nieuws

‘Twee voorwaarden zijn voldoende’

bouwbreed Premium

‘Twee voorwaarden zijn voldoende’

Ontslakken van ruimtelijke ontwikkelingen, het is een droom van menig ontwikkelaar, al dan niet beïnvloed door praktijkhoogleraar gebiedsontwikkeling Friso de Zeeuw. Maar kan het wel in ons dichtgeregelde landje. De Bredase wethouder Bob Bergkamp bewijst het op het Haveneiland.

Heel herkenbaar in de afgelopen crisisjaren. Een gemeente die prachtige grond heeft en daar een prachtige wijk aan het water wil bouwen. Zo ook Breda op het Haveneiland. Een gekende ‘no-go area’ dat omgetoverd had moeten worden tot een prachtige wijk met mooie huizen aan het water.

“Die ambitie is er nog steeds”, zegt Bergkamp, “maar pas na 2023. Dat bracht ons op het idee dat er tussentijds een bestemming aan gegeven zou moeten worden zodat het een omgeving wordt waar mensen juist wel willen zijn. Van no go naar let’s go.”

Een mooie plek derhalve om eens te experimenteren met ontslakken in de praktijk. Breda heeft dan ook de regels van het bestemmingsplan overboord gezet. “We stellen slechts twee basisvoorwaarden aan initiatiefnemers. In de eerste plaats moet het wel veilig zijn wat ze doen en in de tweede plaats moet er overeenstemming met de buren zijn.”

Best eng dus in een wereld waarin bestuurders door gemeenteraden genadeloos worden afgestraft als er iets fout gaat. In een proef kan het echter nog wel eens fout gaan, hoewel de proef op zich dan gelukt is. Dan weet je immers dat het eigenlijk anders moet.

“Natuurlijk was het wennen. Voor de ambtenaren die gewend zijn aan strakke regels en uitgeschreven bestemmingen. Die zijn hier niet. Je moet durven loslaten. Maar ook voor de gemeenteraad die heeft toegestaan los te laten. Het vraagt lef, daadkracht en niet in de laatste plaats vertrouwen, bij de gemeente, maar ook bij initiatiefnemers”, aldus Bergkamp.

Het gevolg is dat het experiment is begonnen zonder regelgeving, maar vertrouwen en afspraken over verantwoordelijkheden waren het adagium. Ook was er geen blauwdruk, maar wel een stip aan de horizon.

De gemeente had het voordeel dat er al een stichting Braak was die iets wilde met het gebied zolang het braak zou liggen. Dat gaf in ieder geval een gesprekspartner om de plannen mee door te spreken. Daar is in ieder geval uitgekomen dat er creatief gebruik gemaakt zou gaan worden van leegstaand vastgoed.

Zo is één gebouw omgetoverd tot een plek waar ondernemers aan de slag kunnen. “Om daar in te komen, moeten nieuwelingen een pitch houden waarbij gekeken wordt door de initiatiefnemers of de ondernemer past bij de andere bedrijven en bij de doelstelling om creatief en innoverend ondernemerschap een plek te geven.

Ook op een andere manier is het experiment vernieuwend geweest. “Een van de eerste afspraken die we hebben gemaakt, is dat we geen brieven schrijven, maar met elkaar spreken. Daarmee wordt voorkomen dat problemen uit de hand gaan lopen. Door te praten met elkaar worden zaken sneller opgelost”, is zijn overtuiging.

Het experiment heeft ook het nodige opgeleverd. “Door minder regels te stellen is de gewenste ruimte en flexibiliteit gecreëerd. Ook is er wederzijds vertrouwen opgebouwd waarbij gedrevenheid en passie zijn behouden en voldoende basis is ontstaan om regels los te laten”, aldus Bergkamp.

Is alles dan gelukt? Nee. Het initiatief om een sloepenhaven aan te leggen, heeft tot klachten van een nog aanwezig bedrijf geleid. Er was dan ook geen overeenstemming met de buren, een randvoorwaarde.

Reageer op dit artikel