nieuws

Biobased is technisch en financieel optie voor renovatie corporatiewoning

bouwbreed

Een corporatiewoning is goed te renoveren met biobased materialen, leerde R&B Wonen uit Heinkenszand; al is niet voor alles een groen alternatief voorhanden en vergt verwerking soms nieuwe vaardigheden.

R&B Wonen liet aan de Henri Dunantstraat in Kruiningen een woning uit 1953 zoveel mogelijk biobased renoveren. Het resultaat kan andere corporaties tot voorbeeld zijn. “Er staan honderdduizenden van dit soort woningen in Nederland”, zegt Cor Helmendach die voor Projectbureau Zeeland het werk begeleidde. Het proefproject toonde volgens hem aan dat een biobased renovatie technisch en financieel haalbaar is. De bewoners kunnen het resultaat zonder verdere instructies gebruiken. Vergeleken met een conventionele renovatie viel dit project wat duurder uit omdat de woning is uitgebreid met een aanbouw. “En omdat er flink is uitgepakt om alle aspecten van het biobased renoveren in de vingers te krijgen”, zegt Helmendach.

Voor sanitair, installaties en voor toepassingen onder het maaiveld bestaan nog geen bruikbare natuurlijke alternatieven, net als voor lijmen en kitten. Een uitzondering is een wastafel voor de badkamer uit vlasvezelcomposiet. “Het zal niet zo makkelijk zijn een groene variant te vinden van bijvoorbeeld pvc”, denkt Helmendach. “Er bestaan al wel biokunststoffen maar die zijn nog niet zo geschikt om er afvoerbuizen van te maken.” De woning in Kruiningen is desondanks voor meer dan 90 procent gerenoveerd met natuurlijke materialen. Elke maatregel is uitgevoerd met materiaal van één merk. “In volgende projecten kunnen dan producten van andere fabrikanten worden gebruikt en vergeleken.”

Dampopen

Het gebrek aan bruikbare biokunststoffen speelde mee in de isolatie van de woning. “In Nederland zijn we gewend dampdicht te bouwen door de isolatie af te werken met pe-folie”, zegt Helmendach. “Omdat daar geen biobased variant voor te vinden was moest er dampopen worden gebouwd.” De praktijk leert hem dat de 12 centimeter vlaswol met 6 centimeter Pavatex de gevel van de woning goed isoleren en beter vocht bufferen en transporteren dan steen- en glaswol. Helmendach noemt het ademende vermogen van de natuurlijke materialen een ‘belangrijk voordeel’ voor renovatie. Dat voordeel weegt wat hem betreft ruimschoots op tegen de meerkosten van het slopen van het buitenspouwblad en de natuurlijke buitengevelisolatie als alternatief voor een conventioneel systeem met eps-platen.

De houten beganegrondvloer is gerepareerd en geïsoleerd met cellulose en houtwol. “Concurrerend ten opzichte van het vervangen door een betonnen vloer”, vindt Helmendach. “De reparatie is schoon en droog en hoeft niet uit te harden en te drogen.” De geïsoleerde vloer, gevels en dak zorgen met het drievoudige glas in de houten raamkozijnen voor een Rc-waarde van 4,5.

De woning is geschilderd met verf die volledig is gebaseerd op lijnolie. Andere fabrikanten bieden varianten die voor 98 procent op lijnolie zijn samengesteld. De resterende 2 procent bestaat uit harders die de verf sneller laten drogen. De verf is dan niet helemaal biobased meer, maar wel wat praktischer, zegt Helmendach. De lange droogtijd van de ‘echte’ lijnolieverf stelde zo z’n eisen aan de planning voor het project: “Je kunt dan niet gaan zagen en slijpen.” De plafonds zijn geschilderd met verf op basis van soja-olie. In de kruipruimte zijn isolerende kokkelschelpen geblazen. Binnenwanden zijn afgewerkt met natuurlijke pleisters en leemstuc, terwijl de geïsoleerde buitengevel is afgewerkt met een kalkgebonden pleister. Een deel van de gevel is bekleed met thermisch verduurzaamd vurenhout. De aanbouw is opgetrokken uit een houtskelet. De gevel ervan is gepotdekseld met planken die gezaagd zijn uit een oud hardhouten remmingwerk van Rijkswaterstaat.

De meeste biobased materialen zijn goed betaalbaar, vindt Helmendach. Een uitzondering waren volgens hem de dakrollen op basis van plantaardige olie die voor de aanbouw zijn gebruikt. Veel van de gebruikte materialen zijn standaard handelsproducten. Holonite maakte speciaal voor dit project vensterbanken met biobased hars. De corporatie overweegt om meer woningen op een vergelijkbare manier te renoveren.

Projectgegevens

Opdrachtgever: R&B Wonen, Heinkenszand

Ontwerp: Architecten Alliantie, Goes

Aannemer: Bouwbedrijf Van de Linde, Goes

Projectmanagement:Projectbureau Zeeland, Kapelle

Oplevering: Mei 2014

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels