nieuws

Rioned weet; niets is zo veranderlijk als het weer

bouwbreed

Extreme buien in Nederland gelden nog steeds als een uitzondering. Maar wanneer ze vallen is het meteen raak wat overlast en schade betreft. Stichting Rioned laat in ‘Ervaringen met de aanpak van regenwateroverlast in bebouwd gebied’ zien hoe gemeenten overlast en schade proberen te voorkomen.

Wie een beetje op de hoogte is met spreekwoorden weet dat er niets zo veranderlijk is als het weer. Dat maakt het lastig om de riolering bestand te maken tegen de gevolgen van extreme buien. En omdat ‘bestand maken’ belastinggeld kost vragen gemeenten zich steeds vaker af op welk moment ze met goed fatsoen de burger kunnen meedelen dat die ook wel wat mag doen om overlast en schade door extreme buien tegen te gaan. ‘Extreem’ staat voor neerslag die veel verder gaat dan de norm waaraan in rioleringsmodellen wordt getoetst. In die norm staat onder meer dat door een bui geen water op straat mag blijven staan.

De praktijk leert inmiddels dat aan die norm niet altijd valt te voldoen. Deels door veranderingen in het klimaat en deels omdat steeds meer oppervlak wordt verhard, zullen straten vaker onderlopen. En dus ook vaker winkels, woningen en bedrijven. Daar komt bij dat het water van een extreme bui simpelweg niet in het riool past. Plaatsmaken met grotere buizen kost doorgaans een vermogen en vaak is in de grond geen ruimte te vinden om grotere leidingen onder te brengen. Groot betekent in dit geval ook echt groot: in Apeldoorn bijvoorbeeld viel op 3 juli 2009 in anderhalfuur 115 millimeter regen.

Eén van de manieren om overlast te beperken is om het water zoveel mogelijk daar te houden waar het valt. Dat kan door het riool af te koppelen en de gemeente door bijvoorbeeld verkeersdrempels en doorlatende bestrating op te delen in compartimenten, die voorkomen dat regenwater minder afstroomt naar lagere delen van de gemeente. Bergen deed zoiets in Egmond aan Zee en installeerde tijdens een herinrichting onder meer infiltratiekratten en twee grote infiltratiebakken in het meest kwetsbare deel. Apeldoorn zocht de oplossing zoveel mogelijk bovengronds door een overmaat aan regen via de natuurlijke verschillen in hoogte weg te leiden en op te vangen in stedelijk groen.

Technisch gezien valt er altijd wel een oplossing te vinden voor een teveel aan regenwater. Vooral de combinatie van berging en groen gooit hoge ogen. Op straat is ook altijd wel ruimte te vinden om water te laten staan. De voorkeur gaat dan uit naar woonstraten. De wijken waarvan ze deel uitmaken zijn vaak ingericht als woonerf met een stoep op dezelfde hoogte als de straat. Water stroomt zo de woningen binnen. Een hogere stoep voorkomt overlast maar wekt ook de indruk van een doorgaande weg wat hard(er) rijden in de hand werkt.

Rotterdam pakt de tijdelijke berging in het centrum voortvarend aan met vier grootschalige maatregelen. Eén daarvan is de ondergrondse berging van de Museumparkgarage waar een kleine 10.000 kubieke meter regen in past. Sinds de constructie in 2011 in gebruik kwam is die tot nog toe al vier keer tot de rand gevuld geweest. Mede daardoor is veel overlast voorkomen. Het rekenmodel kent aan deze berging echter weinig belang toe omdat de peilstijgingen van de aangrenzende Westersingel niet heel veel zijn verminderd.

De bewoners van woningen aan de Hoge Biezen in IJsselstein durfden in juli en augustus nauwelijks op vakantie te gaan. Het water van extreme buien spoot soms een paar keer per zomer via bijvoorbeeld de wc-pot of de vloer en de muren hun woningen in. De gemeente loste het probleem deels zelf op door de diameter van de aanvoerleiding naar een nabijgelegen bergbezinkbassin te vergroten van 500 naar 1000 millimeter. Van de bewoners werd verwacht dat ze het hunne deden om overmatig regenwater op eigen terrein te bergen. In de praktijk lijkt dat tot nog toe goed uit te pakken.

‘IJsselstein’ leert volgens Rioned ook dat herinrichting overlast in de hand werkt. De woningen zijn door ophoging van de weg die ervoor ligt ‘stroomafwaarts’ komen te liggen.

gegevens

‘Ervaringen met de aanpak van regenwateroverlast in bebouwd gebied; voorbeelden en ontwikkelingen anno 2014’360 pagina’sRIONEDreeks 18ISBN/EAN 978-90-73645-00-4

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels