij Sneek is het levende bewijs wat dat kan opleveren. Houtmodificatie kan ervoor zorgen dat we in 2050 helemaal geen hout meer van buiten Europa hoeven aan te slepen, verwacht SHR.

Hoogbouw

Vingerlassen en lamineren zijn andere beproefde methoden om met relatief zacht hout grote overspanningen te maken en meer sterkte te halen. Constructies van ‘cross laminated timber’ – kruiselings verlijmd naaldhout – zijn zelfs geschikt voor hoogbouw.

Het potentiële CO 2 -effect van hout van eigen bodem wordt nog groter als de bouw serieuzer gaat inzetten op houtskeletbouw. Volgens een rapport dat W/E Adviseurs uitbracht in opdracht van de Nederlandse Branchevereniging voor de Timmerindustrie (NBvT) is zelfs een CO 2 -reductie van 42 procent per jaar mogelijk als de hele Nederlandse bouw overgaat op hsb met houten gevels. “Als timmerindustrie zetten wij daarom volledig in op bouwen met hout: houtskeletbouw met houten producten als kozijnen, deuren, trappen en gevelbekleding”, zegt Monique Fledderman (NBvT). “Constructieve elementen van gelamineerd vuren zijn goede vervangers van minder duurzame constructiematerialen.” Hsb is ook zeer geschikt voor toepassing in aardbevingsgebied, vult Klaassen aan. “Houtconstructies zijn flexibel en kunnen veel beweging opvangen.”

Milieuwinst

De VVNH wijst ook op onderzoek (‘Actieplan Versterking hout in gww’) waaruit blijkt dat substantiële milieuwinst is te halen als de gww-sector meer duurzaam geproduceerd hout gaat gebruiken in bruggen en damwanden. Nederlands hout is goed leverbaar met duurzaamheidscertificaat van FSC of PEFC. We moeten daarom af van het idee dat kappen van bomen slecht is, zegt Klaassen. “Hoe meer je bouwt in hout, hoe meer bomen het bos kan produceren. Dat maakt de potentiële CO 2 -opslagcapaciteit enorm.” Animo voor FSC-hout is er in de bouw. Zo gebruikt BAM voor 98 procent duurzaam geproduceerd hout. “Nederlands FSC-hout is voor ons dus zeker interessant”, aldus een BAM-woordvoerder.

De opstellers van het Actieplan willen ook financiële maatregelen om de vraag naar duurzaam geproduceerd hout (nu 75 procent) te bevorderen. Bijvoorbeeld door belastingen of importheffingen op niet-aantoonbaar duurzaam geproduceerd hout en een extra CO 2-prijs op materialen waarvan de productie veel energie vraagt. “Door een prijsprikkel hebben consumenten geen reden om niet voor de duurzame variant te kiezen”, zegt Van den Heuvel. “We juichen het toe dat ook staal- en betonproducenten bezig zijn met reductie van de milieubelasting. Maar feit is dat je naar de totale milieubalans moet kijken en dan hebben duurzaam geproduceerde bio-based-producten een duidelijke streep voor.”



4,5 megaton minder CO2-uitstoot

Minister-president Mark Rutte en staatssecretaris Sharon Dijksma (infrastructuur en milieu) namen het Actieplan Bos en Hout op 26 oktober tijdens de Nederlandse Klimaattop in ontvangst. Ook tekenden ze een intentieovereenkomst voor uitvoering van het plan en uitwerking van concrete voorstellen. Hoofdpunten van het Actieplan zijn uitbreiding van het bosareaal en productiever en duurzamer bosbeheer. Uitbreiding van het huidige bosareaal (356.000 hectare) met 100.000 hectare moet resulteren in een jaarlijkse productieverhoging van 1,2 miljoen naar 1,8 miljoen kuub hout en 4,5 megaton minder CO2-uitstoot. Het plan voorziet nieuw bos in onder meer Zeeuws-Vlaanderen, de Veenkoloniën, het Oldambt, het Gelderse rivierengebied en in het Groene Hart. Het Actieplan moet binnen zeven jaar al leiden tot de 0,5 procent minder klimaatemissie.Natuur- en milieuorganisaties, houtverwerkers, papierfabrieken, timmerindustrie en bosbeheerders hebben twee jaar aan het groenplan gewerkt. Uitvoering ervan kost zo’n 3 miljard euro tot 2050.

Reageer op dit artikel