nieuws

Uitspraak Hoge Raad nadelig voor positie ontwikkelaars

bouwbreed

Bouwers morren nu de Hoge Raad zich over legesraming heeft uitgesproken. Het brengt de bouw verder in de knel als gemeenten hun legesramingen niet nader hoeven toe te lichten.

De Hoge Raad maakte vrijdag bekend dat gemeenten een legesheffing alleen verder moeten onderbouwen als een bouwer zijn twijfels over de raming kan motiveren.

Welk probleem hebben bouwers en ontwikkelaars met de gemeentelijke bouwleges?

“Het is vaak onduidelijk wat precies de diensten zijn waarvoor de gemeente leges heft”, merkt Monique Blokvoort. Zij is omgevingsrechtadvocaat en staat met regelmaat bouwers bij in hun kwesties met omgevingsvergunningen. “Leges zijn bedoeld om gemeenten te betalen voor de diensten die ze verrichten. Vaak moeten ontwikkelaars bij een plan allerhande onderzoeken aanleveren. De bouwleges zijn een percentage van de bouwsom, maar als de onderzoeken al gedaan zijn, waarvoor zijn die legesheffingen dan nog?” Procederen over legeskosten heeft in haar ervaring niet zoveel zin. “De rechter kijkt of het verhaal op macroniveau klopt, de rechter kijkt niet naar het microniveau.”

Waarom is het zo belangrijk om precies te weten wat de gemeente doet met het legesgeld?

“De leges zijn fors omhooggegaan”, ziet Jan Fokkema, directeur van ontwikkelaarsorganisatie Neprom. “Soms bedragen de aanslagen het vijfvoudige van de gemaakte kosten. Het is onvoldoende duidelijk of de ramingen kloppen. Door deze uitspraak van de Hoge Raad is niet te controleren of de onderbouwing van de leges klopt.”

Volgens de Hoge Raad moet een bouwer motiveren waarom hij denkt dat een raming niet klopt. Dat is toch geen vreemde eis?

Fokkema: “De gemeente mag van de Hoge Raad volstaan met een verwijzing naar de gemeentebegroting. Die is niet erg specifiek en niet transparant. Het is daardoor heel lastig een raming te beoordelen en bezwaar te maken.”

Moet een gemeente dan voor elk individueel geval uitleggen welke kosten zij maakt?

“Nee, dat hoeft niet”, denkt Fokkema. “Hoe wel het niet gek zou zijn als je een rekening voor tienduizenden euro’s stuurt om te specificeren wat je doet voor dat geld. Een gemeente moet in elk geval inzichtelijk maken wat zij doet met verschillende typen aanvragen. Er moet een redelijke verhouding zijn tussen het aantal uren en de declaratie, ze hoeft niet alle uren te verantwoorden.”

Wat moet er nu gebeuren?

Vorig jaar stuurden corporatiekoepel Aedes en de Neprom gezamenlijk een brief naar minister Plasterk (binnenlandse zaken) met het verzoek de leges in verhouding te brengen met de gemaakte kosten. “Die brief blijft nu actueel”, stelt de woordvoerder van Aedes.

Volgens Fokkema heeft de minister nu de dure plicht op korte termijn het legessysteem aan te passen. “Bouwleges zijn door deze uitspraak een grote loterij voor bouwers. We zijn nu verder weg dan waar we begonnen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels