nieuws

‘Dubieuze’ taxaties leggen bouwers lam

bouwbreed

‘Dubieuze’ taxaties leggen bouwers lam

“Dubieuze” taxaties, “lompe” bankiers en de verschrompelde zorgplicht zetten kwaad bloed bij bouwbedrijven die te maken hebben met de afdeling Bijzonder Beheer van hun bank, komt naar voren uit onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Ontwikkelaars en Bouwondernemers (NVB).

“Sorry, wij kunnen en mogen nu even niet anders”, of “Werkelijk wat een prachtig project, maar het zit er nu even niet in; ik krijg het er hogerop niet door”. Bouwondernemers horen geregeld dit soort boodschappen van hun bank. Veel bouwers staan in de nadagen van de crisis onder bijzonder beheer; ze worden intensief gemonitord door de banken.

Dat levert vervelende ervaringen op, en hoge kosten, blijkt uit een onderzoek van de vereniging van ontwikkelende bouwers, NVB. “Er zitten schrijnende gevallen bij”, zegt Nico Rietdijk, directeur van de NVB. Zo werd een bouwbedrijf onder druk gezet om vastgoed te verkopen. Aanleiding was een taxatie, waaruit volgens Rietdijk een “geforceerd” lage waarde kwam. Gevolg: de ondernemer moest een veel hogere rente betalen, omdat de loan to value te hoog kwam te liggen. Bij verkoop bleek de waarde drie keer hoger dan getaxeerd. Het geld ging naar de bank. Een gefrustreerde ondernemer bleef achter.

NVB kreeg de laatste jaren geregeld berichten over “dubieuze” taxaties. Door banken aangewezen taxateurs zouden de banken op die manier helpen aan balansverkorting. In het kader van Basel 3 is dat laatste gewenst, maar het gaat over de ruggen van bouwondernemers, ademt het NVB-rapport.

De NVB zal het rapport deze week aan de AFM aanbieden. Dat doet ook onderzoek naar de afdelingen bijzonder beheer van banken. Aanleiding zijn Kamervragen over klachten van vooral mkb-bedrijven. In het voorjaar worden de resultaten verwacht.

De NVB kreeg achttien ondernemers aan de praat. Een prestatie, want praten over hun problemen met de bank doen ondernemers liever niet. Ze moeten immers met de bank nog zaken doen. Bovendien zouden klanten, afnemers en toeleveranciers weleens kunnen denken dat ze op omvallen staan.

Dit zijn de belangrijkste bevindingen.

Verschrompelde zorgplicht

Basel 3 en de andere wet- en regelgeving lijken haaks te staan op de zorgplicht van banken richting hun klanten, meent de NVB. “Van alle investeringsaanvragen in de bouw wordt 40 procent tot 50 procent door de banken afgewezen”, klaagt een geïnterviewde bouwer. “Ter vergelijking: in Duitsland wordt zo’n 10 procent afgewezen. Hoe komt dat? Hebben wij in Nederland zulke slechte bouwbedrijven? Of heeft Duitsland zulke goede banken? Ondertussen gaat dit wel ten koste van onze economie.”

Lompheid

De meedenkende bankier is een lompe bankier geworden. Medewerkers van Bijzonder Beheer slaan volgens de bouwers niet zelden een intimiderende, soms onbeschofte toon aan in de gesprekken. Gezegd zou zijn: “Hoe heeft U zo slecht leiding kunnen geven aan uw bedrijf?’ en: “U bent eigenlijk een flut-ondernemer.” De ouderwetse lokale bankier lijkt niet meer te bestaan. Bijzonder Beheer wordt in veel gevallen niet meer vanuit het regionale bankkantoor aangestuurd, maar vanuit het landelijke hoofdkantoor. Bankfilialen komen soms onder curatele. Spreadsheets lijken belangrijker dan ervaringen gebaseerd op een langjarige relatie. Een band met de bouwondernemer is er niet, noch met zijn ondernemersplan, project en personeel, is het gevoel.

Vreemde taxaties

“Het grootste pijnpunt”, volgens Rietdijk. Bouwbedrijven die met de afdeling bijzonder beheer te maken hebben (gehad) tonen zich “ronduit verontwaardigd” over “de vreemde gang van zaken” bij taxaties. Taxaties vinden plaats zonder kennis te nemen van lopende huurcontracten, actuele bouwplannen en regionale bestemmingsplannen. Een verlaagde hertaxatiewaarde leidt tot een fikse renteboete over de resterende schuld: van 2,5 naar 4,7 procent is niet ongewoon. Inzage in de taxaties of contact erover is niet mogelijk. Sommige taxateurs zouden zelf openlijk toegeven op pad te zijn gestuurd met een speciale boodschap van de bank om maar zo laag mogelijk te taxeren.

Scheve machtsverhouding

Was het vroeger zo dat de bank op zoek ging naar nieuwe klanten, tegenwoordig krijgen bedrijven de vraag of ze niet liever naar een andere bank willen overstappen. Vervelend. Bouwers die verbolgen zijn over hun bank kunnen die moeilijk de rug toekeren, blijkt in de praktijk. Alle banken hanteren dezelfde meetlat, en bij een overstap ben je per definitie verdacht en dus kwetsbaar, aldus de NVB. De banken hebben volgens de bouwersvereniging een machtspositie die ze misbruiken.


Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels