nieuws

Asscher: ‘Bouw moet af van doping’

bouwbreed

Asscher: ‘Bouw moet af van doping’

De Wet aanpak schijnconstructies (Was) is goed voor de hele bouwsector. Dat zegt minister Asscher in een interview met Cobouw. “Doping gebruiken op de korte termijn is aantrekkelijk, want je wint waarschijnlijk een wedstrijd. Op de lange termijn is je houden aan de spelregels en fatsoenlijke lonen betalen, het enige denkbare model.”

De Eerste Kamer behandelt dinsdag de Wet aanpak schijnconstructies. Lange tijd was de wet van minister Asscher (sociale zaken) omstreden, maar na een absolute meerderheid in de Tweede Kamer lijkt het taaie dossier ook in de senaat nog slechts een hamerstuk. Asscher houdt echter een slag om de arm. “Je weet het in de politiek nooit helemaal zeker. Je moet niet te vroeg juichen.” De wet, die 1 juli ingaat, moet afrekenen met onderbetaling, uitbuiting en oneerlijke concurrentie. “De onderste twee schakels worden hoofdelijk aansprakelijk”, benadrukt de veertig jarige minister uit Amsterdam.

Ook opdrachtgevers en hoofdaannemers kunnen binnenkort aansprakelijk worden gesteld voor onderbetaling. “Als zij te horen krijgen dat er onderin de keten iets mis is, moeten zij ingrijpen. Doen ze dat niet, dan kan de rechter oordelen: je bent verwijtbaar, je hebt je verantwoordelijkheid niet genomen.”

Bouwend Nederland, maar ook Rijkswaterstaat waren tot voor kort sceptisch over de plannen van Asscher. Zij vreesden voor hoge administratieve lasten, een wet die zijn doel zou missen en ontkenden ondanks alle signalen over uitbuiting bij infrastructurele projecten en in de Eemshaven, dat er überhaupt een probleem is. “Wegkijken”, noemt Asscher dat.

“Heel lang leefde het gevoel ‘Ik vraag er niet naar, ik kijk er niet naar, zij zeggen dat het kan voor die prijs. Ik voel me dus niet verantwoordelijk’. Maar op het moment dat gerenommeerde bedrijven en organisaties, inclusief overheidsopdrachtgevers, wegkijken voor problemen en signalen over misstanden, onderbetaling en schijnconstructies, heb je een enorm probleem. Dat was wel de situatie.”

Niet alleen werkgevers maakten zich zorgen. Vakbonden waren op hun beurt bang dat de minister zou zwichten onder de aanhoudende druk en met te softe regels zou komen. “Zij waren best gevoelig voor argumenten over bureaucratie.”

Uiteindelijk kwam er toch een compromis. “Ik heb niets ingeleverd”, zegt Asscher. “Dit is precies hoe ik de wet wilde hebben. Het klopt dat er serieus is nagedacht over hoofdelijke aansprakelijkheid voor iedereen in de keten, maar het nadeel daarvan was dat het tot een enorme controlechampion van bureaucratie zou leiden.”

Waterdicht is geen enkele wet, nuanceert hij: “Er zullen altijd partijen zijn die op zoek zijn naar mazen. In die zin is dit ook een wapenwedloop. Het belangrijkste effect is dat een opdrachtgever straks tegen zijn aannemer zegt: ik wil gewoon dat je netjes betaalt. Dat is waar je een wet voor maakt. Je hoopt niet veel dieven te gaan pakken, je hoopt dat minder mensen gaan stelen. Je richt je op de grote massa.”

Zullen de Heijmansen en BAM’s van deze wereld zich anders gedragen? Asscher wil hun namen niet bij voorbaat noemen, omdat hij niet de indruk wil wekken dat zij het nu niet goed doen. “Maar met andere grote bedrijven zijn zij erbij gebaat dat er eerlijk gehandeld wordt. Ik denk ook juist dat de veranderingen per saldo gunstig uitpakken voor bedrijven à la Heijmans en BAM. Zij kunnen hogere prijzen rekenen, omdat ze alleen dan kunnen stimuleren dat er netjes wordt betaald.”

Lees verder het interview met Asscher: ‘in de bouw zie je echt misstanden’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels