nieuws

Het wordt hard werken voor Blok

bouwbreed

De discussie over het inmiddels welhaast beruchte woonakkoord is nog lang niet achter de rug. Zowel maatschappelijk als politiek is de druk op het kabinet in het algemeen en op minister Blok in het bijzonder groot. Komende dinsdag buigt de Eerste Kamer zich opnieuw over het huurbeleid als tenminste Blok tijdig antwoord geeft op de vele vragen die de Senaat nog op hem heeft afgevuurd.

“Was ik maar bankier gebleven”, zal Stef Blok ongetwijfeld wel eens verzuchten. Een hoger inkomen en minder kopzorgen dan hij als minister voor wonen aan zijn hoofd zou hebben, was zijn deel dan geweest.

Je zult immers in deze tijd het woonbeleid onder je hoede hebben. Eerst een krakkemikkig regeerakkoord moeten verdedigen en vervolgens een vrijwel even krakkemikkig woonakkoord dat met drie oppositiepartijen is afgesloten voor het lieve sommetje van een miljard. En vervolgens dan de belangrijkste spelers op volkshuisvestingsgebied en in de bouw ook nog tegen je krijgen, het is haast te veel voor een politicus.

Afgelopen dinsdag heeft de commissie Binnenlandse Zaken van de Eerste Kamer zich nog eens gebogen over het huurbeleid. Formeel ging het alleen over de huurverhoging, maar aangezien die door het kabinet onlosmakelijk is verbonden aan de verhuurdersheffing van 1,75 miljard euro, schromen de senatoren niet om het hele huurbeleid en zelfs het woonakkoord mee te nemen.

Talloze vragen leven nog in de Senaat, daarbij mede geholpen door juristen die nu al huurders aanraden niet akkoord te gaan met de huurverhoging die nog moet worden aangezegd, omdat de wet juridisch rammelt. Als dat waar is, blijft er van de extra verdiencapaciteit van corporaties, bedoeld om de verhuurdersheffing te kunnen betalen zonder dat dit hun investeringsruimte beperkt, helemaal niets over.

Daarnaast speelt voor de Eerste Kamer dat zo langzamerhand meer dan duidelijk is dat het hele woonbeleid van het kabinet uiterst desastreus uitwerkt voor de bouw, de hoek waar nu al de zwaarste klappen vallen. Het woonakkoord maakt dat niet beter.

Het probleem daarvan is dan weer dat het woningtekort door de te lage productie zal gaan oplopen. Tegen de tijd dat het economisch beter gaat en de koopkrachtige vraag weer tot bloei komt, is er onvoldoende capaciteit om de productie weer snel op een goed niveau te brengen. Dat zal dan ongetwijfeld leiden tot hogere prijzen die zeker door starters niet zijn op te brengen. Voorwaar een probleem waar Senaat en minister zich zorgen over zouden moeten maken.

Scheefwoners

En alsof dat nog niet genoeg is, wordt Blok nu ook nog door de Tweede Kamer op de huid gezeten. In de schriftelijke voorbereiding op de huurverhogingswetten is door met name de SP’er Paulus Jansen herhaaldelijk expliciet gevraagd naar mogelijke vraaguitval als gevolg van de maximale mogelijke huurstijging voor scheefwoners. Met een omhaal van woorden heeft de minister daar niet echt op geantwoord anders dat dat het zijn verwachting is dat de hogere huurprijzen voor scheefwoners zal leiden tot een verhoogde vraag naar duurdere huurwoningen en koopwoningen.

Laat nu met subsidie van het ministerie van Binnenlandse Zaken de Amsterdam School of Real Estate (ASRE) daar onderzoek naar hebben gedaan. In december vorig jaar was het onderzoek al klaar, maar dat is toen in ieder geval niet in de publiciteit gekomen. Door de minister is het ook nooit genoemd in zijn antwoorden aan de Tweede Kamer. Zoals bekend is het onvoldoende of verkeerd informeren van de Tweede Kamer een politieke doodzonde, die het wegzenden van de bewindsman ten gevolge kan hebben. Pikant in dit verb and is dat de ASRE de conclusies van het Centraal Planbureau totaal niet deelt. Het CPB komt uit op een grotere vraag naar woningen als gevolg van de huurliberalisatie, terwijl ASRE voorrekent dat er juist sprake zal zijn van vraaguitval variërend van -1,9 tot -9,4 procent, afhankelijk van het marktconforme huurniveau. Bij een jaarlijkse toevoeging aan de woningvoorraad van nog geen procent per jaar, en komend jaar waarschijnlijk zelfs nog 0,5 procent, is de vraaguitval dramatisch. Theoretisch zou er immers ineens sprake zijn van een fors woningoverschot.

Hongkong

Het doet een beetje denken aan de manier waarop in Hongkong de verkeersproblematiek is aangepakt. De aanschaf van een auto is daar zo duur gemaakt dat slechts weinigen zich de luxe konden veroorloven. Zo lijkt het nu ook met de woningmarkt en dan met name de huurmarkt in Nederland te gaan. Verhoog de prijs van woningen zodanig dat de vraag wegvalt en je hebt geen probleem meer op de woningmarkt.

Dat het probleem daarmee totaal niet is opgelost, is evident. Bovendien geeft het een extra probleem voor de Nederlandse economie die alleen maar verder inzakt waardoor de inkomsten voor de Staat, en overigens ook voor lagere overheden, nog verder terugvallen en het tekort verder zal oplopen. De werkloosheid zal verder stijgen tot recordhoogte. Kortom, een scenario waar geen kabinet en ook de Senaat niet zijn naam aan zal willen verbinden.

Om te beginnen zal Blok zich moeten verdedigen in de Tweede Kamer van de beschuldiging de Kamer onvoldoende te hebben ingelicht. Dat debat vindt vandaag nog plaats. De vraag of we binnenkort zonder minister voor wonen zitten, zal snel worden beantwoord.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels