nieuws

Vooroorlogs juweeltje in oude luister hersteld

bouwbreed

Naast station Dordrecht breken slopers momenteel een vooroorlogs juweeltje uit zijn schil. Constructief is het balanceren op een dun koord, want het toekomstige Nationaal Onderwijsmuseum is volledig verknoopt met latere aanbouwsels.

Verzekeringsgebouw ‘De Holland’ (1939), met de typische barokke krullen en rondingen van architect Sybold van Ravesteyn, is inmiddels weer aardig in zicht. In het souterrain en aan de westkant verwijderen slopers nog een parkeerlaag en een winkelgedeelte die in de jaren tachtig voor Albert Heijn en Kwantum zijn aangebouwd. “Over de onderliggende betonvloer is destijds een nieuwe vloer gestort – met aparte palen eronder – om de zware winkelstellingen te dragen. Die moet er uit, want anders komt er veel te veel gewicht op de oudbouw”, vertelt uitvoerder Jarno de Jong (Bouwbedrijf Hazenberg) te midden van het sloopgeweld.

Als de vloer is opgebroken wordt de kelder uitgegraven, om de verdiepingshoogte te vergroten naar 3,00 meter. Dat maakt de ruimte lichter en ruimtelijker, en maakt deze geschikt als expositieruimte. Consequentie is dat 35 kolommen waarop het gebouw rust, moeten worden verlengd. Een ingrijpende operatie, waarbij een mini-heistelling rondom elke kolom vier buispalen slaat om een tijdelijke ondersteuning te maken. Als de kolommen daarin zijn vastgezet, storten de bouwers er nieuwe palen onder. Daar bovenop maken ze een betonnen kesp. Vervolgens wordt een nieuwe constructievloer gestort, die doorloopt tot 60 centimeter buiten de bestaande vloer. Zo rust de oude constructie straks geheel op een nieuwe onderconstructie.

Omdat het Nationale Onderwijsmuseum zo snel mogelijk het gebouw in gebruik wil nemen, pakt Hazenberg het funderingswerk voortvarend aan. Straks gaan vier mini-heistellingen tegelijk aan het werk om de buispalen te slaan.

Aannemer en constructeur Pieters Bouwtechniek voeren voortdurend overleg – het controlerend ingenieursbureau Drechtsteden is er ook nauw bij betrokken. Dat is in de eerste plaats nodig omdat overal verrassingen opduiken. Op sommige plaatsen blijken (stabiliteits)wandjes weggebroken of zijn later trekstangen aangebracht. Daarnaast moet centraal in het gebouw een aantal constructieve elementen wijken om een grote vide te maken die in het hele gebouw voor extra daglicht zorgt. Originele lichtkoepeltjes, die met bitumen zijn dichtgeplakt, worden met het oog daarop ook weer hersteld. Meer naar de achterzijde bouwt de aannemer een compleet nieuwe staalconstructie in, voor het aanbrengen van een lift en een trappenhuis.

Aan de westkant van het gebouw moet de aannemer twee stramienen van 4,60 terugbouwen: die weken in de supermarkttijd voor een laadplatform. Aan de voorzijde zijn met het oog op de stabiliteit trekschoren aangebracht om de gevels, die deels uit lichte prefab elementen bestaan, overeind te houden. De kabels waaraan het dak van de winkelaanbouw aan de oostkant hangt, worden simpelweg doorgeknipt en verwijderd. Na het slopen van de aanbouwen is goed te zien dat in de jaren tachtig weinig zachtzinnig is omgegaan met de creatie van Van Ravesteyn. “Werkelijk in ieder origineel element zitten gaten en butsen, bijvoorbeeld van kabeldoorvoeren en montagepunten van staalconstructies”, zegt De Jong. “Het vergt heel wat specialistisch werk om dat weer te herstellen.”

Stalen kozijnen

De gaten in de betonnen gevelelementen worden gedicht en met een terrazzo afwerklaag aangeheeld. De originele stalen kozijnen gaan er allemaal uit en krijgen na reparatie isolerende beglazing. Op een aantal plaatsen is reconstructie van de originele geveldelen en kozijnen noodzakelijk. De door betonrot aangetaste ronde bollen op de hoeken van het gebouw worden vervangen door prefab bollen. Naast de rijk gedecoreerde entreepartij, die inmiddels weer is vrijgehakt van latere toevoegingen, heeft restauratiearchitect Bierman Henket Architecten een restaurant voorzien in de vormentaal van Van Ravesteyn. De markante commissarissenkamer op het dak wordt hersteld in oorspronkelijke staat.

Het werk moet in oktober 2014 klaar zijn.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels