nieuws

Project: ‘Je kunt hier geen strakke planning aan hangen’

bouwbreed

Project: ‘Je kunt hier geen strakke planning aan hangen’

De renovatie en herinrichting van het brouwhuis van de voormalige bierbrouwerij De Drie Hoefijzers in Breda vraagt om een grote mate van flexibiliteit van alle betrokken partijen. Het ontwerp biedt nog ruimte voor verschillende opties. “Dat maakt het kostentechnisch en qua uitvoering ingewikkeld. Je kunt hier geen strakke planning aan hangen”, zegt projectleider Dennis Heeren van bouwbedrijf Maas-Jacobs.

Bij het bepalen van de volgorde waarin de verschillende bouwdelen aangepakt worden, laat ontwikkelaar TTRR zich leiden door de vraag. Zodra er een huurder is gevonden voor een van de delen van het brouwhuis, kan er een nieuwe bouwfase van start gaan. Elke fase wordt opnieuw aanbesteed. Tot nu is Maas-Jacobs steeds weer ingeschakeld. De aanbesteding van enkele bouwdelen loopt nog. Hoewel er een renovatieplan ligt voor de brouwerij, hangt de definitieve afwerking af van de wensen van de huurder en de functie van verschillende vertrekken. Er komen grotendeels kantoren in het brouwhuis en appartementen, maar ook horeca- of sportaccommodaties zijn denkbaar.

Maas-Jacobs is begin 2014 begonnen met de restauratie van het meest oostelijke deel: het oude ketelhuis waar de stoomgeneratoren stonden. Daar heeft inmiddels een communicatiebureau zijn intrek genomen. De brouwtoren, die ook grotendeels een kantoorfunctie krijgt, nadert zijn voltooiing. Op vrijwel alle verdiepingen is het industriële verleden zichtbaar. De oorspronkelijke silo’s, die een aantal verdiepingen doorlopen, zijn omgebouwd tot spreekruimtes. Op de vierde verdieping is de koepelvormige onderkant nog zichtbaar, terwijl op de vijfde en zesde verdieping sparingen zijn gemaakt. Eén van die sparingen was zo groot gedimensioneerd dat extra versteviging nodig was, vertelt Heeren. De constructeur kwam als oplossing met lijmwapening ter versteviging van de constructie, zodat de sparing toch mogelijk was. De opdrachtgever besloot om de opvallende diagonaal aangebrachte lamellen zichtbaar te houden als tastbaar onderdeel van de historie van de brouwerij. De silozolder is uitgebreid met een serre met dakterras. De monumentale lift is in oorspronkelijke staat hersteld.

De staat waarin het complex verkeerde toen de aannemer aan de slag ging, viel Heeren niet tegen. “Constructief zat het best goed in elkaar.” Dat neemt niet weg dat door de leegstand ook behoorlijk wat schade is ontstaan, onder meer door lekkages. In het ketelhuis is daarom de dakopbouw vervangen. Waar mogelijk zijn de bestaande houten delen hergebruikt. Ook is er is een nieuwe fundering aangebracht voor de nieuwe entresolvloer in de 9 meter hoge ruimte.

Vernieling heeft ook zijn sporen achtergelaten, merkte de aannemer voorafgaand aan de renovatie. Koperdieven hebben niet alleen leidingen en kranen met geweld verwijderd, maar ook complete stukken gehakt uit de koperen ketels in de karakteristieke brouwzaal met de blauwe tegels.

Behalve op zulke tegenvallers stuitten aannemer en ontwikkelaar ook op onverwachte juweeltjes. Een prachtige originele gevel met gestuukte ornamenten bijvoorbeeld in het middenschip die nog deels verstopt zit achter een later geplaatste bakstenen muur. Daartussen zit een luchtspouw. Zo kwamen er mooie keramische stenen tevoorschijn na het verwijderen van trespa-platen en bitumen aan de dakrand.

Tegelijk met de afronding van de brouwtoren wordt gewerkt aan het alleroudste deel van het complex, gebouwd in 1880, waar de voormalige entree zat. Medewerkers zijn bezig met het schoonspuiten van de originele gevel, die nu geheel zichtbaar werd na het verwijderen van een later geplaatste laagbouw. Heeren: “We komen ornamenten tegen die nergens op tekening stonden.” Drie van de oorspronkelijke bogen zijn weer tevoorschijn gebracht. Een vierde boog, die in de loop der tijd verwijderd is, wordt opnieuw gemaakt.

Projectgegevens

Opdrachtgever en eigenaar: TTRR

Aannemer: Maas-Jacobs Bouwservice

Installateur: Gebr. van Dijk Made

Architect: HVM Architecten

Omvang: Lengte 102 meter, diepte 27 meter, hoogte toren 34 meter

Bouwkosten: Naar schatting 6,5 à 7 miljoen euro

Historie: Bierbrouwerij De Drie Hoefijzers, vernoemd naar de tegenover gelegen smederij, stamt uit 1538. In 1887 werd er nieuwe brouwerij gebouwd, die door fusies een aantal keren van eigenaar wisselde. De laatste eigenaar InBev verplaatste de productie en sloot de brouwerij in 2004.

Reageer op dit artikel