nieuws

Duurzame verfraaiing voor vieze betonwanden

bouwbreed

Op steeds meer plekken krijgen viaducten een opknapbeurt met tegelwanden voorzien van decoraties of afbeeldingen. Of het imago van donker, vies en onveilig voorgoed buiten de deur blijft, is mede afhankelijk van het productieproces van de tegels.

Onder een spoorviaduct in Schiedam is een bijzonder kunstwerk aangebracht: op 24 tegeltableaus zijn fragmenten van een historische kaart van de stad te zien. Verantwoordelijk voor het inbakken van de drieduizend tegels is MaatWerkTegels uit Utrecht. Eigenaar Solke Pasveer kijkt terug op een geslaagd project. “De kunstenares, Brigitte Bot, die het ontwerp had gemaakt, is ook bouwkundig onderlegd. Ze was goed voorbereid, met tekeningen tot in detail. Bij andere projecten moeten we soms terugkoppelen van: ‘Heb je bedacht hoe het bij die rand gaat lopen?’ Dat hoefde nu niet en dat was niet alleen voor ons prettig, maar ook voor de tegelzetter. Hij was in tweeënhalve week klaar in plaats van de geplande vier.”

Bij iedere opdracht start Pasveer met een digitaal bestand van het ontwerp. “Op transferpapier printen we met keramische inkt per tegel het bijbehorende fragment, rekeninghoudend met de voegen tussen de tegels. Hierop wordt een transparante flexibele film aangebracht en door dit vervolgens in water te leggen, komt de filmlaag met geprinte afbeelding los van het papier. Deze schuiven we dan op de tegel.”

De tegels gaan daarna zes uur de oven in op 800 graden, waarbij de flexibele film verbrandt. “De keramische kleurpigmenten kunnen niet verbranden en door toepassing van een smeltmiddel zinkt de inkt in het glazuur.”

Een van de uitdagingen bij de productie is om een goede kleur rood te krijgen. “Met standaardmagenta is dat niet mogelijk. Bij ontwerpen waar rood in zit, vervangen we de magenta soms door felrood. Dat betekent wel dat bij de andere kleuren wat rood terug moet worden genomen om bijvoorbeeld de juiste kleur groen te krijgen. Vaak geeft dit trucje een uitzonderlijk goed resultaat. Een andere methode is om de kleuren los te koppelen, in twee etappes te printen en op de tegel aan te brengen. Dat zorgt wel voor extra werk, want dat betekent twee keer bakken.”

Het productieproces is er op gericht om tegels een lange levensduur te geven. “De hoge inbaktemperatuur garandeert een duurzaam product dat voor tientallen jaren uv-bestendig is. Agressieve schoonmaakmiddelen en krassen met metalen voorwerpen hebben geen invloed op de ingebakken afbeelding en daarmee onderscheiden de tegels zich van sublimatieprints en andere plakplaatjes.”

Graffiti

En hoe zit het met graffiti? “Op een glazuurlaag hecht niets, dat gaat er dus makkelijk van af. Maar wat ik bij andere projecten zie, is dat er geen graffiti op komt, juist omdat er al iets op de muren staat. In Vleuten bijvoorbeeld, waar we voor drie spoorviaducten de tegels hebben geleverd, blijven de muren schoon. Dat is ook de reden, denk ik, dat steeds meer gemeenten voor deze techniek kiezen. Want behalve de verfraaiing draagt het ook voor een lange periode bij aan een veiliger gevoel voor wie er langs loopt of fietst.”

Projectgegevens

Opdrachtgever:Woongoed Zeeuws VlaanderenOntwerper:Atelier ProConstructeur:IMD Raadgevende IngenieursAannemer:Van Wijnen WaalwijkInstallatie-advies: Adviesburo J. van ToorenburgOplevering: 2013

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels