nieuws

De echte beproeving komt nog

bouwbreed

De corporatiesector moet deze week door het stof van de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties. Maar de echte beproeving komt nog met een trits aan rechtszaken.

Het heeft even geduurd, maar de eerste grote rechtszaken tegen uitgegleden corporatiebestuurders komen eraan. Hubert Möllenkamp en Henk Sligman worden vervolgd. De oud-Rochdale-bestuurder moest ruim vijf jaar wachten, de voormalig PWS-directeur bijna tien jaar. “Dergelijke onderzoeken kosten veel tijd omdat het complexe materie is”, licht een woordvoerder van het Openbaar Ministerie toe. Volgens haar is het niet zo dat corporaties minder prioriteit hebben dan bijvoorbeeld de vastgoedfraude bij het Philips pensioenfonds. “Het is een prioriteit. Bovendien zijn er behoorlijk wat strafrechtelijke onderzoeken gestart.”

De grote strafzaken volgen na de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties, die morgen met haar eindrapport komt. “De commissie heeft de patronen blootgelegd en de vinger op de zere plek gelegd“, vindt Hedy van den Berk, directeur van Havensteder. Nuttig. Maar de commissie had volgens haar in de openbare verhoren ook in moeten gaan op de status van de civielrechtelijke claims en de rol van het Openbaar Ministerie. “Het zou prettig zijn als in het eindrapport een staatje met de status van de juridische claims komt te staan.”

Uit een inventarisatie door Cobouwblijkt dat justitie het erg druk heeft en krijgt met corporatiebestuurders. Wat staat ons de komende jaren aan rechtszaken in de corporatiewereld te wachten? Wat is al gepasseerd? En welke zaken komen niet voor de rechter? Een selectie.

PWS

In een civiele zaak is in 2012 door de Hoge Raad bepaald dat de voormalige PWS-bestuurder Henk Sligman 5,4 miljoen euro moet betalen. Tussen 1998 en 2005 sloot hij diverse vastgoedtransacties met opgehoogde koopsommen ten opzichte van de vraagprijs. Het extra geld werd doorgesluisd naar (buitenlandse) rekeningen. De Fiod kwam de fraude in 2005 op het spoor. Deze week bevestigde het Openbaar Ministerie dat Sligman wordt vervolgd. Ook tegen de toenmalige voorzitter van de raad van toezicht en een manager/adviseur werd aangifte gedaan. Volgens het OM worden in de PWS-zaak meerdere mensen vervolgd.

Trias (nu Stek Wonen)

In hoger beroep oordeelde het Gerechtshof in 2009 dat de oud-bestuurder van Trias 319.000 euro moet betalen, vanwege onder meer onterechte declaraties, een verboden hypotheeklening voor zijn woning en niet gegeven adviezen door adviesbureau Riverhoven. Ook liet hij zijn huis verbouwen op kosten van Trias. In november 2004 kwam de fraude aan het licht.

Rentree

De corporatie uit Deventer heeft in 2013 een civiele claim ingediend tegen voormalig directeur-bestuurder Rinie Teuben. Teuben werd in oktober 2009 geschorst en in december van dat jaar ontslagen. De claim concentreert zich rond een speculatieve grondaankoop in Schalkhaar. In februari 2008 werd daar 13,5 miljoen euro voor betaald. De grond had geen woningbouwbestemming en er staan hoogspanningsmasten. Ruim een jaar later werd de grond op 2,1 miljoen euro getaxeerd.

WSG

Een claim van 9 miljoen euro op oud-bestuurder Peter Span werd in oktober vorig jaar door de rechter afgewezen. De rechter vond dat het verhalen van de schade niet kan als WSG en Span uit elkaar gegaan zijn met een contract waarbij finale kwijting werd verleend. Dat wil zeggen dat ze niets meer van elkaar zouden vorderen. De raad van commissarissen tekende dat contract voordat toezichthouder CFV klaar was met een onderzoek. WSG is in hoger beroep gegaan en bekijkt ook of het de commissarissen aansprakelijk kan stellen. Die zijn onlangs onder ede verhoord. De rol van drie commissarissen is dubieus. Ze werkten bij zorginstellingen die óf langjarige huurcontracten hadden bij WSG óf vastgoedprojecten lieten ontwikkelen door WSG. De raad van commissarissen is in 2011 weggestuurd.

Servatius

 

Leks Verzijlbergh, oud-bestuurder Servatius.

Leks Verzijlbergh is in november vorig jaar in een tussenvonnis veroordeeld voor het betalen van 10 miljoen euro vanwege de schade veroorzaakt door het Campusproject. Het voor 165 miljoen euro begrote project, met studentenwoningen, een sporthal en kantoorruimte voor starters, werd in eind 2009 afgeblazen. Verzijlbergh zou tegen de afspraken in met de raad van commissarissen en het ministerie zonder andere aandeelhouders met het project zijn begonnen. Servatius zit nog met een schadepost van 67 miljoen euro en stelt Verzijlbergh daarvoor aansprakelijk. Over schade bovenop de al gevorderde 10 miljoen euro is Servatius met de rechtbank in conclaaf. In februari van dit jaar achtte de rechter de raad van commissarissen niet aansprakelijk. Servatius is in hoger beroep gegaan. Volgens de Limburgse corporatie had de raad zich vanaf juli 2008 actiever kunnen opstellen, door bijvoorbeeld buiten de vergadering om de vinger aan de pols te houden over de voortgang van het project. De rechter noemde de raad wel “onvoorzichtig of naïef” maar “niet onverantwoord”.

Laurentius

In 2012 en 2013 hebben forensisch onderzoekers onderzoek verricht naar een aantal vastgoedtransacties en de rol daarbij van voormalig directeur-bestuurder Walter V. en de voormalige raad van commissarissen van Laurentius. Het Openbaar Ministerie is bezig te onderzoeken of strafrechtelijke vervolging plaats dient te vinden. Laurentius overweegt V., enkele leden van de voormalige raad van commissarissen, een projectontwikkelaar en enkele notarissen, aan te spreken op de door Laurentius geleden schade. Tegen enkelen van hen deed Laurentius ook aangifte bij het Openbaar Ministerie.

SGBB (nu Vestia)

Gerard van der Zwet, voormalige bestuurder van seniorencorporatie SGBB, werd in 2011 veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. Het hof maakte daar twee jaar later 2,5 jaar van. Van der Zwet werd schuldig bevonden aan oplichting, valsheid in geschrifte en witwassen. Ook was hij oprichter en deelnemer van/aan een criminele organisatie. Bij drie vastgoedprojecten in Heerhugowaard, Amsterdam en Hoofddorp werd in 2005 en 2006 geld weggesluisd. In een civiele zaak bepaalde de rechtbank eind 2011 dat Van der Zwet 24,5 miljoen euro aan schadevergoeding moet betalen aan SGBB. Met alle commissarissen die ten tijde van de fraude toezicht hielden, heeft Vestia een aantal maanden geleden geschikt. Het hof oordeelde vorige maand dat projectontwikkelaar AZ Wonen de overwaarde die SGBB destijds bij de ABC-transacties heeft betaald ( 11 miljoen euro), aan Vestia moet terugbetalen. Ook de ontwikkelingsvergoedingen (7,8 miljoen miljoen) moeten terugbetaald worden.

Vestia

 

Jeroen Lugte, voormalig voorzitter raad van commissarissen Vestia.

Tegen voormalig bestuurder Erik Staal loopt een claim van 2,1 miljard euro, vanwege de schade die ontstaan is door afkoop van de derivatencontracten nadat Vestia eind 2010, begin 2011 bijna ten onder ging. Ook treasurer Marcel de Vries en acht oud-commissarissen die tijdens de opbouw van de derivatenportefeuille toezicht hielden, worden ook aansprakelijk gesteld. Tegen treasurer Marcel de Vries loopt een strafrechtelijk onderzoek.

SWH

Een oud-directeur van SWH (nu Zayaz) liet tien jaar geleden zijn eigen huis verbouwen en liet de rekening door de Bossche corporatie betalen. Het Openbaar Ministerie besloot V. te vervolgen. In december 2005 schikte hij met het OM. De voormalig directeur-bestuurder is twee jaar geleden overleden.

Vitaal Wonen

De oud-bestuurder wordt ervan verdacht dat hij tussen 2006 en 2012 privé-kosten in rekening heeft gebracht en zichzelf ten koste van de Limburgse corporatie heeft verrijkt. Ook de toenmalige voorzitter van de raad van commissarissen speelt een rol in deze zaak. De directeur-bestuurder is begin 2013 ontslagen. De raad van toezicht is vervangen. Laatste informatie: er wordt nog onderzoek gedaan naar verschillende vastgoedprojecten. Ook is de corporatie bezig de schade vast te stellen voordat er claims worden ingediend.

Rochdale

 

Hubert Möllenkamp, oud-bestuurder van Rochdale.

Het Openbaar Ministerie verdenkt Möllenkamp van fraude en zelfverrijking. Zijn oud-werkgever Rochdale claimt 6 miljoen euro. Dat geld lijkt voorlopig niet betaald te worden, omdat de voormalige corporatiebestuurder persoonlijk failliet is verklaard. Bij de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties zweerde hij geen steekpenningen aangenomen te hebben. In zijn strafzaak, waarvan de regiezitting op 3 december is, zal hij zich nader moeten verantwoorden.

De Key

De twee voormalig directeuren Jaap van Gelder en Fer Felder zouden in 2005 betrokken zijn geweest bij een dubieuze grondaankoop van 80 hectare bij Zeewolde. Daar werd op voordracht van Felder 25,9 miljoen euro voor betaald. Een tussenpersoon werd op dezelfde dag 3,2 miljoen rijker. De Key ontdekte de ABC-transactie in 2010, deed aangifte bij het OM en begon een civiele zaak tegen projectontwikkeldirecteur Felder en directeur Van Gelder. Begin 2011 oordeelde de rechtbank dat Felder 3,2 miljoen euro moest betalen. In oktober 2011 werd geschikt. Er zou volgens onderzoek “geen sprake zijn van frauduleus handelen en zelfverrijking”, aldus De Key. Fer Felder overleed in april van dit jaar.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels