nieuws

‘Elk jaar tienduizenden euro’s tekort’

bouwbreed

“Het verdient allemaal geen schoonheidsprijs, maar ik twijfel niet aan de goede bedoelingen van iedereen. Vergeet niet waar we met zijn allen vandaan zijn gekomen”, zegt Harry Nieman over het vernietigende, uitgelekte rapport dat hij zelf schreef over de vaker belaagde Nationale Milieudatabase.

“Het moet een onafhankelijke partij zijn”, benadrukken alle betrokken partijen in 2009: “De belangen zijn immens. Duurzaam bouwen is een miljardenspel. Als we informatie over bouwproducten vastleggen, moet dat zorgvuldig beheerd worden”, is de gedachte. Het oog valt op de ‘neutrale’ Stichting Bouwkwaliteit(SBK).

“Tot zo ver gaat het allemaal goed”, blikt Harry Nieman terug. Nauwelijks drie jaar staat SBK er namelijk niet goed op. De stichting komt voor het derde jaar op rij tienduizenden euro’s te kort. Er zijn klachten over de kwaliteit van de data en de objectiviteit van de organisatie. En erger nog: ondanks wettelijke verplichtingen maakt bijna niemand gebruik van de database. Dat brengt SBK in grote financiële problemen. “Als we een bedrijf waren, zouden we nu failliet zijn geweest”, stelt Nieman achteraf kurkdroog vast. Minister Blok is volgens hem indirect verantwoordelijk voor de noodlijdende situatie. “De data die wij beheren zijn bedoeld om de sinds 1 januari verplichte milieuprestatieberekeningen te maken. Voor 15 euro per stuk geven wij vervolgens certificaten af aan gemeenten als bewijs dat de berekeningen voldoen. Maar als ambtenaren er niet naar omkijken en minister Blok zich in Cobouwdaar niet echt druk over maakt, komt dat verdienmodel natuurlijk nooit van de grond. Dat kost ons elk jaar tienduizenden euro’s.”

De docent bouwfysica aan de Hogeschool van Zwolle spreekt afgelopen zomer tal van betrokkenen. Vernietigend concludeert hij dat SBK zijn objectiviteit onvoldoende kan garanderen. De stichting blijkt te kwetsbaar van invloeden van buitenaf. “We werden het afvoerputje van de database.” Nieman wil niet zwartepieten. Hij benadrukt dat meerdere partijen steken lieten vallen. Zo zouden de eigenaren van GPR, NIBE en GreenCalc+ (rekenmethoden met eigen milieudatabases) in 2010 hun informatie over bouwproducten aanleveren voor de nieuwe milieudatabase. Niets van dat alles: “SBK kreeg een lege laptop.”

SBK blijft aanmodderen. Trekt misschien wel te veel werk naar zich toe, omdat marktpartijen niet in beweging komen om verouderde data te verbeteren en nieuwe ter waarde van duizenden euro’s aan te leveren. “SBK had misschien wel veel meer achterover moeten leunen.” Invoerfouten volgen. Sommige producten komen twee keer in de database te staan met andere gegevens. Tot slot wekt een inhuurkracht de schijn tegen zich vanwege vermeende belangenverstrengeling. Nieman zucht, maar denkt dat het allemaal goed komt en kijkt vooral procesmatig naar de situatie. “Natuurlijk kun je het accent leggen op alles wat niet goed gaat, maar grote delen van dit systeem, met lca’s, milieuprestatieberekeningen en één bepalingsmethode, zijn prima.” Nu stoppen is volgens hem geen optie. Hij graaft in zijn geheugen: “In de tachtiger jaren hadden we allemaal van die nietszeggende lijstjes. Lood mocht niet meer gebruikt worden, concludeerde men. Hoezo, dacht ik. Natuurlijk wist ik dat je je handen moet wassen als je met lood gewerkt hebt en dat je uitloging moet voorkomen, maar het materiaal gaat honderden jaren mee en daarna nog een keer. De loodproducenten maakten een levenscyclusanalyse. Lood blijkt ineens het meest milieuvriendelijke materiaal. Dat is mijn verhaal. Onderbouw milieudata. Kijk naar het totaalplaatje. Dat we er nog lang niet zijn is duidelijk, maar als we er nu mee stoppen dan zijn we helemaal terug bij af.”

“Het moet een onafhankelijke partij zijn”, benadrukken alle betrokken partijen in 2009: “De belangen zijn groot. Duurzaam bouwen is een miljoenenspel. Als we informatie over bouwproducten vastleggen, moet dat zorgvuldig beheerd worden”, is de gedachte. Het oog valt op de als neutraal beschouwde Stichting Bouwkwaliteit(SBK).

