nieuws

Aanpak Bornholm voorbeeld voor andere bloemkoolwijken

bouwbreed Premium

Aanpak Bornholm voorbeeld voor andere bloemkoolwijken
Marcel van der Burg

De opknapbeurt van de wijk Bornholm in Hoofddorp is een schoolvoorbeeld van hoe zogeheten bloemkoolwijken up-to-date kunnen worden gemaakt. Luisteren naar de wensen van wijkbewoners is daarbij cruciaal, vindt bouwmeester Thomas Bernhardt van architectenbureau NAP dat vorm gaf aan de renovatie.

Tussen 1970 en 1985 verrezen in Nederland talloze buurten die de aanzet moesten geven tot een nieuwe wooncultuur. Autoluwe woonerven en collectieve ruimten rondom groene tuinen en met grondgebonden woningen, zouden zorgen voor een nieuwe wooncultuur waarin kleinschaligheid en contact met medebewoners centraal stond. Vanwege hun kronkelige stratenpatronen kregen ze de naam bloemkoolwijken. Alle goede bedoelingen ten spijt werd de bloemkoolwijk een mislukking. Bouwkundige en sociale problemen zijn inmiddels kenmerkend voor deze gebieden, waarin ruim een kwart van alle woningen in Nederland staat. “De problemen waarmee de verschillende wijken te maken hebben, komen in belangrijke mate overeen”, zegt architect Thomas Bernhardt. De problematiek spitst zich toe op onoverzichtelijke straten en onveilige openbare ruimten, afbrokkelend asbest en slechte isolatie.

Corporatie Ymere die veel woningen in Bornholm bezit, wist zich met de situatie geen raad en aarzelde lang tussen sloop en nieuwbouw of grootschalige renovatie, een proces dat zo’n vijftien jaar duurde. De lange aanloop tot het oplossen van de problemen was voor de bewoners van de Hoofddorpse wijk een bron van frustratie, vertelt Bernhardt. Uiteindelijk koos Ymere ervoor om 77 eengezinswoningen en vijftig appartementen op te knappen en trok NAP aan om de renovatie in goede banen te leiden. “We zijn in gesprek gegaan met de bewoners en zo hebben we geïnventariseerd wat de zwakke en sterke punten van de wijk zijn.” Daaruit kwam naar voren dat er binnen de buurt veel waardering was voor de opzet van Bornholm, maar dat de afbrokkelende architectuur een domper op het woongenot zette. “Op basis van die informatie hebben we renovatieplannen ontwikkeld”, zegt Bernhardt. Hij tekent daarbij aan dat de grote betrokkenheid van de wijkbewoners een grote stimulans was voor de uitvoering. “Evenals het intensieve persoonlijke contact tussen de verschillende partijen die met de renovatie aan de slag gingen, onder wie medewerkers van aannemer Vastbouw Oost.”

Er werd voor gekozen de renovatie van de 127 huizen uit te voeren, terwijl de panden bewoond werden. Zo zijn asbesthoudende dak- en gevelbekledingen vervangen door vlakke betonnen dakpannen en rood metselwerk, werden onder meer vloeren, gevels, kozijnen en daken extra geïsoleerd en zijn op platte daken zonnepanelen geplaatst. Verder werden centrale hofjes opgewaardeerd en kregen openbare ruimten een nieuw aanzien en zijn centrale ruimten opgeknapt. Ondanks de diversiteit aan werkzaamheden slaagde het bouwteam erin alle werkzaamheden per huis binnen drie dagen af te ronden, met relatief geringe overlast als gevolg.

Bernhardt vindt de resultaten die in Bornholm werden bereikt, bemoedigend voor vergelijkbare bloemkoolwijken. “De leefbaarheid van de wijk is enorm vooruitgegaan”, vertelt hij enthousiast. “Overleggen met de buurtbewoners is daarbij van doorslaggevend belang en zou ook bij vergelijkbare renovatieprojecten moeten gebeuren. Ik ben er dan ook van overtuigd dat de aanpak van Bornholm als voorbeeld kan dienen voor vergelijkbare probleembuurten in Nederland.”

Reageer op dit artikel