nieuws

Dit is geen gebouw

bouwbreed Premium

Dit is geen gebouw

Reuzenrad, energiecentrale, hotel, appartementencomplex en waterfabriek: het Dutch Windwheel wordt alles tegelijk. Steeds meer partijen sluiten zich aan bij het wilde plan voor een nieuw Rotterdams icoon.

De horizon is ver weg: 2025. Het jaar waarin Rotterdam hopelijk gastheer is voor de wereldtentoonstelling. Aan de Merwe Vierhavens moet dan een 174 meter hoge constructie staan van twee reusachtige ringen die elkaar bovenin raken. Waar mensen, net als in London Eye, in glazen capsules naar boven bewegen. Maar daar aangekomen gaat de tocht niet weer onvermijdelijk naar beneden, maar kunnen ze overstappen op een lobby, een maaltijd gebruiken, een feestje vieren, slapen in het hotel of hun eigen appartement betreden in de binnenste ring.

En dat alles aangedreven met schone en duurzame technologie. Drinkwater wordt ter plekke geoogst uit regenwater. Energie wordt opgewekt met de 30.000 vierkante meter zonnepanelen, warmte koude-opslag in het water en met de hagelnieuwe Ewicon-technologie in het hart van het binnenste wiel. Daarbij worden elektrisch geladen waterdruppels door de wind door een elektrisch veld geblazen. Zonder draaiende delen, geluidsoverlast of slagschaduwen wordt er energie opgewekt. Een 21ste eeuwse windmolen kortom.

Energie

Het Windwheel moet zichzelf niet alleen energetisch bedruipen, het is de bedoeling dat het ook een belangrijk deel van het te ontwikkelen gebied van de Merwe Vierhavens van energie voorziet. Via een smart grid, dat komende jaren al wordt uitgerold. “Energie-neutraliteit, hoe ambitieus ook bij een project als dit, is duidelijk niet genoeg“, stelt Lennart Graaff, directeur van de projectorganisatie die rond het wiel is opgetuigd. “Voor een paar procent surplus doen we het ook niet. De eerste berekeningen laten zien dat we een wijk van zo’n twaalfhonderd woningen van energie en water kunnen voorzien.’’ Zelf gebruikt het wiel evenveel energie als negenhonderd huishoudens.

Het plan is wat Graaff en consorten betreft niet gekoppeld aan de uitverkiezing van Rotterdam tot gastheer van de wereldtentoonstelling. Ook als dat niet doorgaat komt dat wiel er wel, is hun stellige overtuiging. Daarvoor hebben zich inmiddels genoeg sterke partijen aan het plan gecommitteerd. Niet alleen plannen- en ideeënmakers, zoals initiatiefnemers Doepel Strijkers, Bloc en Meysters, maar ook BAM, Dura Vermeer, Eneco, Siemens, Spie, Mammoet, Huawei en een trits andere partijen. Vanuit alle sectoren van de Nederlandse maakindustrie wordt er aangehaakt.

Nederlandse berg

Dat is volgens Graaff een groot verschil met dat andere wilde plan dat een paar jaar terug opborrelde en inmiddels in de vergetelheid is geraakt: de Nederlandse berg. “Dat plan was ook ambitieus natuurlijk, op het megalomane af, met een geschatte bouwsom van 100 miljard euro. Maar bovendien waren het vooral adviesorganisaties die zich erachter schaarden. Echte bouwers en industriële partijen keken vooral vanaf de zijlijn toe en mengden zich er niet in. De technologie die wij ontwikkelen kan ook in kleine stapjes worden opgeschaald. Wij hebben niet alleen die horizon van 2025, maar we gaan ook in de tussenliggende jaren al aan de Windwheel gekoppelde innovaties opleveren en uitproberen.’’

En mocht het om welke reden dan ook in Rotterdam niet lukken, dan gebeurt het wel in Dubai, Shanghai of Las Vegas. Want aan internationale belangstelling heeft the Dutch Windwheel niet te klagen. Vanaf het moment dat de eerste schetsen naar buiten kwamen, zijn alle grote media ermee aan de haal gegaan. Van CNN tot de Chinese staatstelevisie, van Forbes tot The Guardian, iedereen besteedde er aandacht aan. “Alleen mo et je op zo’n andere locatie misschien niet gaan voor een wiel en ook niet voor wind als belangrijkste energiebron”, nuanceert Graaff het enthousiasme. ‘‘In Dubai ligt het voor de hand dat je voor zonne-energie gaat. En misschien blijkt een kubus dan wel een betere vorm dan een wiel. Shanghai vraagt om weer een andere benadering. Ons uitgangspunt is climate-architecture, het optimaal afstemmen van het ontwerp op de lokale omstandigheden en het klimaat.”

Kritisch

Gezien de overweldigende belangstelling is de lijst met vijftien innovatiepartners die Dutch Windwheel inmiddels telt, nog bescheiden. “Het had inderdaad gemakkelijk een veelvoud kunnen zijn”, beaamt Graaff. “Maar we zijn kritisc h met wie we willen samenwerken. Op elk van de vier kerngebieden waarop we innoveren – constructie, technologie, energie en water – hebben we een toonaangevend kennisinstituut en ambitieuze bedrijven aan boord. Maar we willen ook niet met te veel partijen aan tafel zitten. En iedereen moeten echt actief mee-ontwikkelen en innoveren in de interactieve sessies die we bijna wekelijks hebben. We weren partijen die de kat uit de boom kijken. We streven een flinke proces-innovatie na.”

Zelfs als die experimentele Ewicon-technologie niet opschaalbaar blijkt, dan slaat dat volgens Graaff niet het fundament weg onder het wiel. Er zijn meer windtechnologieën zonder bewegende delen in opkomst. Er is bijvoorbeeld een Spaanse Vortex-technologie en er bestaat ook een systeem met horizontale lamellen. Ik ben ervan overtuigd dat de Dutch Windwheel straks gebruikmaakt van een nieuwe generatie windtechniek.” Het rendement van een binnenstedelijke windmolen hoeft niet meteen vergelijkbaar te zijn met de traditionele windturbines. “Een windmolen zonder draaiende delen heeft nagenoeg geen slijtage en veroorzaakt geen overlast voor de omgeving. Dat zijn niet weg te cijferen voordelen.”

Updates

Ook na de geplande oplevering in 2025 gaat de ontwikkeling van het Dutch Windwheel onverdroten door. Het moet een dynamisch gebouw worden waar voortdurend de laatste innovaties worden uitgeprobeerd op het gebied van energie, water, technologie en constructie. Net als bij de auto’s van Tesla vinden er regelmatig updates plaats van software, maar ook van hardware. Daarvoor krijgt het wiel een sterk modulaire opbouw en brengen de verschillende partners geen materialen of producten in, maar diensten. Een aanpak die doet denken aan de turntoo-systematiek van Thomas Rau.

Partners

AM, BAM, Dura Vermeer, Spie, Eneco, Siemens, Huawei, Evides, Deltares, ECN, Mammoet, TNO, TU Delft, Doepel Strijkers, Bloc en Meysters

Reageer op dit artikel