nieuws

‘Afblazen projecten is de echte ramp’

bouwbreed Premium

Vestia moest vanwege het derivatendebacle de bouw van 4600 nieuwbouwwoningen afblazen. “Dat is de echte ramp”, zegt afzwaaiend interim-directeur Jacques Thielen.

Erik Staal zat nog op zijn kamer eind januari vorig jaar toen Jacques Thielen en Gerard Erents op bezoek kwamen bij de raad van commissarissen van Vestia. Ze zouden de opdracht krijgen hem op te volgen, Staal was waarschijnlijk nog onwetend. “Hij zat daar gewoon, dus we hebben elkaar de hand geschud. Verder hebben we het nergens over gehad”, blikt Thielen terug. De volgende dag was Staal weg. “Bizar eigenlijk.”

De Rotterdamse corporatie eist inmiddels 1,9 miljard euro van de gevallen topman voor de schade die Vestia geleden heeft door de derivatenspeculatie en vindt dat Staal zijn pensioenuitkering van 3,5 miljoen moet terugbetalen.

Een nieuw bestuur onder leiding van oud-corporatiebaas en huidig Vesteda-topman Arjan Schakenbos, die maandag aantreedt, mag het geld trachten te innen. Thielen en Erents nemen deze week na anderhalf jaar afscheid.

Thielen vindt de sanering van Vestia tot nu toe geslaagd. De corporatie heeft na de redding in juni vorig jaar geen nieuwe butsen opgelopen. Het verbeterplan loopt zelfs iets voor op schema. In tien jaar tijd moeten er 15.000 van de 89.000 woningen verkocht worden. In totaal hebben er inmiddels al zo’n vijfduizend een andere eigenaar gevonden.

Makkelijker

Het verkopen van bestaand Vestia-bezit wordt ook makkelijker nu de partijen elkaar steeds meer naderen in prijs. Eiste Vestia in het begin 70 procent van de woz-waarde, nu neemt de corporatie vaak genoegen met tegen de 65 procent. Ook collega-corporaties bieden inmiddels meer dan in het begin. Studentenhuisvesters Duwo en SSH namen al 850 respectievelijk 1400 eenheden over. Rondom Wonen kocht deze week 1250 woningen in Pijnacker-Nootdorp. En beleggers uit Engeland, Zwitserland, Duitsland en de Verenigde Staten zitten ook op het vinkentouw.

Vestia slaagt er inmiddels ook in woningbouwprojecten aan bouwbedrijven en beleggers van de hand te doen. Zo namen Dura Vermeer en Van Wijnen recent acht projecten over. “Uiteindelijk hoop dat je dat andere partijen risico willen overnemen”, zegt Thielen. “Aan de andere kant moet Vestia ook bereid zijn goede posities op te geven.” Dat is soms lastig. Moet Vestia een bepaalde plek behouden, omdat het misschien ooit veel gaat opleveren? Niet altijd. Een positie wordt in deze tijd makkelijker opgegeven dan in het verleden. Soms ook voor een prijs die in het verleden pijn zou doen. Thielen: “Maar je kunt maar beter in één keer goed de bezem erdoor halen.”

De sanering treft ook de organisatie. Het aantal medewerkers is teruggebracht van ruim 1100 naar zo’n 850. De vijftien zelfstandige woonbedrijven worden sinds kort centraal aangestuurd. Een beetje symbolisch wordt ook van het dure hoofdkantoor aan het Kruisplein in Rotterdam – een prestigegeval volgens Thielen – zo gauw als het huurcontract afloopt afscheid genomen. Vestia heeft volgens de corporatiedirecteur op dit moment geen acuut liquiditeitsprobleem. En de komende jaren wordt dat ook niet verwacht. De rust bij het nieuwe Vestia is teruggekeerd.

Thielen houdt het inmiddels voor mogelijk dat de schade voor de corporatiesector lager uitkomt dan de tot nu toe geraamde 700 m iljoen euro. “Of het realistisch is, durf ik niet te zeggen, maar het zou fantastisch zijn als het lukt.”

Maar te veel optimisme is niet gepast. Volgens de interim-directeur duurt het nog minstens vijf jaar, en eerder tien jaar voordat Vestia weer een normale corporatie wordt. De gedwongen metamorfose van de productiefste bouwer onder de corporaties naar een corporatie die volgens Thielen zich vooral gaat richten op “zorgvuldig beheer en behoud van de woningvoorraad” maakt de volkshuisvester de komende jaren vleugellam.

Nieuwbouw zit er bij Vestia voorlopig niet in, maar ook voor zogeheten nul-op-de-meterrenovaties is geen ruimte. Van de nieuwbouwplannen voor 2012-2016 zijn volgens Thielen uiteindelijk 4600 woningen geschrapt. “Dat is de echte ramp, en die is niet zichtbaar. Die 4600 woningen waren nog niet allemaal gealloceerd aan bouwbedrijven.”

Toch kon Vestia om veel bouwafspraken niet heen. In totaal zijn er volgens Thielen nog zo’n 1200 tot 1300 nieuwbouwwoningen in aanbouw, verdeeld over zeventig projecten . Die pijplijn loopt echter snel leeg. De echte Vestia-pijn bij bouwers moet nog beginnen.

Het afblazen van de nieuwbouw veroorzaakt veel leed bij gemeenten, merkt Thielen. Gemeenten reageren heel verschillend. “Sommige zeggen: ik weet je wel te vinden, see you in court. Andere, zoals Delft, Rotterdam en Den Haag,vragen juist hoe ze kunnen helpen.” Toch zal het uitblijven van nieuwbouw door Vestia nauwelijks opvallen. Ook andere corporaties bouwen nauwelijks meer, vanwege de verhuurdersheffing en de slechte woningmarkt. “Nieuwbouw is toch een tijdje uit het vizier.”

Thielen maakt zich grote zorgen om het wegvallen van slagkracht bij de corporaties. Hij verwacht niet dat marktpartijen voldoende in de steden gaan investeren. “Ik heb al jarenlang geen marktpartij in herstructureringswijken gezien. En ik verwacht ook niet dat ze gaan komen.”

Reageer op dit artikel