“Tot zo ver gaat het allemaal goed”, blikt Harry Nieman terug. Inmiddels staat SBK er minder goed op. De stichting komt voor het derde jaar op rij tienduizenden euro’s tekort. Er zijn klachten over de kwaliteit van de data en de objectiviteit van de organisatie. En erger nog: ondanks wettelijke verplichtingen maakt bijna niemand gebruik van de database. Dat brengt SBK in grote financiële problemen. “Als we een bedrijf waren, zouden we nu failliet zijn geweest”, stelt Nieman achteraf kurkdroog vast.

Minister Blok is volgens Nieman indirect verantwoordelijk voor de nijpende situatie. “De data die wij beheren, is bedoeld om de sinds 1 januari verplichte milieuprestatieberekeningen te maken. Voor 15 euro per stuk geven wij certificaten af aan gemeenten als bewijs dat de berekeningen voldoen. Maar als ambtenaren er niet naar omkijken en minister Blok zich in Cobouw daar niet echt druk over maakt, komt dat verdienmodel natuurlijk nooit van de grond. Dat kost ons elk jaar tienduizenden euro’s.”

De docent bouwfysica aan de Hogeschool van Zwolle spreekt afgelopen zomer tal van betrokkenen. Vernietigend concludeert hij dat SBK haar objectiviteit onvoldoende kan garanderen. De stichting blijkt kwetsbaar voor invloeden van buitenaf. “We werden het afvoerputje van de database.” Nieman wil niet zwartepieten. Hij benadrukt dat meerdere partijen steken lieten vallen. Zo zouden de eigenaren van GPR, NIBE en GreenCalc+ (rekenmethoden met eigen milieudatabases) in 2010 hun informatie over bouwproducten aanleveren voor de nieuwe milieudatabase. Niets van dat alles: “SBK kreeg een lege laptop.”

SBK blijft aanmodderen tot de zomer van 2013. Trekt misschien wel te veel werk naar zich toe, omdat marktpartijen niet in beweging komen om verouderde data te verbeteren en nieuwe ter waarde van duizenden euro’s aan te leveren. “SBK had misschien wel veel meer achterover moeten leunen.” Invoerfouten volgen. Sommige producten komen twee keer in de database te staan met andere gegevens. Tot slot krijgt een inhuurkracht de schijn tegen zich vanwege vermeende belangenverstrengeling. Nieman zucht, maar denkt dat het allemaal goed komt en kijkt vooral procesmatig naar de situatie. “Natuurlijk kun je het accent leggen op alles wat niet goed gaat. Maar grote delen van dit systeem, met lca’s, milieuprestatieberekeningen en één bepalingsmethode, zijn prima.” Nu stoppen is volgens hem geen optie. Hij graaft in zijn geheugen: “In de jaren 80 hadden we allemaal van die nietszeggende lijstjes. Lood mocht niet meer gebruikt worden, concludeerde men. Hoezo, dacht ik. Natuurlijk wist ik dat je je handen moet wassen als je met lood gewerkt hebt, en dat je uitloging moet voorkomen. Maar het materiaal gaat honderden jaren mee en daarna nog een keer. Loodproducenten maakten een levenscyclusanalyse. Lood bleek ineens het meest milieuvriendelijke materiaal. Dat is mijn verhaal. Onderbouw milieudata. Kijk naar het totaalplaatje. Dat we er nog lang niet zijn, is duidelijk, maar als we er nu mee stoppen, zijn we helemaal terug bij af.”

Aanbevelingen database

1. Roep stakeholders bij elkaar en vraag naar hun bijdrage aan verbetering.

2. Voorzie de rekensoftware van controlemechanismen en helpfunctie.

3. Stel een overzicht van wensen op, bepaal de prioriteit, zorg voor financiering.

4. Bepaal een budget voor de activiteiten die SBK moet uitvoeren.

5. Maak een professioneel communicatieplan.

6. Beperk je als beheerder tot controle van de procedure.

7. Zorg voor een robuuste organisatie.

8. Maak helder dat directeur-bestuurder van SBK de beslissingen neemt.

9. Richt je bij de instructie en voorlichting op architecten, adviseurs en private kwaliteitscontroleurs.

10. Plaats voorbeelden van milieuprestatieberekeningen op de NMB-website.

Subsidie van het Rijk

SBK krijgt dit jaar 803.000 euro subsidie van minister Blok. Van dat geld gaat 60.000 euro naar de Nationale Milieudatabase, zegt SBK.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels