nieuws

Interview: ‘Je geeft niet alles uit handen, juist niet’

bouwbreed

Interview: ‘Je geeft niet alles uit handen, juist niet’

De herinrichting van het Willemskwartier in Nijmegen is met een bouwteam opgezet en uitgevoerd. De breuk met het klassieke vechtbestek is voor zowel de gemeente als de aannemer een verademing.

Werken in een bouwteam is even wennen voor beide partijen en vergt een flexibele opstelling. Maar het geeft een open en prettige werksfeer vergeleken met de standaard-RAW-bestekken, die negen van de tien keer uitlopen op vechtcontracten. Centraal bij het bouwteam staan openheid, vertrouwen en proactief handelen op basis van gelijkwaardigheid. De projectleiders Robert Tannemaat (Nijmegen) en Roel Hermans (Dusseldorp Infra, Sloop en Milieutechniek) zijn ronduit enthou­siast. Ze beseffen dat bij veel gemeenten koudwatervrees en ook wantrouwen overheersen.

“Collega’s denken dat je alles uit handen moet geven als je de aannemer meteen betrekt bij je plannen. Niets is minder waar; het schakelt juist veel sneller als je in overleg met bewoners kunt nadenken over alternatieven en die ook kan toezeggen. De aannemer zit namelijk aan tafel en denkt mee over werkbare en haalbare mogelijkheden. Die zijn meestal helemaal niet duurder, maar passen wel beter bij de wensen van de bewoners”, heeft Tannemaat ervaren. Gunstig is juist dat aanpassingen op hoofdlijnen én op details vroegtijdig en op elk gewenst later moment mogelijk zijn.

De herinrichting van het Willemskwartier loopt inmiddels op zijn eind en er is geen wanklank gehoord. De corporatie is bezig met grootschalige sloop-nieuwbouw en renovatie van de vooroorlogse volkswijk. En de gemeente zou de zes woonstraten en twee doorgaande wegen van een nieuwe look voorzien en de riolering gedeeltelijk vervangen.

Het straatwerk zou een standaardklusje kunnen zijn, maar het bouwteam bewees zijn meerwaarde bij het overleg met bewoners, de flexibelere planning, een betere bereikbaarheid en de wens om de bestrating zoveel mogelijk te hergebruiken.

Dat vergt wel een flexibele opstelling van de aannemer, heeft Hermans gemerkt. Zo moest de aannemer bijvoorbeeld tijdelijk met betonplaten werken, totdat de benodigde klinkers vrijkwamen. En een gefaseerde uitvoering was nodig om te voldoen aan de wensen van bereikbaarheid. “Niet iedereen kan en wil daarop inspelen, maar het past goed bij onze manier van werken. In dit project bijvoorbeeld een zo goed mogelijke invulling van de wens van hergebruik van materialen.”

 

 

Wisselende wensen

Het omgaan met wisselende bewonerswensen vergt nog het meest van het aanpassingsvermogen. “Toen op het laatste moment de bewoners van een straat in meerderheid tegen het goedgekeurde plan in opstand kwamen, hebben we de uitvoering alsnog aangepast. Dat is ook de kracht van deze aanpak, die flexibel werken mogelijk maakt. De uitstraling van een tuindorp in plaats van een woonerf is in de praktijk overeind gebleven. Zorgen over extra verkeersoverlast zijn weggenomen met paaltjes in het midden van de weg”, legt Hermans uit.

Het interview en plan van aanpak waren doorslaggevend bij de selectie van de aannemer in de meervoudig onderhandse procedure. In de voorbereiding dachten twee mensen van de aannemer mee met het team van de gemeente, maar de bouwteam overleggen gingen ook tijdens de uitvoering door. De extra investering in de voorfase in combinatie met de open boekhouding zorgen voor een soepel lopend project en een prettige samenwerking. De boeken van de aannemer zijn naast de raming van de gemeente gelegd en in alle openheid binnen twee uur besproken en afgekaart volgens vaste opslagpercentages. Beide projectleiders zijn ervan overtuigd dat de eindprijs van een traditioneel bestek even hoog of zelfs hoger was geweest. De gelijkwaardige samenwerking en goede afstemming zijn volgens beide heren voor herhaling vatbaar: “Niemand wordt gelukkig van discussies over meerwerk, dat geldt voor zowel voor de ambtenaren als de aannemer.”

De gemeente concludeert zelf dat een scherpe aanvangsofferte in de praktijk helemaal geen garantie blijkt voor de laagste prijs: meerwerk, extra overleg, overschrijding van de planning en gebrekkige samenwerking met de aannemer komen de kwaliteit niet ten goede en leiden vaak alsnog tot forse kostenoverschrijdingen. Tannemaat maakte zelf mee hoe het touwtrekspel rond 48 geschilpunten over een bestek heel veel tijd en negatieve energie opslokte. “Het was voor ons de aanleiding om nieuwe aanbestedingsvormen te ontwikkelen als tegenhanger van vechtcontracten. En het werkt.”

Volgens de projectleider zouden veel meer gemeenten moeten breken met het gunnen op de laagste prijs en baat hebben bij het overstappen op samenwerkingsvormen zoals Best Value Totaal (BVT). Het blijft echter altijd maatwerk: voor eenvoudige opdrachten – zoals een fietspad in het buitengebied – blijft een RAW-bestek op basis van de laagste prijs een goede manier om een aannemer te selecteren. “BVT betaalt zich dubbel en dwars terug bij complexere projecten in de binnenstad. Gemeentelijke projecten zijn technisch meestal niet ingewikkeld, maar wensen van omwonenden, bereikbaarheid en zaken in de ondergrond kunnen bouwen alsnog ingewikkeld maken.”

Nijmegen blijft bezig de aanpak verder te optimaliseren. In stapjes worden nieuwe aanbestedingen aangepast op basis van marktconsultaties en evaluaties.

 

Projectgegevens

Project: Herinrichting Willemskwartier
Opdrachtgever: Gemeente Nijmegen
Opdrachtnemer: Dusseldorp Infra, Sloop en Milieutechniek
Contractvorm: Best Value Totaal
Contractwaarde: 1,2 miljoen euro
Gegund: 2013
Geplandeoplevering: Eind 2016

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels