nieuws

4D stroomlijnt uitvoering nutswerken

bouwbreed Premium

4D stroomlijnt uitvoering nutswerken

De coördinatie van werk aan de ondergrondse infrastructuur in binnensteden wordt steeds lastiger, constateert Léon olde Scholtenhuis. Donderdag hoopt hij aan de Universiteit Twente te promoveren op een vierdimensionale oplossing om planning en uitvoering van nutswerken te stroomlijnen.

Ruim 3,5 jaar onderzoek leerde olde Scholtenhuis dat een combinatie van 3D-tekeningen van kabels en leidingen in de bodem en een planning van de voorgenomen werkzaamheden, een rijker beeld geeft van de ondergrondse infra, waardoor de kans op graafschade afneemt.

De promovendus ontwikkelde de grondslagen voor zijn vierdimensionale aanpak bij Stadsingenieurs Gemeente Enschede, op bouwplaatsen in de regio en door gesprekken met netbeheerders en aannemers. De werkplaats Innovatieve Toepassingen in de grond-, weg- en waterbouw van Stichting Pioneering financierde de studie.

De nutswerken die beheerders en aannemers voornemen bestaan veelal uit verschillende samenhangende projecten, zegt olde Scholtenhuis. “Voordat een riool verwijderd kan worden moeten bijvoorbeeld vaak kruisende kabels en leidingen worden verlegd.”

In de grond wordt het volgens hem steeds drukker met kabels en leidingen. Al deze ondergrondse objecten en netten hebben ook elk een eigen beheerder die een reeks van aannemers inschakelt. Gemeenten hebben een beperkte zeggenschap over het werk van nutsaannemers zodat projecten maar moeilijk op elkaar kunnen worden afgestemd. Het gevolg: oponthoud en soms ook schade.

4D_ontwerpen_2

Virtueel bouwen en bouwinformatiesystemen kunnen een helpende hand reiken. In vier proefprojecten testte olde Scholtenhuis de waarde ervan. Voor rioolprojecten in Hengelo, Enschede en Delden maakte hij bouwprocesvisualisaties. Die geven het bouwproces weer als een soort animatievideo. Mede daardoor kunnen dreigende problemen tijdig worden onderkend en opgelost.

Interesse

Het welslagen ervan hangt mede samen met de mate waarin de ondergrondse infrastructuur driedimensionaal in kaart is gebracht. Dat valt volgens olde Scholtenhuis nog tegen. “De meeste projectteams ontwerpen en denken nog in 2D.” Waar platte tekeningen de norm zijn komt de driedimensionale verdieping lastig op gang omdat de resultaten (nog) niet worden gebruikt. Het laat volgens de promovendus onverlet dat virtueel bouwen meer ingang vindt in de ondergrondse infrastructuur. De techniek heeft inmiddels de interesse gewekt van gemeenten als Amsterdam en Rotterdam, het Kadaster, Schiphol, Enexis, het Gemeentelijk Platform Kabels en Leidingen en BAM Energie en Water.

Reageer op dit artikel