nieuws

Rijkswaterstaat stopt met loten en ranking

bouwbreed Premium

Rijkswaterstaat stopt met loten en ranking

Rijkswaterstaat schrapt met onmiddellijke ingang het loten en ranken bij contracten met een dialoogfase en prestatiecontracten. De opdrachtgever speelt daarmee in op frustraties bij marktpartijen, maar meer inschrijvers betekent wel hogere tenderkosten.

Als alternatief wordt gekeken naar ranking op basis van de uitkomsten van prestatie-meten, maar aan deze witte ‘scorelijst’ kleven ook nog flink wat haken en ogen. Inmiddels zijn de ‘softe skills’ van honderden lopende bouwprojecten en ingenieursdiensten beoordeeld met een 1, 4, 7 of 10. De uitkomsten leveren een ranglijst op van goed presterende bouwers, maar er kleven flink wat juridische bezwaren om die lijst ook te gebruiken bij de selectie van nieuwe opdrachten.

Rijkswaterstaat ziet het prestatiemeten vooralsnog als serieus alternatief in plaats van loting, maar wil eerst een uitgekristaliseerd en juridisch houdbaar systeem. De keus om nu toch al af te zien van loten en meer inschrijvers toe te laten, zorgt op korte termijn onvermijdelijk voor extra tenderkosten. Het is kiezen uit twee kwaden.

Zowel bij de keersluis Limmel als het pps-contract Ede-Grijsoord werd tot grote ergernis van de markt geloot om het aantal inschrijvers te beperken tot hooguit zes. De willekeur van loten staat op gespannen voet met het belonen van kwaliteit en goede prestaties.

Rijkswaterstaat komt nu tegemoet aan die signalen. Bij design & constructcontracten blijft de richtlijn voor loten overigens wel overeind, omdat het bij deze contracten makkelijker is om met onderscheidende criteria te werken.

“Een mooi voorbeeld van goede open communicatie tussen de markt en Rijkswaterstaat. De markt deelt zijn zorgen en Rijkswaterstaat stelt, voor zover mogelijk, haar beleid bij op basis van de wensen van de markt”, reageert Roger Mol, directeur inkoop bij Rijkswaterstaat. “Het is belangrijk dat de markt met ons open in gesprek gaat over de zaken die er echt toe doen, zonder ongerust te moeten zijn dat haar belangen worden geschaad. Bovendien hebben we allen belang bij een duurzaam concurrerende markt en we hopen dat deze maatregelen hier aan blijven bijdragen.”

Slinkend draagvlak

Het loten werd een paar jaar geleden juist ingevoerd om de inschrijfkosten te beperken en de kans om een opdracht binnen te halen te vergroten. Rijkswaterstaat kreeg echter steeds meer signalen over het slinkende draagvlak bij de markt voor selectie bij aanbestedingen door middel van ranken en loten.

Daarop volgende gesprekken met Bouwend Nederland, de vereniging van Waterbouwers en een marktdag over de prestatiecontracten hebben de bezwaren duidelijk gemaakt, maar hebben nog geen pasklare oplossing gebracht. Vooralsnog zullen dus veel meer partijen langer de aanbestedingsprocedure doorlopen. Bij presatiecontracten krijgen alle geschikte aanmeldingen een kans en bij de dbfm-contracten en d&c-contracten met een dialoogfase krijgen alle gekwalificeerde bedrijven de mogelijkheid om mee te dingen in de eerste ronde.

“Voornaamste bezwaar was dat een potentiële inschrijver geen invloed meer heeft op de uitkomst. Hij kan niet meer uitgaan van zijn eigen kracht en keuzes, maar is afhankelijk van de ’lottomachine’. Het oorspronkelijke argument om te ranken en loten vanwege hoge tenderkosten was volgens de geconsulteerde marktpartijen hieraan ondergeschikt”, bracht Rijkswaterstaat in kaart.

Andere belangrijke discussiepunten waren ook dat het ranken bij deze contracten momenteel niet voldoende onderscheidend is en de uitkomsten zo dicht bij elkaar liggen dat van een echte ranglijst geen sprake is. Bovendien krijgen nieuwe toetreders bij prestatiecontracten onvoldoende kans.

Rijkswaterstaat benadrukt dat het gaat om ‘tijdelijke’ aanpassingen van het aanbestedingsbeleid. De opdrachtgever is van plan pas nadere selectie bij dbfm- en prestatiecontracten toe te passen als een goed toepasbare, onderscheidende rankingsmethodiek beschikbaar is. Naar verwachting zal prestatiemeten hierin dus een belangrijke rol spelen.

Reageer op dit artikel