nieuws

Gedoe en getreuzel door de nieuwe Aanbestedingswet

bouwbreed

Sinds 1 april is de nieuwe Aanbestedingswet van kracht. De maatregelen uit de wet moeten idealiter leiden tot een betere besteding van het belastinggeld, een betere balans tussen de eisen aan de inschrijvers en de aard van de opdracht, meer concurrentie, minder administratieve lasten, en aldus ook tot meer maatschappelijke waarde. Of dat ook gebeurt, valt nog te bezien, zegt Raymond Schuurkes. Hij bemerkt aarzeling en onzekerheid in de grond-, weg- en waterbouwsector (gww) en verwacht gedoe en getreuzel.

Toepassing in de praktijk van aanbestedingen zal veel voeten in de aarde hebben

De verwachtingen zijn hooggespannen, omdat de wet meer maatwerk van de aanbestedingen mogelijk maakt. Zo mogen relatief kleine opdrachten niet zomaar worden geclusterd. Ook het midden- en kleinbedrijf kan daarmee gemakkelijker en beter meedingen naar projecten en diensten vanuit de overheid. Hoe de wet gaat uitpakken voor de gww-sector, is niet te voorspellen. Immers zowel overheid als bedrijfsleven moet de nieuwe werkwijze met andere ambities en hoge verwachtingen nog in de dagelijkse praktijk gaan waarmaken. Een gewijzigde aanpak en nieuwe keuzen vragen tijd aan beide zijden, zeker na een jarenlange stabiele aanbestedingsperiode.

Wat kan er zoal gebeuren in de dagelijkse gww-praktijk, bijvoorbeeld voor de aanbesteding van grote en kleine bouwprojecten? Gaan de verschillende stakeholders het nu beter met elkaar vinden of gaan ze elkaar het leven zuur maken? Dan heb ik het bijvoorbeeld over Rijkswaterstaat die juist meer met schaalvergroting en medefinanciering wil gaan werken, omdat dat meerwaarde heeft. En wat te denken van provincies en gemeenten die om dezelfde redenen bijvoorbeeld beheer en onderhoud grootschaliger en gebiedsgericht willen aanbesteden? Waar krijgen kleinere gemeenten op het gebied van jurisprudentie mee te maken door deze aanscherping in wetgeving? Wat betekent de wet voor de grotere bouwers die natuurlijk kostenefficiënter kunnen aanbieden als de klus omvangrijker is? Het is de vraag of een lokaal bouwbedrijf snel en doelgericht kan inspelen op deze nieuwe manier van werken.

Onzekerheid

In gesprekken met onze adviseurs en opdrachtgevers beluister ik zeker geen overtuiging dat het de gww-sector in alle gevallen en op de korte termijn in de breedte gaat helpen. Wel beluister ik enige aarzeling en scepsis voor de korte termijn. Men is bang voor gedoe en getreuzel, met name door extra en nieuwe jurisprudentie. De toepassing in de praktijk van aanbestedingen zal veel voeten in de aarde hebben. Hoe gaan de inschrijvers erop reageren? De juristen staan zeker klaar om er iets van te vinden.

Interessant is ook of je als aanbestedende overheid of inschrijver nu op veilig of op scherp moet spelen nu er meer ondernemers kunnen meedingen naar overheidsopdrachten. Mogelijk stellen opdrachtgevers wel aanbestedingen uit.

Wat is mijn beeld van wat er gaat gebeuren? Onzekerheid en onbekendheid aan overheidszijde, extra inzet van juridische en contractadviseurs bij zowel overheid als bedrijfsleven, tijdverlies en nieuwe krachtsverhoudingen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling van de wet en zelfs een ongewenst neveneffect in deze barre tijden voor de gww-sector. Diverse contractadviseurs gaan de helpende hand bieden in aanbestedingen en bieden al trainingsprogramma’s aan. Uiteraard doen de experts van Royal Haskoning DHV daar ook aan mee. Maar uiteindelijk gaat het erom dat er ook voor de hele bouwsector meerwaarde moet komen. En dat valt nog te bezien. Sterker nog: met de aarzeling en onzekerheid die ik momenteel bemerk, zou de wet zelfs wel eens een belemmering kunnen worden. Ik ben er erg sceptisch over dat we over een jaar kunnen zeggen dat het belastinggeld beter is besteed, dat er meer concurrentie is, dat er minder administratieve lasten zijn en dat het allemaal heeft geleid tot meer maatschappelijke waarde.

Het is duidelijk: uitdagingen genoeg, omdat overheid en bedrijfsleven nieuwe kansen willen benutten.

Maar mijn verwachting is dat de wet tot gedoe en getreuzel leidt. Ik hoop erop dat de overheden de aanbestedingsruimte op een vrije wijze en aantoonbaar gaan benutten om meer ruimte te geven aan innovatieve ideeën. Dat geeft zeker extra maatschappelijke waarde.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels