nieuws

Grachtengordel Amsterdam inspireerde Peter de Grote

bouwbreed

Tsaar Peter de Grote liet zich door Nederland inspireren bij de bouw van steden en havens in Rusland. Prins Willem-Alexander opent vandaag een tentoonstelling in de Hermitage van Amsterdam over de bouwlustige tsaar.

Juist de beroemde Amsterdamse grachtengordel was de basis voor het stadsplan in Sint Petersburg. De tentoonstelling schetst een beeld van de beroemde tsaar (1672-1725) die in de 17de en 18de eeuw Rusland hervormde en moderniseerde, steden bouwde en havens aanlegde, om van Rusland een wereldmacht te maken.

Het bezoek van tsaar Peter de Grote aan Nederland is nog altijd terug te zien. Bij de bouw van Petrus en Paulus Vesting, waar de tsaar in 1703 zelf de eerste steen legde, hielpen Hollandse ambachtslieden bij de opbouw en loopt nog steeds een Nederlands kanaal dwars door het complex.

De expositie toont onder meer instrumenten, een replica van het Tsaar Peter Huisje in Zaandam, schilderijen, goud, kostuums en bijzondere documenten die het leven, het werk en de passies van Peter de Grote laten zien. De tentoonstelling valt samen met het Nederland-Ruslandjaar en het 400-jarig jubileum van de Amsterdamse grachtengordel en is tot 13 september te zien.

Peter de Grote was zeer gecharmeerd van de Hollandse republiek en bezocht in de Gouden Eeuw onder meer Zaanstad en Amsterdam. Hij nam de Amsterdamse grachtengordel als basis voor de stadsplattegrond van ‘zijn’ nieuwe stad.

Het verhaal is dat hij persoonlijk toezicht hield op de voortgang van de bouw van de bastions van het fort en zich intensief bemoeide met de architectonische vormgeving. De bouw was volgens de laatste militaire inzichten en de muren zijn op enkele plaatsen 20 meter dik. Zo’n 20.000 mensen zouden betrokken zijn geweest bij de bouw.

De tsaar tekende zelf de plattegrond en kreeg hulp van de Nederlandse architect Adam Silo. Diverse Nederlandse ambachtslieden werkten aan de bouw van de vesting. Zo was de timmerman Herman van Bolles verantwoordelijk voor de houten bruggen en de gouden torenspits op de klokkentoren van de kathedraal.

Zijn zoon Cornelius had de supervisie bij de herbouw van het gebouw in 1760. De Nederlandse klok werd geleverd door Barend Oort Kras. Boven op het bastion waar eeuwenlang politieke gevangenen vastzaten, stond een molen, gebouwd door Willem Hoven. De waterkracht van de molen werd gebruikt bij het slaan van munten in het Muntgebouw.

Tsaar Peter de Grote was dermate geïnteresseerd, dat hij behalve uit Amsterdam, persoonlijk ook kennis, kunde en kunst uit andere delen van de toenmalige Republiek der Verenigde Nederlanden haalde. Zo raakte hij bevriend met onder meer Nicolaas Witsen (burgemeester of Amsterdam), Christoffel van Brants (koopman), Albert Seba (apotheker) en Frederik Ruysch (natuurkundige). De tsaar bracht een bezoek aan Antonie van Leeuwenhoek in Delft die hem een microscoop schonk. Hij reisde per boot naar Texel, de Rijp en de net ingepolderde Beemster.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels