nieuws

Megagebouw is laatste der Mohikanen

bouwbreed

Het kolossale gebouw De Rotterdam wordt vandaag opgeleverd. Zo groot zal er voorlopig niet meer gebouwd worden.

Een verticale stad waar dagelijks drie- tot vierduizend mensen in zullen wonen, werken, winkelen en recreëren. Uit het brein van de bewierookte architect Rem Koolhaas. Honderdvijftig meter hoog in hartje Rotterdam. “Buitencategorie”, typeert Jos Melchers, directeur MAB Development, met OVG Projectontwikkeling één van de projectontwikkelaars, De Rotterdam.

OVG-baas Coen van Oostrom zal de toren vandaag samen met hem en Koolhaas openen. Voorlopig zal er niet meer zo’n project van de grond komen weet Melchers. MAB is een dochterbedrijf van Rabobank Vastgoed. De financier van De Rotterdam is FGH, ook een Rabo-dochter. “De Rotterdam zal een van de laatste der Mohikanen zijn”, zei FGH-bank directeur Peter Keur eerder dit jaar.

Geen enkele bank durft zo’n project in deze tijd meer aan, stelde Keur. De schaalgrootte zit in de weg. “Als je dit project vandaag op de tafel zou leggen wordt het niet gedaan.” Vooral de combinatie van wonen, huur, koop, kantoren, hotel en commerciële plint maakt het “in de risicoperceptie wel heel moeilijk overzienbaar”.

Voor de ontwikkeling van commercieel vastgoed is op dit moment heel weinig ruimte. En zeker voor projecten met deze omvang.

Rabobank heeft inmiddels de stekker uit MAB gehaald. De projectontwikkelaar mag nog de lopende projecten afronden en dan gaat het licht uit.

OVG heeft in Nederland noodgedwongen een nieuwe “business line” toegevoegd: het beleggen in en transformeren van oude kantoren.

Kritiek

Kritiek is er ook op het megalomane gebouw, dat in vier jaar gebouwd werd door de Duitse hoofdaannemer Züblin. In één keer komt er 60.000 vierkante meter kantoorruimte bij. De kantorenleegstand, die ook in de Maasstad aanmerkelijk is, zal toenemen. Bedrijven die in de torens op de Wilhelminakade trekken, laten elders in de stad lege plekken achter. Op dit moment staat volgens Melchers nog 15 procent van het gebouw leeg.

Volgens OVG-directeur Jan Hein Tiedema staat van de kantoren eenderde nog leeg. “We hadden graag al meer verhuurd”, zegt hij. Maar OVG ko mt er volgens hem door de leegstand niet in de problemen. Binnen drie jaar is het kantoor vol. “Dat is realistisch in deze tijd.”

Melchers is supertrots op het project. Het bleef binnen budget (150 miljoen euro) en tijd (vier jaar).

“Het kan toch gaan hoe het nu gegaan is.” Een uitzondering in de bouw? “Dat niet. Maar je ziet in Europa genoeg complexe projecten die zich vergalopperen.”

Volgens de MAB-directeur zijn er lange dagen gemaakt en is er met een meerploegendienst ook op zaterdag gewerkt.

Je huiswerk goed maken voordat je zo’n project begint, is een van de succesfactoren, zegt Melchers. “En een heel goed team opzetten, die de zaak goed coördineert. Zeker bij een internationale opgave.“ Naast Nederlanders werkten er ook onder andere Duitsers, Belgen, Portugezen en Turken op het project. Communicatie is dan heel belangrijk. “En dat je begrip hebt van elkaars culturen. De Duitse gründlichkeit tegenover het Nederlandse improvisatievermogen. Je krijgt dan een mooie cocktail.”

Ook Tiedema is helemaal tevreden. Al zijn er “wat restpuntjes”. “Een kastje links en een kastje rechts.” Ook moet de bouwlift nog vervangen worden dooreen echte. “Maar dat past allemaal in de planning.” De OVG-directeur, die De Rotterdam vanaf zijn werkplek kan zien, vindt de logistieke operatie van het project een compliment waard. “Er zijn niet of nauwelijks opstoppingen geweest.“

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels