nieuws

Obligaties vaker bij financieringvan infraprojecten

bouwbreed

Ingrid Koenen De Europese Investeringsbank experimenteert de komende twee jaar met projectobligaties, zogenoemde ‘project bonds’, om slimmer met haar geld om te gaan. Tot 2020 wordt binnen de Europese Unie voor een slordige 2000 miljard euro aan nieuwe infrastructuur, energie en ICT-projecten gebouwd en gefinancierd.

Europese Investeringsbank wil geld slimmer inzetten

Met ‘project bonds’ vervult de EIB een makelaarsrol door zelf weer de financiële markten op te gaan en private financiers aan te trekken. Bij de financiering van grote projecten worden obligaties uitgeschreven door investeerders. De Europese Commissie zal een deel van de risico’s overnemen met garanties.

In toenemende mate zijn institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars op zoek zijn naar alternatieve langjarige renderende projecten. Banken blijken onder invloed van Basel III en de economische crisis steeds minder geïnteresseerd in langlopende verplichtingen.

Karine Cenci, van de afdeling nieuwe producten en speciale transacties van de EIB, zette vorige week tijdens het congres ‘Pps werkt’ de nieuwe koers uiteen. Zij wijst erop dat in Nederland bij de N33 voor het eerst institutionele beleggers met succes zijn betrokken bij de financiering van infrastructuur via de verstrekking van vreemd vermogen.

De bank beschikt over vele miljarden, maar wil ook die op de meest efficiënte manier inzetten zodat zoveel mogelijk projecten op touw gezet kunnen worden. Voor de proef is 230 miljoen euro opzij gezet. “De pilot-periode die vorig jaar is ingezet om de meest optimale manier te testen is uitzonderlijk voor de Europese Unie. Maar we doen geen ondoordachte dingen en het is ook geen ‘magic’ en de behoefte aan investeringsruimte is groot.” Alleen al voor het Trans Europese Netwerk TEN-T is tot 2020 500 miljard euro nodig om de infrastructuur binnen Europa aan elkaar te koppelen en op een minimaal peil te brengen. Daarnaast is ruimte voor energie- en ict-projecten en wordt zelfs gerekend op een investeringsbehoefte van 2 triljard euro (12 nullen).

AAA-bank

De afgelopen zeven jaar is voor de TEN-projecten 8 miljard euro aan financiering verstrekt, waaronder voor de snelweg A1 in Polen, een hsl in Spaans Baskenland en 48 kilometer ertms-spoor in Nederland. De bijdrage van de Europse Unie wisselt, maar is maximaal 50 procent.

Door de bemiddelende rol van de AAA-bank is het mogelijk om infra-projecten met een B-financieringsstatus op te krikken naar een A-status waardoor leningen goedkoper uitpakken en de financieringsmogelijkheden verruimen. Uitdrukkelijk kiest de EIB ook voor publiek-private samenwerking en de financiering van studies naar marktanalyses, risico-studies en mogelijkheid van externe financiering. Dat is opmerkelijk want in veel lidstaten is de keus van ontwerp, bouw, financiering, onderhoud en exploitatie omstreden. De afgelopen drie jaar heeft de EIB al negen potentiële pps-projecten in zeven lidstaten gefinancierd met een waarde van 47 miljoen euro.

De bank is bereid om de helft van de lastig financierbare haalbaarheidsstudies te bekostigen. In Nederland zijn al twee verzoeken gehonoreerd. Het gaat om het voorbereiden van een pps bij de Zeesluis IJmuiden, die de bereikbaarheid van de haven van Amsterdam moet vergroten en bij de Beatrixsluizen op de corridor van de havens van Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen. Andere voorbeelden zijn de vergroting van de havencapaciteit in het Italiaanse Venetië en twee hsl-stations in de Franse steden Nimes en Montpellier.

Cenci beschouwt Nederland als koploper als het gaat om het opzetten van pps-projecten, maar ze weet ook dat de economische crisis bankenfinanciering van de projecten onder druk heeft gezet. Een praktijk die wordt bevestigd door directeur-generaal Jan Hendrik Dronkers van Rijkswaterstaat: “De crisis en ontwikkelingen op de kapitaalmarkt maakt de financiering van pps-projecten steeds lastiger, maar het lukt nog steeds. We moeten wel steeds inventiever worden en kijken daarbij ook uitdrukkelijk naar de mogelijkheid van verhandelbare projectobligaties, zoals recent bij de A1/A6 van Schiphol-Amsterdam-Almere.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels