nieuws

Liever psycholoog dan jurist aan tafel

bouwbreed

Kom niet direct met juristen naar de gesprekstafel. Wil je een groot project als het nieuwe ziekenhuis in Heerlen tot een goed einde brengen, dan heb je in de startfase meer aan psychologen dan aan wetgeleerden. Zegt adjunct-directeur Henk de Jager van bouwer Van Wijnen.

Eindelijk dan ging dit voorjaar de eerste paal de grond in van Nederlands eerste in publiek-private samenwerking te realiseren ziekenhuis. De vroege stappen dateren al uit de jaren negentig. Mooie plannen volgden, geweldige ontwerpen. Tot een traditionele selectie toe die voor 360 miljoen euro een winnende bouwgroep opleverde. Veranderde opvattingen bij de rijksoverheid plus het uitbreken van de crisis gooiden in 2009 echter alle dromen aan duigen. De financiering was van geen kant meer rond te krijgen. Opdrachtgever Atrium Medisch Centrum Parkstad likte zijn wonden, krabbelde weer op en vond een nieuwe oplossing. Naast grootschalige renovatie verricht door BAM, pakt een consortium van bouwbedrijf Van Wijnen, technisch dienstverlener Cofely en het later aangehaakte ingenieursbureau Grontmij voor 50 miljoen euro de nieuwbouw aan. In achttien maanden verrijst in vijf bouwlagen 19.000 vierkante meter ziekenhuis. Inclusief vijftien jaar onderhoud en beheer en goedkoper dan de vierkante meternorm van TNO.

Manager Bouw & Vastgoed Daan Kerssemakers van Atrium spreekt van een wandeling door het bos. Onbekend met de paden maar overtuigd een uitweg te vinden. Veel werd geïnvesteerd om wantrouwen en vooroordelen weg te nemen. Hoe anders kun je een goede teamprestatie neerzetten?

Rien de Lange, senior adviseur pps-contracten van Grontmij: “De technische mensen aan de kant van de opdrachtgever willen bewijzen zien van de aannemer. Omgekeerd dekt ook de bouwer zich in. We zijn bezig geweest om openheid en transparantie te krijgen. De opdrachtgever moet dan wel luisteren naar de belangen van de bouwer. En omgekeerd.”

Burney Kreugel, directeur Zuid-Nederland van Cofely: “Al vroeg hadden we twee juristen aan tafel. Werkt niet. Juristen heb je slechts nodig in de eindfase.” De Jager: “Je krijgt een discussie over de operatiekamer. De hygiëne kunnen wij niet volledig garanderen. De aanwezigheid van vliegjes kan aan een installatie liggen, maar ook aan de chirurg die een appel meeneemt. Je moet niet alle risico’s direct vertalen naar een contract. Daar hebben we fel over gedebatteerd.”

Integraal

Spannend waren de gesprekken met het Maastrichtse architectenbureau Aan de Maas, kind aan huis in het Heerlense ziekenhuis. Het bureau was gewend aan de zijde van de opdrachtgever te staan en kwam plotseling aan de andere zijde van de lijn bij de marktpartijen.

De Jager: “Wij wilden beslist integraal werken in BIM. Aan de Maas werkte in 2D. Gelukkig troffen we architect Raf Sanchez die al jaren graag in 3D wilde werken. In één gesprek hadden we een klik en de architecten zitten nu bij ons in de bouwkeet. Dat werkt goed.”

De bestuurders van Atrium zaten op dat moment nog in hun oude patroon. De vraag kwam: wanneer zien we de architect? De Jager: “Traditioneel wil de raad van bestuur een icoon, een mooi gebouw. Zeker als je over levenscycluskosten praat, komt niet de architect als eerste in beeld.”

Kerssemakers (Atrium) is enthousiast over de werkwijze in pps. Realiseert zich maar al te goed hoe lastig alle kikkers in de kruiwagen te houden zijn. “Als traditioneel was aanbesteed hadden we vanwege de vele veranderingen alle hoeken van de kamer gezien. Overleg met de gebruikers, de artsen. En telkens weer: wat is de vraag achter de vraag. Het huidige contract voorziet in wijzigingen en is flexibel genoeg. Niet alles is dichtgetimmerd waardoor we vijftien jaar zouden zijn overgeleverd aan de markt.”

Positief

Ondanks alle discussie in de opstartfase kijkt Kerssemakers positief terug op de doorlopen processen. Een volgende keer zou zijn aanpak niet veel anders zijn. “Wel pleit ik voor meer continuïteit. Markt: maak teams. Het is doodzonde om de teams – van bedrijven en mensen – uit elkaar te halen. Soms leer je meer van doen dan van denken.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels