nieuws

Alternatieven voor dijken verdwijnen in de bureaula

bouwbreed

De nieuwe aanpak voor waterveiligheid komt nauwelijks van de grond. Ingenieursbureau Grontmij baalt daarvan, waterbouwers en dijkgraven halen hun schouders op.

Nieuw concept ondanks enthousiasme slechts beperkt toepasbaar

Het eeuwige Hollandse gevecht tegen het water heeft een nieuwe episode bereikt: meerlaagse waterveiligheid. Ofwel: denken in drie dimensies. Niet alleen de dijk doet er toe, ook de inrichting van het achterland en de mogelijkheden om te vluchten.

“Het is een logisch concept waarmee we sinds 2009 bezig zijn. Helaas komt het nauwelijks van de grond. Ontwikkelaars willen zo goedkoop mogelijk bouwen, waterbouwers vrezen voor vertraging van projecten en wethouders blijven ruimtelijke ordening los zien van waterveiligheid”, verzucht Louis Broersma, senior adviseur water van Grontmij. “Een gemiste kans”, vindt hij. “Het meeliften op ontwikkelingen zoals woningbouw en de aanleg van infrastructuur biedt kansen voor het maken van werk met werk. Zo kun je enorme kosten besparen en Nederland minder kwetsbaar maken.”

In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu werkte Broersma verschillende plannen uit voor de Kop van de Betuwe, een verstedelijkt gebied dat omsloten wordt door drie rivieren en vooral bij Arnhem-Zuid kwetsbaar is. Broersma vermoedt echter dat vernieuwende concepten het afleggen tegen de klassieke dijkversterkingen, omdat er te veel wordt gefocust op aanlegkosten. Hij baseert zijn zorg op meerdere kosten-batenanalyses, waaruit blijkt dat investeringen in dijken altijd kosteneffectiever zijn.

“Uit de cijfers blijkt dat inderaad. Dat is ook niet voor niets. Dat heeft met de inrichting van onze delta te maken”, reageert een woordvoerder van de Unie van Waterschappen (UvW). Ook de UvW signaleert dat meerlaagse veiligheid vooral een papieren bezigheid is. “Op de tekentafel is er veel enthousiasme voor, maar in de praktijk is het beperkt toepasbaar. In de Nederlandse delta zal het alleen worden toegepast als dijkversterkingen niet handig zijn.”

Stok achter de deur

Gewenning speelt volgens hem ook een rol: “De tijd is er niet rijp voor om dit concept overal toe te passen. Aan de andere kant is de potentie en de bestuurlijke wil aanwezig. Ook de veiligheidsregio’s ontwikkelen zich steeds meer waterminded.”

Dat leidt niet altijd tot concrete plannen. Achter de schermen wordt daarom volgens de Unie van Waterschappen nagedacht over een stok achter de deur. Die moet voorkomen dat wethouders eindeloos wikken en wegen over alternatieve plannen; blijft een alternatief uit, dan volgt er een klassieke dijkversterking.

Of dat plan het gaat halen, is sterk de vraag. Deltacommissaris Wim Kuijken gelooft er niet in. “Nee, ik onderschrijf ook niet dat meerlaagse veiligheid nauwelijks van de grond komt. Meerdere slimme combinaties zijn mogelijk. Bij Dordrecht, Marken en de IJsselvecht onderzoeken we die.” Het kabinet hakt op Prinsjesdag waterbouwkundige knopen door. Kuijken acht het zeer waarschijnlijk dat er ook plaats is voor multifunctionele dijken. “Mits het rendement van deze investeringen voor het achterliggende gebied aangetoond kan worden.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels