nieuws

Honderden extra klachten over aanbesteden

bouwbreed

Honderden extra klachten over aanbesteden

Vooral het mkb weet de weg naar de Commissie Aanbestedingsexperts te vinden met klachten over aanbestedingsprocedures. Ergernissen die voorheen knarsetandend werden geslikt, komen nu weliswaar boven water, maar het leereffect blijft beperkt.

Dat is de stand van zaken, ruim twee jaar nadat Joop Janssen (advocaat bij Stibbe) en Chris Jansen (hoogleraar aan de Vrije Universiteit en Tilburg University) in de commissie aantraden. Met ruim tweehonderd klachten – “gemiddeld negen per maand en vorige maand elf” – hebben zij zelf nauwelijks tijd gehad om te reflecteren, maar een onafhankelijk onderzoeksbureau zette de resultaten op een rij.

Opvallend zijn de honderden klachten extra, bovenop het aantal reguliere rechtszaken bij de kortgedingrechter. De opzet, de drempel tot klagen verlagen, is geslaagd. De commissie voorziet in een leemte en heeft nauwelijks een verdringend effect op het aantal rechtszaken, ook al overlappen veel onderwerpen. “De rechter kan slechts marginaal toetsen, wij gaan vaak ook inhoudelijk op de onderwerpen in”, zetten Janssen en Jansen uiteen.

Dreigen met het indienen van een klacht blijkt al te helpen om de aanbestedende dienst in beweging te krijgen en dat effect is niet eens terug te vinden in de cijfers. De commissie juicht het toe als opdrachtgevers en marktpartijen samen zelf in een vroegtijdig stadium een oplossing vinden voor een dispuut of misverstand.

Marktpartijen verwachten een pasklare oplossing, maar een advies brengt die lang niet altijd. Vaak staat een klager alsnog met lege handen, ook als hij in het gelijk wordt gesteld. Bij 61 procent kwam een advies niet op tijd om in te grijpen op de lopende aanbesteding, in 18 van de 44 gevallen werd, op verzoek, een aanbesteding hangende het onderzoek uitgesteld.

Ook het leereffect van de uitspraken blijkt beperkt: nog geen kwart van de opdrachtgevers trekt lering uit een uitspraak voor nieuwe opdrachten, terwijl ruim de helft van de adviezen ‘praktisch toepasbaar’ wordt gevonden.

“Klachten draaien om de vraag welke partij in zijn recht staat en het gelijk aan zijn kant heeft, het is klagers zelden te doen om leereffecten. De Proportionaliteitsgids is al heel duidelijk over gunningscriteria en daar toetsen wij aan. Daar valt niet zoveel te leren”, nuanceert Jansen. “Tegelijkertijd hebben we ons gebogen over nieuwe onderwerpen als clusteren, motiveringsplicht en social return . Daar hebben we echt wel contouren getrokken en trends gezet waarmee bij nieuwe aanbestedingen rekening wordt gehouden”, vult Janssen aan.

Opvallend is dat van de klachten 85 procent uit het mkb kwam en ruim 15 procent van het grootbedrijf. Een bescheiden twaalf klachten kwamen via brancheorganisaties binnen. “Die zouden vaker aan de bel mogen trekken over principezaken, want zij kunnen anoniem klagen namens bedrijven.” Uit het onderzoek blijkt tevens dat meer dan de helft van het mkb nog nooit van de klachtencommissie heeft gehoord. De aanbestedingsexperts zien daar nog een missie voor zichzelf.

Lees verder het interview: ‘Meer inhoudelijk dan de rechter’

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels