nieuws

Tunnelrenovatie staat voor uitdaging

bouwbreed Premium

De tunnelbouw bereikt een volgend niveau van complexiteit. Veel tunnels zijn of worden binnenkort ouder dan vijftig jaar. Onvoldoende is bekend of zij nog eens vijftig jaar mee kunnen. Bovendien is het opknappen een grote logistieke opgave.

Bestaande tunnels bereiken levensduur van een halve eeuw, renovatie is complexe opgave

“Ga in de tunneltechniek!”, riep Johan Bosch, hoogleraar aan de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen (CiTG) van de TU Delft en veiligheidsbeambte wegtunnels bij Rijkswaterstaat, op een bijeenkomst van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs. “De uitdagingen zijn groot. De objecten zijn weerbarstig en de omgeving is complex. We gingen halverwege de vorige eeuw uit van een civieltechnische levensduur van honderd jaar. Maar veel tunnels liggen niet zo rustig. Ze vertonen horizontale en vertikale bewegingen van centimeters. Sommige tunnels hebben lelijke zettingen ondergaan. Ze vervormen niet als een ketting, maar meer als een patatzak. We weten niet waarom en wat we eraan kunnen doen. Onderdelen zoals ankers en voegen zijn soms minder robuust dan verwacht.”

Verrassend genoeg liet Bosch op de bijeenkomst los dat momenteel geen promovendi of afstudeerders bij de faculteit CiTG met dit onderwerp bezig zijn. “Terwijl de mogelijkheden er wel zijn. Het is een dringend vraagstuk, want tunnels behoren tot de duurste infra en zijn belangrijk voor de verkeerscapaciteit. Ze zijn onmisbaar en vaak bestaat geen omleiding meer als alternatieve route.”

Volgens Bosch worden zes van de achttien tunnels van het Rijk binnen de komende vijf jaar ouder dan vijftig jaar. “Daar moeten we aan sleutelen. We moeten die tunnels op een efficiënte manier met behoud van functionaliteit een nieuwe levensduur geven.”

Bij de gemeentelijke tunnels gaat het onder meer om de Maastunnel (72 jaar oud en in zijn geheel Rijksmonument) en de IJ-tunnel (46 jaar oud). Van de metrotunnels in Rotterdam en Amsterdam bereikt een derde binnen tien jaar zijn tweede vijftig jaar.

De sterkte van het beton blijkt meestal veel groter dan waarmee bij het ontwerp rekening is gehouden. Het beton van de Velsertunnel, waarvan de renovatie in voorbereiding is, blijkt geen schade opgelopen te hebben door het brakke water. Maar het front van de carbonatatie in de IJ-tunnel is ruim halverwege. Het beton vertoont bovendien watervoerende scheuren, maar de IJ-tunnel is aan de buitenzijde geheel voorzien van een bekleding van staal. Hij lekt daarom niet. Bovendien zijn de zettingen gering, omdat de tunnel op 80 meter lange palen staat.

De eerste Coentunnel vertoont een lekkage, waarschijnlijk van het beton die om pragmatische redenen niet is gerepareerd. De Vlaketunnel in Zeeland kwam recent omhoog, is tijdig geballast en kon opnieuw verankerd worden. Meer van zulke verrassingen bij oudere tunnelcasco’s en onderdelen zoals voegen en ankers zijn in de komende jaren zeker niet uitgesloten.

Reageer op dit artikel